کد مطلب:106191 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:242

سخني درباره ي نهج البلاغه و گوينده ي آن











[صفحه 7]

از آنجا كه «نهج البلاغه» مجموعه ي (خطبه ها، نامه ها و كلمات قصار حكيمانه) مولي الموحدين و اميرالمومنين علي بن ابي طالب عليه السلام مي باشد، سخن گفتن درباره ي آن كار آساني نيست چرا كه ما توان آن را نداريم كه به عمق وجود اين گوينده ي والا مقام پي ببريم و از تمام زواياي فكر بلند و ايمان قوي و ملكات فاضله ي آن حضرت آگاه شويم و «نهج البلاغه» را آن چنان كه هست بشناسيم.

علي بن ابي طالب عليه السلام پس از پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم برترين مخلوق خدا است ابن عباس مي گويد: پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: «لو ان الاشجار و البحر مداد و الجن حساب و الانس كتاب ما احصوا فضائل علي بن ابي طالب عليه السلام»:[1].

«اگر درختان قلم باشند و درياها مركب، جنيان شماره گر و انسانها نويسنده نمي توانند فضائل علي بن ابي طالب عليه السلام را شماره كنند».

[صفحه 8]

استاد محمد تقي جعفري در مقدمه ي «ترجمه و تفسير نهج البلاغه» مي گويد: «هيچ گونه جاي ترديد نيست كه ما مي توانيم شخصيت علي بن ابي طالب عليه السلام را مانند شخصيت هاي يك بعدي تاريخ نشان بدهيم و كتابش «نهج البلاغه» را هم به عنوان كتابي كه يك شخصيت يك بعدي از خود به يادگار گذاشته لاست، تلقي نماييم. ما با انساني سر و كار داريم كه هدف اعلايي براي زندگاني دارد، زمامداري كه عادل مطلق است، داراي معرفتي در حد اعلي درباره ي انسان و جهان، وابستگي به مبادي عالي هستي، خود را جزئي از انسان ديدن، وابستگي مستقيم به خدا، تقوي و فضيلت در حد اعلي، پاكي گفتار و كردار و انديشه و نيت پاك... و ده ها امتيازات از اين قبيل كه در علي بن ابي طالب به اتفاق تمام تواريخ ثبت شده است، قابل توضيح و تفسير با مفاهيم و ارزش هاي معمولي نمي باشد، زيرا براي آن جامعه و يا افرادي كه زندگي جز تورم «خود طبيعي» چيز ديگري نيست، عناصر شخصيت و امتيازات علي عليه السلام و كتابش، خيالاتي بيش نيست.

همچنين از ديدگاه مكتب هايي كه براي بشريت آغاز و انجامي جز همين خاك تيره و تكاپويي جز براي گسترش «خود طبيعي» سراغ ندارند، علي و نهج البلاغه اش هرگز قابل شناخت و هضم نخواهد بود».[2].

[صفحه 9]

ولي در عين حال آگاهي بر گوشه هايي از اين دو اقتباس بي كران (علي عليه السلام و نهج البلاغه) براي انسانهاي حق شناس و حقيقت جو و با معرفت سهل و آسان است زيرا هر كس اندك آشنائي با علي بن ابي طالب عليه السلام و تاريخ زندگاني و سخنان و افكار و انديشه هاي او داشته باشد به خوبي مي داند او يك انسان برتر است، او آيتي از آيات بزرگ حق است او نسخه ي نادري از كتاب وجود انسان است.

و همچنين مي داند كه «نهج البلاغه» او كه پرتوي از وجود او است. اقيانوسي است بي كران و دريايي است پهناور و گنجينه اي است پر گهر، بوستاني است پر گل و كانون معارف الهي است و خلاصه بعد از قرآن كريم و احاديث نبوي بهترين مرجعي است براي همه ي نيازهاي انسان در مسير سعادت.

بدون شك هر گاه كسي قصد كند كه در چنين ميداني گام بگذارد بايد خود را براي نوشتن كتابهاي قطوري آماده سازد، ولي هدف ما در اين نوشتار اين است كه تنها به اشاراتي بسنده كنيم و به منظور آگاهي بيشتر در قسمتهاي آينده، گفته هاي بعضي از دانشمندان بزرگ شيعه و كساني كه سالها با نهج البلاغه آشنا بوده و انس گرفته اند، را نقل خواهيم كرد.

همچنين از افكار انديشمندان برخي از علماي اهل سنت و گواهي ارزنده ي دانشمندان مسيحي كه فريفته ي گفته هاي آن بزرگ مرد عالم انسانيت شده اند بهره مند خواهيم شد.

[صفحه 11]


صفحه 7، 8، 9، 11.








    1. ينابيع الموده (سليمان بن ابراهيم قندوزي حنفي) ج 1، ص 364، باب 40، حديث 5.
    2. ترجمه و تفسير نهج البلاغه، ج 1، ص 3.