کد مطلب:212944 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:182

مقدمه
يكي از روش هاي عقلايي رايج در ميان ملل و نحل، «تقيه» است. اين شيوه كه به معني خودداري از افتادن به دام خطر و مهلكه مي باشد، در اسلام نيز با عمل عمار بن ياسر و تأييد پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله وسلم، سپري براي حفظ جان مسلمانان در مواقع خطر شناخته شد و به گفته ائمه معصومين عليهم السلام جزء دين و آيين اسلام واقع شد.

«تقيه» از مهم ترين عواملي است كه باعث شد شيعيان در طول تاريخ خونبار خود به حفظ مكتب و عقايدشان پرداخته و آن را به دست ما برسانند. به همين جهت، يكي از معتقدات كلامي ـ فقهي شيعه و عملكردهاي تاريخي آن براي حفظ موجوديتش در برابر اكثريت غير شيعه يا غير مسلمان محسوب مي گردد.

نكته قابل توجه ديگر، آن است كه تقيه يك رفتار طبيعي بشري است و در عرف اكثر اقوام و ملل در سراسر تاريخ سابقه دارد و مخصوص مذهب شيعه نبوده است؛ بلكه واكنش فرد يا قوم مقهور يا در اقليت است كه توان رويارويي و مبارزه مستقيم را نداشته يا اصولاً چنين مبارزه اي به صلاحشان نبوده و موجوديت آنها را تهديد مي نموده يا مي نمايد. نتيجه آن كه، تقيه سپري است كه عقل در مقام خطرهاي مهلك از آن بهره مي گيرد. و علاوه بر اين كه جواز اجتماعي و عرفي دارد، شرع نيز ـ كه عقل كل است ـ آن را امضا نموده و وظيفه دانسته است.

در اين مقاله ما بر آنيم كه با سيري اجمالي در معناي تقيه، تاريخچه و جايگاه آن در اسلام، برخي پيچيدگي ها و شبهه هاي مربوط به آن را رفع نموده و تقيه را از ديدگاه امام صادق عليه السلام مورد بحث و بررسي قرار دهيم. اميد است كه خدمتي باشد به آستان مقدس اهل بيت عليهم السلام و عرصه علم و دانش. ان شاءالله.