کد مطلب:206 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:174

شير دادن (رضاع)
مسأله 2108ـ هرگاه زني كودكي را با شرايطي كه در مسائل آينده گفته مي شود شير دهد، آن زن به حكم مادر اوست و آن مرد كه شير مربوط به اوست به حكم پدر او، پدر آن مرد به حكم جد و مادرش به حكم جدّه و برادرش عمو و خواهرش عمّه و فرزندانش برادر و خواهر او محسوب مي شوند، همچنين پدر آن زن به حكم جدّ مادري و مادرش جدّه مادري و برادرش دايي و خواهرش خاله، همچنين دختري را كه زن شير داده بر شوهر او حرام است (به شرط اين كه با آن زن نزديكي كرده باشد) و نيز انسان نمي تواند با مادر رضاعي زن خود ازدواج كند زيرا به حكم مادر زن اوست.



و به عبارت ديگر هنگامي كه بچّه اي را با شرايطي كه مي آيد شير دهد آن بچّه به اين عدّه محرم مي شود:



1ـ خود آن زن و او را مادر رضاعي مي گويند.



2ـ شوهر آن زن كه شير مربوط به اوست و او را پدر رضاعي گويند.



3ـ پدر و مادر آن زن هر چه بالا روند، اگر چه پدر و مادر رضاعي او باشند.



4ـ بچّه هايي كه از آن زن به دنيا آمده اند يا به دنيا مي آيند.



5ـ بچّه هاي اولاد آن زن هر چه پايين روند چه از اولاد او به دنيا آمده، يا اولاد او آنها را شير داده باشند.



6ـ خواهر و برادر آن زن اگر چه رضاعي باشند.









[406]



7ـ عمو و عمّه آن زن اگر چه رضاعي باشند.



8ـ دايي و خاله آن زن اگر چه رضاعي باشند.



9ـ اولاد شوهر آن زن كه شير مربوط به اوست هر چه پايين روند، اگر چه اولاد رضاعي او باشند.



10ـ پدر و مادر شوهر آن زن كه شير مربوط به آن شوهر است هر چه بالا روند.



11ـ خواهر و برادر شوهري كه شير مربوط به اوست اگر چه خواهر و برادر رضاعي او باشند.



12ـ عمو و عمّه و دائي وخاله شوهري كه شير مربوط به اوست هر چه بالا روند اگر چه رضاعي باشند، همچنين عدّه ديگري كه در مسائل بعد گفته مي شود به واسطه شير دادن محرم مي شوند.







احكام شير دادن



مسأله 2109ـ هرگاه زني بچّه شيرخواري را با شرايطي كه بعداً مي آيد شير دهد پدر آن بچّه نمي تواند با دخترهايي كه از آن زن به دنيا آمده اند ازدواج كند و نيز بنابر احتياط واجب نمي تواند دختر شوهري را كه شير مربوط به اوست به ازدواج خود درآورد، بلكه احتياط واجب آن است كه با دخترهاي رضاعي او نيز ازدواج نكند، ولي ازدواج با دخترهاي رضاعي آن زن از شوهر ديگر مانعي ندارد.



مسأله 2110ـ هرگاه زني بچّه اي را با شرايط آينده شير دهد شوهر آن زن كه شير مربوط به اوست به خواهرهاي آن بچّه محرم نمي شود، ولي احتياط مستحب آن است كه با آنان ازدواج نكند، همچنين خويشان شوهر با خواهر و برادر آن بچّه محرم نمي شوند.



مسأله 2111ـ هرگاه زني كودكي را شير دهد به برادرهاي آن بچّه محرم نمي شود و نيز خويشان آن زن به برادر و خواهرهاي بچّه اي كه شير خورده محرم نمي شوند.









[407]



مسأله 2112ـ پسر نمي تواند با دختري كه مادر يا مادر بزرگ او آن دختر را شير كامل داده ازدواج كند، و نيز اگر زن پدر انسان از شير مربوط به پدر او دختري را شير داده باشد پسر نمي تواند با آن دختر ازدواج نمايد.



مسأله 2113ـ انسان با دختري كه خواهر انسان يا زن برادر او از شير مربوط به برادرش او را شير كامل داده باشد محرم است و نمي تواند با او ازدواج كند و همچنين اگر خواهرزاده يا برادرزاده يا نوه خواهر يا نوه برادر انسان آن دختر را شير داده باشد.



مسأله 2114ـ زن نبايد بچّه دختر خود را شير كامل دهد چرا كه آن دختر به شوهر خود حرام مي شود، همچنين اگر بچّه اي را كه شوهر دخترش از زن ديگر دارد شير دهد، ولي مانعي ندارد كه فرزند پسرش را شير دهد.



مسأله 2115ـ هرگاه زن پدر دختري، بچّه شوهر آن دختر را از شير مربوط به آن پدر شير دهد آن دختر به شوهر خود حرام مي شود، خواه بچّه از همان دختر يا از زن ديگر شوهر او باشد.







شرايط شير دادني كه سبب محرم شدن است



مسأله 2116ـ هرگاه زني كودكي را شير دهد با نُه شرط سبب محرم شدن خواهد بود:



1ـ شير از ولادت باشد، بنابراين اگر پستان بدون تولّد فرزندي شير پيدا كند و كودكي از آن بنوشد سبب محرميّت نمي شود.



2ـ بچّه از زن زنده شير بخورد، پس اگر پستان زن مرده اي را به دهان بگيرد و شير بخورد اثري ندارد.



3ـ شير آن زن از حرام نباشد، بنابراين اگر شير بچّه اي را كه از زنا به دنيا آمده به بچّه اي بدهند به كسي محرم نمي شود.









[408]



4ـ شير را از پستان بمكد، ولي احتياط واجب آن است اگر شير را در گلوي بچّه بريزند با آن زن و محارم او ازدواج نكند.



5ـ شير را با چيز ديگر مخلوط نكنند.



6ـ شير مربوط به يك شوهر باشد، بنابراين اگر زني را كه داراي شير است طلاق دهد بعد شوهر ديگري كند و از او باردار شود و تا موقع وضع حمل شيري كه مربوط به شوهر اوّل داشته باقي بماند و مثلاً كودكي را هشت دفعه از شير مربوط به شوهر اوّل و هفت دفعه از شير مربوط به شوهر دوم شير دهد آن كودك به كسي محرم نمي شود، همچنين اگر زني از شير مربوط به شوهر اوّل كودكي را بطور كامل شير دهد و بعد از شير مربوط به شوهر دوم كودك ديگري را شير دهد آن دو به يكديگر محرم نمي شود.



7ـ كودك به واسطه بيماري شير را قي نكند، ولي احتياط واجب آن است در اين صورت كساني كه به واسطه شير دادن به آن بچّه محرم مي شوند با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه هم به او ننمايند.



8ـ كودك پانزده مرتبه، يا يك شبانه روز بطوري كه در مسأله بعد خواهد آمد شير كامل بخورد، يا آن مقدار شير به او بدهند كه بگويند از آن شير استخوانش محكم شده و گوشت در بدنش روييده است و احتياط مستحب آن است كه اگر ده مرتبه شير بخورد كساني كه به واسطه شير خوردن با او محرم مي شوند با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه نيز به او ننمايند.



9ـ دو سال كودك تمام نشده باشد، بنابراين بعد از تمام شدن دو سال اگر به او شير دهند به كسي محرم نمي شود، حتّي اگر پيش از تمام شدن دو سال چهارده مرتبه و بعد از آن يك مرتبه شير بخورد با كسي محرم نمي شود، ولي اگر از موقع زاييدن زن بيش از دو سال گذشته باشد و شير او باقي باشد و بچّه اي را شير دهد احتياط واجب آن است كه با زناني كه به واسطه شير خوردن با او محرم مي شوند ازدواج نكند و نگاه محرمانه هم ننمايد.









[409]



مسأله 2117ـ همانطور كه در مسأله سابق گفته شد اگر كودكي يك شبانه روز شير زني را بخورد باعث محرميّت مي شود، ولي بايد در بين يك شبانه روز غذا يا شير زن ديگري را نخورد، مگر اين كه غذا بقدري كم باشد كه به حساب نيايد، همچنين در بين پانزده مرتبه شير خوردن بايد شير زن ديگري را نخورد، و در هر مرتبه بايد بقدري بخورد كه سير شود و بنابر احتياط دو دفعه بطور ناقص، نه دو دفعه حساب مي شود و نه يك دفعه.



مسأله 2118ـ هرگاه زني از شير مربوط به يك شوهر چندين بچّه را شير دهد همه آنان به يكديگر و به شوهر و زني كه آنان را شير داده محرم مي شوند و نيز هرگاه كسي داراي چند همسر است، هر كدام از آنان بچّه اي را شير كامل دهد، آن بچّه ها به يكديگر و به آن مرد و به همه آن زنان محرم مي شوند.



مسأله 2119ـ هرگاه زني از شير مربوط به يك شوهر پسر و دختري را شير كامل دهد آنها به هم محرم مي شوند، ولي خواهر و برادر آنها به يكديگر محرم نمي شوند.



مسأله 2120ـ مرد نمي تواند بدون اذن همسر خود با خواهرزاده يا برادرزاده رضاعي زن خود ازدواج كند و نيز احتياط واجب آن است كه اگر با پسري (العياذ باللّه) لواط كرده با دختر و خواهر مادر رضاعي آن پسر ازدواج نكند.



مسأله 2121ـ اگر زني برادر كسي را شير دهد به او محرم نمي شود، اگر چه احتياط مستحب آن است كه با او ازدواج نكند.



مسأله 2122ـ مرد نمي تواند با دو خواهر اگرچه رضاعي باشند ازدواج كند و اگر دو زن را عقد كند بعد بفهمد خواهر بوده اند عقد اوّلي صحيح و دومي باطل است و اگر عقد در يك وقت بوده هر دو باطل است.



مسأله 2123ـ اگر زن از شير مربوط به شوهر خود كساني را كه در زير گفته مي شود شير دهد شوهرش بر او حرام نمي شود، ولي بهتر است اين كار را نكند:



1ـ برادر و خواهر خودش را.



2ـ عمو و عمّه و دايي و خاله خودش را.









[410]



3ـ عمو زاده و دايي زاده خود را.



4ـ برادر زاده خود را.



5ـ برادر شوهر يا خواهر شوهر خود را.



6ـ خواهر زاده خود، يا خواهر زاده شوهرش را.



7ـ عمو و عمّه و دايي و خاله شوهرش را.



8ـ نوه زن ديگر شوهر را.



مسأله 2124ـ هرگاه زني دختر عمّه يا دختر خاله كسي را شير دهد به او محرم نمي شود، ولي احتياط مستحب آن است كه با او ازدواج نكند.



مسأله 2125ـ مردي كه دو همسر دارد اگر يكي از آن دو همسر، فرزند عموي زن ديگر را شيردهد زني كه فرزند عموي او شير خورده به شوهر خود حرام نمي شود.







آداب شير دادن



مسأله 2126ـ هيچ كس براي شير دادن فرزند بهتر از مادر و سزاوارتر از او نيست و بهتر است در برابر شير دادن مزدي از شوهر خود نگيرد، ولي حق دارد بگيرد و اگر مادر بخواهد بيشتر از دايه مزد بگيرد شوهر مي تواند بچّه را از او گرفته به دايه دهد.



مسأله 2127ـ در روايات آمده است دايه اي را بايد براي طفل انتخاب كرد كه داراي عقل و ايمان و عفّت و صورت نيكو باشد و از گرفتن دايه كم عقل يا غيرمؤمنه يا بدصورت و كج خلق يا زنازاده خودداري شود و همچنين از انتخاب دايه اي كه بچّه او از زنا به دنيا آمده و شيرش شير زنازاده است پرهيز شود.







مسائل متفرّقه شير دادن



مسأله 2128ـ خوب است زنها هر بچّه اي را شير ندهند، زيرا ممكن است فراموش









[411]



كنند به چه كساني شير داده اند و بعداً دو نفر محرم با يكديگر ازدواج كنند، مخصوصاً در اين ايّام كه با وجود امكان استفاده از شير خشك و امثال آن، كمتر ضرورتي براي شير دادن به بچّه هاي ديگر وجود دارد.



مسأله 2129ـ كساني كه به واسطه شير خوردن با يكديگر خويشاوند مي شوند مستحبّ است يكديگر را احترام كنند، ولي حقوق خويشاوندي ندارند و از يكديگر ارث نمي برند.



مسأله 2130ـ مستحبّ است درصورتيكه ممكن باشدبچّه رادوسال تمام شير بدهند.



مسأله 2131ـ زن مي تواند بدون اجازه شوهر بچّه ديگري را شير دهد، به شرط آن كه حقّ شوهر از بين نرود، ولي جايز نيست بچّه اي را شير دهد كه به واسطه شير دادن آن بچّه نسبت به شوهر خود حرام شود.



مسأله 2132ـ هرگاه مردي بخواهد زن برادرش به او محرم شود مي تواند دختر شيرخواري را با اجازه وليّ او به عقد موقت خود درآورد و در همان حال زن برادرش آن دختر را شير كامل دهد و بنابراحتياط واجب بايد مدّت عقد موقّت بقدري باشد كه دختر به حدّ قابليّت بهره گيري جنسي برسد و چنين عقدي موافق مصلحت دختر نيز باشد.



مسأله 2133ـ شير دادني كه علّت محرم شدن است به دو چيز ثابت مي شود:



اوّل: خبر دادن عدّه اي كه انسان از گفته آنها يقين پيدا كند.



دوم: شهادت دو مرد عادل يا چهار زن عادل، بلكه احتياط واجب آن است كه به شهادت يك مرد با يك زن هم اكتفا كند، ولي شاهدها بايد شرايط شير دادن را هم بگويند، مثلاً بگويند ما ديده ايم كه فلان بچّه پانزده بار از پستان فلان زن شير كامل با شرايطي كه در مسأله 2116 گفته شده خورده است و اگر بدانيم همه آنها شرايط را مي دانند و در آن توافق دارند، شرح دادن آن لازم نيست.



مسأله 2134ـ هرگاه ندانند آيا كودك به مقداري كه سبب محرم شدن است شير خورده يا نه، محرم بودن ثابت نمي شود بايد يقين حاصل شود.