کد مطلب:18061 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:137

مراقبت زبان و بيان
گفتار، يا خلق آزار است يا محبت آور. زبان نيز ابزاري است كه يا منشاء خير است، يا سرچشمه بدي و زيان. وما به گفته هاي خويش نيز محاسبه خواهيم شد. اين است كه حضرت رسول «ص» اينگونه توصيه مي فرمايد:

«اي ابوذر!...

خداوند، نزد هر زبانِ گوياست. پس هر كس بايد در گفتار خويش تقوا داشته باشد و بداند چه مي گويد. سخنان اضافي راترك كن، از سخن همان مقدار تو را بس كه نيازت را برساني.

اي ابوذر!...

در دروغگويي انسان همين بس كه هر شنيده اي را باز گويد. هيچ چيز به اندازه زبان مستحق حبس طولاني نيست.» [1] .

آنگاه پس از توصيه به احترام پيرمردان و حاملان قرآن كه اهل عمل اند و حاكماني كه دادگرند. مي فرمايد:

«اي ابوذر!...

كسي كه نگهدار زبانش نباشد، كاري نكرده است!

نه عيبجو باش، نه مداح و متملق، نه طعنه زن و مجادله گر.

اي ابوذر!...

كسي كه بد اخلاق باشد، پيوسته از خداوند دور مي شود.

اي ابوذر!...

سخن پاك، صدقه است، و هر گامي كه به سوي نماز برداري، صدقه است.» [2] .

و اين كلام نبوي، توسعه اي در قلمرو نيكوكاري است و اينكه «صدقه» را تنها انفاق مالي ندانيم. بلكه هر گفتار پسنديده و هر روي آوردن به سوي نماز و نيايش نيز مصداقي از صدقه به شمار مي رود و همان پاداشها را دارد.


[1] يا اءباذر! إ نَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ عِنْدَ لِسانِ كُلِّ قائِلٍ، فَلْيَتَقِّ اللّهَ امْرُؤٌ وَلْيَعْلَمْ ما يَقُولُ.

يا اءباذر! اُتْرُكْ فُضُولَ الْكَلامِ وَحَسْبُكَ مِنَ الْكَلامِ ما تَبْلُغُ بِهِ حاجَتَكَ.

يا اءباذر! كَفي بِالْمَرْءِ كِذْبا اءنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ ما يَسْمَعُ.

يا اءباذر! ما مِنْ شَيْءٍ اءحَقُّ بِطُولِ السِّجْنِ مِنَ اللِّسانِ.

[2] يا اءباذر! ما عَمِلَ مَنْ لَمْ يَحْفَظْ لِسانَهُ.

يا اءباذر! لا تَكُنْ عَيّابا وَلا مَدّاحا ولا طَعّانا ولامُمارِيا.

يا اءباذر! لا يَزالُ الْعَبْدُ يَزْدادُ مِنَ اللّهِ بُعْدا ما ساءَ خُلْقُهُ.

يا اءباذر! اَلْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ، وَكُلُّ خُطْوَةٍ تَخْطُوها اِلَي الصَّلاةِ صَدَقَةٌ.