کد مطلب:117165 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:174

شكيبايي











يكي از سنتهاي الهي در جهان هستي صبر است. همه ي موجودات براي رسيدن به كمال مطلوب و مقصد معلوم در جهان هستي به صبر مي باشند. براي دستيابي به هر هدف و آرمان و مقصودي صبر ضروري آنست. كليد همه ي مشكلات و مفتاح

[صفحه 88]

همه ي امور جهان صبر است. در رابطه ي با امور مادي و معنوي و طي مراتب رشد مادي و معنوي، تحمل زمان و شكيبائي در برابر موانع و مشكلات راه، امري حتمي و قطعي و اجتناب ناپذير است. به عبارت ديگر امور جهان در رابطه ي علت و معلولي خود نيازمند به فراهم آمدن علت ها در جهت پيدايش معلول ها مي باشند و اين مهم جز در سايه صبر و شكيبايي ممكن نيست. دور از قانون صبر كه حاكم بر جهان هستي است، هيچ مطلوبي فراهم نمي آيد. انسان در رابطه با سير تكاملي خود در جهت تقرب به خدا و برخورداري از ايمان و اعتقاد كامل، ناگزير از صبر در برابر موانع و مشكلات ايجاد شده از سوي شيطان و طاغوت است. هواي نفس و جاذبه هاي فريبنده جهان مادي از يك سو و وسوسه هاي اغواگر شيطان از سوي ديگر انسان را به نفس پرستي و دنياطلبي مي خوانند. و در اين ميانه انسان مومن براي رهايي از دام اين همه شيطان دروني و بيروني براي حفظ ايمان به مبدا و معاد به شدت محتاج به صبر است. به اين آيه ي مباركه قرآني دقت كنيد:

و اصبر نفسك مع الذين يدعون ربهم بالغدوه و العشي يريدون وجهه و لا تعد عيناك عنهم تريد زينه الحيوه الدنيا و لا تطع من اغفلنا قلبه عن ذكرنا و اتبع هويه و كان امره فرطا.[1].

«و هميشه خويش را با كمال شكيبائي به محبت آنانكه صبح و شام خدا را مي خوانند و رضاي او را مي طلبند وادار كن و يك لحظه از آنها چشم مپوش، كه به زينتهاي دنيا مايل شوي و هرگز با آنان كه ما دلهاي آنها را از ياد خود غافل كرده ايم و تابع هواي نفس خود شدند همراهي مكن، كه كار آنان- بر اثر تجاوز- تباه گشت.»

[صفحه 89]

در برابر خدا، شيطان و پيروان او از طاغوتها و كافران و فاسقان و منافقين ايستاده اند. و در برابر صراط مستقيم حق، راه انحراف و طغيان و عصيان و كژي و نادرستي پديد آورده اند. دشمنان خدا، دشمنان بندگان او نيز هستند. بنابراين هر راه او را بپيمايد و از رسولان و امامان الهي اطاعت كند، در معرض شديدترين و خطرناكترين حملات دشمنان خدا قرار دارد. آنچه كه مي تواند انسان مومن را از اين معركه ي هولناك به سلامت بيرون آورد، صبر و شكيبائي در برابر هجوم و حمله ي دشمنان خدا و بردباري در برابر مشكلات و موانع راه حق است. به گفته ي حافظ قرآن شمس الدين محمد شيرازي:


در بيابان گر به شوق كعبه خواهي زد قدم
سرزنشها گر كند خار مغيلان غم مخور


و يا به بيان ديگر او:


آنچه از راه طلب بازنماند هرگز
پاي پر آبله باديه پيماي من است


قرآن پيامبر اكرم را براي مومنان اسوه قرار داده است و فرموده: لقد كان لكم في رسول الله اسوه حسنه[2].

. اينكه كه پيامبر اكرم الگوي عملي مسلمانان است، بيايد قدرت و مقاومت و شكيبايي او را در راه خدا از زبان اميرالمومنين علي (ع) بشنويم، تا از اين رهگذر درس شكيبائي در راه حق را در جهت مبارزه با عوامل ضد كمال و ستيز با دشمنان خدا بياموزيم. امام علي (ع) پيرامون شجاعت، استقامت و شكيبائي پيامبر در دفاع از اسلام و جهاد با دشمنان خدا مي فرمايد:

كنا اذا احمر الباس و لقي القوم، اتقينا برسول الله (ص)، فما

[صفحه 90]

يكون احد اقرب الي العدو منه.[3].

«هرگاه جنگ شدت مي يافت و با دشمنان برخورد مي كرديم، همگان به رسول خدا (ص) پناه مي برديم، كه كسي از او نزديكتر به دشمن نبود.»

امام صادق (ع) درباره ي شدت مسووليت و عظمت تكليف پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد:

ان الله كلف رسول الله (ص) ما لم يكلفه احدا من خلقه، كلفه ان يخرج علي الناس كلهم وحده بنفسه، ان لم تجد فئه تقائل معه و لم يكلف هذا احد من خلقه قبله و لابعده. ثم تلا الصادق هذه الايه: فقاتل في سبيل الله لاتكلف الا نفسك.[4].

«به تحقيق كه خداوند رسول خود را تكليف كرد به آنچه كه هيچ يك از آفريدگانش را تكليف نكرده است، او را تكليف كرد، تا بر عليه همه مردم به تنهائي قيام كند، اگر چه گروهي را كه با او پيكار كنند، نيابد و اين چنين تكليفي هيچ يك از مخلوقاتش را قبل از پيامبر و بعد از او نفرموده است، سپس امام صادق اين آيه را تلاوت فرمود: در راه خدا، پيامبر جهاد و مبارزه كن، جز تو كسي را به اين مهم تكليف نداده ام.


صفحه 88، 89، 90.








  1. سوره كهف، آيه 28.
  2. سوره احزاب، آيه 21.
  3. مكارم الاخلاق/ص 17.
  4. الكافي/ج 274:1.