کد مطلب:213 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:160

قـسم خـوردن
شرايط قسم خوردن



مسأله 2300ـ هرگاه كسي با شرايط زير قسم ياد كند بايد به قسم خود عمل نمايد و گرنه كفّاره دارد:



1ـ كسي كه قسم ياد مي كند بايد بالغ و عاقل باشد و اگر درباره مال خود قسم مي خورد بايد سفيه نباشد، همچنين حاكم شرع او را از تصرّف در اموالش منع نكرده باشد و از روي قصد و اختيار قسم بخورد، بنابراين قسم خوردن بچّه و ديوانه و كسي كه مجبورش كرده اند درست نيست، همچنين اگر در حال عصباني بودن بدون اراده و قصد قسم بخورد. 2ـ كاري را كه براي انجام آن قسم مي خورد بايد حرام و مكروه نباشد و كاري را كه قسم بر ترك آن مي خورد واجب و مستحب نباشد و اگر براي انجام كار مباحي قسم مي خورد بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجامش نباشد، همچنين اگر قسم براي ترك كار مباحي مي خورد بايد انجام آن در نظر مردم بهتر از تركش نباشد. 3ـ به يكي از نامهاي خداوند قسم ياد كند خواه نامي باشد كه به غير ذات مقدّس او گفته نمي شود، مانند «خدا» و «اللّه» يا نامي كه به غير او نيز گفته مي شود، ولي از قرائن معلوم است كه مقصودش خداست، بلكه اگر به نامهايي قسم ياد كند كه بدون قرينه خدا به نظر نمي آيد ولي او قصد خدا را كند بنابر احتياط واجب بايد به آن قسم عمل كند. 4ـ قسم را بايد به زبان بياورد، بنابراين اگر در قلبش بگذراند كافي نيست و در كتابت و نوشتن احتياط، عمل به آن است، ولي آدم









[448]



لال اگر با اشاره قسم بخورد صحيح است. 5ـ عمل كردن به قسم براي او ممكن باشد و اگر موقعي كه قسم مي خورد ممكن باشد ولي بعداً عاجز شود يا مشقّت شديد داشته باشد از همان وقت كه چنين شده قسم او به هم مي خورد.







احكام قسم خوردن



مسأله 2301ـ هرگاه پدر از قسم خوردن فرزند جلوگيري كند يا شوهر از قسم خوردن زن مانع شود قسم آنان صحيح نيست، حتّي اگر فرزند بدون اجازه پدر و زن بدون اجازه شوهر قسم ياد كند قسم آنان صحيح نمي باشد.



مسأله 2302ـ هرگاه عمداً با قسم خود مخالفت كند بايد كفّاره دهد، ده فقير را سير كند، يا بر آنها لباس بپوشاند، يا يك بنده را آزاد نمايد و اگر توانايي بر اينها نداشته باشد بايد سه روز روزه بگيرد.



مسأله 2303ـ اگر از روي فراموشي يا اجبار و اضطرار به قسم عمل نكند كفّاره ندارد و قسمي كه آدم وسواسي مي خورد مثل اين كه مي گويد و اللّه الآن مشغول نماز مي شوم، ولي وسواس مانع مي گردد اگر وسواس او طوري باشد كه بي اختيار به قسم خود عمل نكند كفّاره ندارد.



مسأله 2304ـ كساني كه براي اثبات مطلبي قسم مي خورند اگر حرف آنها راست باشد قسم خوردن مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان كبيره است، ولي اگر مجبور شود كه براي نجات خود يا مسلمانان ديگري از شرّ ظالمي قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گاه واجب مي شود و اين نوع قسم خوردن كه براي اثبات مطلبي است غير از قسمي است كه در مسائل پيش گفته شد كه براي انجام كار يا ترك كاري بود.