کد مطلب:204 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:166

عــاريــه
مسأله 2009ـ هرگاه انسان مال خود را در اختيار ديگري بگذارد كه از آن استفاده كند، و چيزي هم از او نگيرد، آن را «عاريه» گويند.



مسأله 2010ـ «عاريه» را به دو صورت مي توان انجام داد نخست اين كه براي آن صيغه فارسي يا عربي بخواند، مثلاً بگويد: «من اين مال را به تو عاريه مي دهم» و او هم قبول كند; ديگر اين كه بدون خواندن صيغه، مال مورد نظر را به قصد عاريه در اختيار ديگري بگذارد، او هم به آن قصد بگيرد.







احكام عاريه



مسأله 2011ـ عاريه دادن چيز غصبي و چيزي كه مال انسان است ولي منفعت آن به ديگري واگذار شده صحيح نيست، مگر اينكه صاحب حق راضي شود و اجازه دهد مسأله 2012ـ چيزي را كه منفعتش مال انسان است، مثلاً آن را اجاره كرده، مي توان عاريه داد، به شرط اين كه حقّ واگذاري به ديگري داشته باشد.



مسأله 2013ـ ديوانه و بچّه نابالغ نمي توانند مال خود را عاريه دهند امّا اگر ولي اجازه دهد و اين كار به نفع آنها باشد مانعي ندارد.



مسأله 2014ـ هرگاه چيزي را كه به عاريت گرفته تلف شود ضامن نيست، مگر اين كه در حفظ آن كوتاهي كرده باشد. همچنين اگر عاريه دهنده شرط ضمان كرده باشد، يا چيزي را كه عاريه كرده طلا و نقره يا زينت آلات ساخته شده از آنها باشد، در اين دو









[390]



صورت نيز اگر تلف شود بايد عوض آن را بدهد.



مسأله 2015ـ هرگاه عاريه دهنده بميرد بايد چيزي را كه عاريه شده به ورثه او بدهند و اگر عاريه دهنده ديوانه شود بايد آن را به وليّ او داد.



مسأله 2016ـ كسي كه چيزي را عاريه داده هر وقت بخواهد مي تواند آن را پس بگيرد، عاريه گيرنده نيز مي تواند آن را پس دهد.



مسأله 2017ـ جايز نيست چيزي كه فايده حلال و حرام هر دو دارد به قصد فايده حرام عاريه بدهند.



مسأله 2018ـ عاريه دادن گوسفند براي استفاده از شير و پشم آن و عاريه دادن حيوانات ديگر براي منافع مشروع آنها صحيح است.



مسأله 2019ـ هرگاه ظرف نجسي را براي استعمال خوردن و آشاميدن عاريه دهد، احتياط واجب آن است كه نجس بودن آن را به كسي كه عاريه مي دهد بگويد، همچنين اگر لباسي را براي نماز عاريه دهد.



مسأله 2020ـ هرگاه چيزي را كه عاريه كرده با اجازه صاحب آن به ديگري عاريه دهد، چنانچه عاريه كننده اوّل بميرد يا ديوانه شود و صاحب اصلي زنده باشد عاريه دوم باطل نمي شود.



مسأله 2021ـ هرگاه بعداً معلوم شود چيزي را كه عاريه كرده غصبي است بايد آن را به صاحبش برساند و اگر صاحبش را نمي شناسد مطابق دستور مجهول المالك عمل كند و در هر حال نمي تواند آن را به عاريه دهنده بازگرداند.



مسأله 2022ـ اگر مال غصبي را با اطّلاع از غصب بودن عاريه كند و در دست او از بين برود، مالك مي تواند عوض مال را از او بگيرد و اگر به او دسترسي پيدا نكند از كسي كه مال را غصب كرده مطالبه كند و همچنين عوض استفاده هايي را كه عاريه كننده برده بايد بدهد و در صورتي كه نمي دانسته است آن مال غصبي است اگر مالك خسارت مال يا منافع آن را بگيرد او مي تواند آنچه را به مالك داده از عاريه دهنده غاصب بگيرد، البته اين در صورتي است كه عاريه دهنده شرط ضمان نكرده باشد و چيز عاريت شده از جنس طلا و نقره نباشد.