کد مطلب:18040 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:151

خسارت علم بدون عمل
در اسلام، آنچه تكليف آور است. «دانايي» و «توانايي» است. هرچه انسان بيشتر «بداند» و «بتواند»، مسؤ وليتش ‍ سنگينتر است. «علم» و «قدرت»، زمينه مسؤ وليت انسان مسلمان است. اگر «دانش»، دست انسان را نگيرد و به «نجات» نرساند، وبال گردن است و مايه بدفرجامي.

خسارت، از آنِ كسي است كه چيزي نمي داند. خسران زده تر، كسي است كه مي داند ولي عمل نمي كند.

حكيمي را پرسيدند: عالم بي عمل به چه ماند؟

گفت: به درخت بي ثمر. (گلستان سعدي)

آنچه بيشتر مايه رسوايي و خسران است، مربوط به آخرت است. از زبان پيامبر بزرگ بشنويم:

«اي ابوذر!.

در قيامت، گروهي از بهشتيان به اهل دوزخ رو كرده، مي پرسند:

ما به كمك تعليمها و آموزشهاي شما و در سايه تاءديب و تربيت شما به بهشت وارد شديم. شما خودتان چرا به دوزخ افتاديد؟

مي گويند:

ما به خير دعوت مي كرديم. ولي خودمان عمل نمي كرديم.» [1] .

آيا اين خسارت نيست كه انسان، دارويي براي درمان بيماران يا مشعلي براي هدايت ديگران تهيه كند، ولي خود در كام مرض بميرد يا در دام ظلمت بماند؟!

هم ندانستن عيب است، هم به دانسته عمل نكردن.

رسول خدا «ص» ادامه مي دهد:

«اي ابوذر!...

حقوق پروردگار، بيش از آن است كه بندگانش بتوانند ادا كنند.

نعمتهاي خدا، افزونتر از آن است كه بندگان، قدرت شمارش آن را داشته باشند.

اي ابوذر!..

تو، در گذشت شب و روز، در حالي به سر مي بري كه اَجَلها كم مي شود، كارها دقيقاً محفوظ است، مرگ هم ناگهان مي رسد.

هر زارع و كشتكاري، آنچه را كاشته درو مي كند (گندم از گندم برويد، جو ز جو...)

هركس به هر چيزي برسد، خداوند عطا كرده، و هركه از گزند و شرّي محفوظ مانده، خداوند نگهبانش بوده است...» [2] .


[1] يا اءباذر: يَطْلُعُ قَوْمٌ مِنْ اَهْلِ الْجَنَّةِ عَلي قَوْمٍ مِنْ اءهْلِ النّارِ فَيَقُولونَ: ما اَدْخَلَكُمُ النّارَ وَقَدْ دَخَلْنَا الْجَنَّةَ بَتَاءْدِيبِكُمْ وَ تَعْلِيمِكُمْ؟ فَيَقُولُون: إ نّا كُنّا نَاءمُرُ لِالخَيْرِ وَلا نَفْعَلُهُ.

[2] يا أ باذر! إ نَّ حُقُوقَ اللّهِ جَلَّ ثَناؤُهُ أ عْظَمُ مِنْ أ نْ يَقُومَ بِهَا الْعِبادُ، وَإ نَّ نِعَمَ اللّهِ أ كْثَرُ مِنْ أ نْ يُحْصِيَها الْعِبادُ، وَلكِنْ أ مْسُوا وأ صبِحُوا تائِبِينَ.

يا أ باذر! إ نَّكَ فِي مَمَرِّ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ فِي اَّجالٍ مَنْقُوصَةٍ وَأ عْمالٍ مَحْفُوظَةٍ وَالْمَوْتُ يَاءْتِي بَغْتةً. وَمَنْ يَزْرَعْ خَيْرا يُوشِكُ أ نْ يَحصُدَ خَيْرا وَمَنْ يَزْرَعْ شَرّا يُوشِكُ أ نْ يَحْصُدَ نَدامَةً. وَلِكُلِّ زارِعٍ مِثْلَ ما زَرَعَ، لا يَسبِقُ بَطِي ءٌ لِحْظَةً وَلا يُدْرِكُ حَرِيصٌ ما لَمْ يُقَدَّرْ لَهُ وَمَنْ اءُعْطِيَ خَيْرا فاللّهُ أ عْطاهُ وَمَنْ وُقِيَ شَرّا فَاللّهُ وَقاهُ.