کد مطلب:216 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:187

ارث
كساني كه ارث مي برند



مسأله 2352ـ كساني كه به واسطه خويشاوندي ارث مي برند سه گروهند.



گروه اوّل: پدر و مادر و اولاد ميّت است و با نبودن اولاد، اولاد اولاد او هرچه پايين روند (البته هر كدام از آنان كه به ميّت نزديكتر است) و تا يك نفر از اين گروه باشد گروه دوم ارث نمي برند.



گروه دوم: پدر بزرگ و پدر او، هر چه بالا روند و مادر بزرگ و مادر او، هر چه بالا روند (پدري باشند يا مادري) و همچنين خواهر و برادر و با نبودن برادر و خواهر اولاد ايشان و اولاد اولاد ايشان، هر كدام به ميّت نزديكتر است و تا يك نفر از اين گروه وجود دارد گروه سوم ارث نمي برند.



گروه سوم: عمو و عمّه و دايي و خاله هر چه بالا روند و اولاد آنان هر چه پايين روند (البته هر كدام نزديكترند ارث مي برند) و تا يك نفر از عمو و عمّه ها و دايي و خاله ها زنده اند اولاد آنان ارث نمي برند و تا اولاد آنها زنده اند اولاد اولاد آنها ارث نمي برند و تنها يك استثناء دارد و آن اين كه: اگر ميّت عموي پدري و پسر عموي پدري و مادري داشته باشد، عموي پدري ارث نمي برد و مال به پسر عموي پدر و مادري مي رسد.



مسأله 2353ـ اگر عمو و عمّه و دايي و خاله خود ميّت و اولاد آنان وجود نداشته باشند نوبت به عمو و عمّه و دايي و خاله «پدر و مادر» ميّت مي رسد و اگر اينها









[460]



نباشند اولادشان ارث مي برند و اگر آنها هم نباشند عمو و عمّه و دايي و خاله «پدر بزرگ و مادر بزرگ» ميّت ارث مي برند و اگر آنها نباشند نوبت به اولادشان مي رسد.



مسأله 2354ـ زن و شوهر از يكديگر ارث مي برند به شرحي كه در بحثهاي آينده خواهد آمد.







ارث گروه اوّل



مسأله 2355ـ هرگاه وارث ميّت فقط يك نفر از گروه اوّل باشد (مثلاً پدر يا مادر، يا يك پسر يا يك دختر) تمام مال ميّت به او مي رسد و اگر چند پسر يا چند دختر باشند، ميان آنها بطور مساوي قسمت مي شود و اگر دختر و پسر هر دو باشند مال را طوري قسمت مي كنند كه هر پسر دو برابر دختر ببرد.



مسأله 2356ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و مادر او باشند، مال سه قسمت مي شود دو قسمت آن را پدر و يك قسمت آن را مادر مي برد، ولي اگر ميّت دو برادر، يا چهار خواهر، يا يك برادر و دو خواهر داشته باشد كه همه آنها پدر و مادري باشند يا پدري فقط (يعني پدر آنان با پدر ميّت يكي باشد) مادر شش يك مال را مي برد و بقيّه به پدر مي رسد.



مسأله 2357ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و مادر و يك دختر باشند، مال را پنج قسمت مي كنند پدر و مادر هر كدام يك قسمت و دختر سه قسمت آن را مي برد، مگر اين كه ميّت دو برادر يا چهار خواهر يا يك برادر و دو خواهر پدري داشته باشد، در اين صورت مال را شش قسمت مي كنند، پدر و مادر هر كدام يك قسمت و دختر سه قسمت مي برد و يك قسمت باقي مانده را پدر و دختر در ميان خود تقسيم مي كنند و احتياط آن است كه آن دو در اين تقسيم باهم صلح كنند.



مسأله 2358ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و مادر و يك پسر باشد مال را شش قسمت مي كنند، پدر و مادر هر كدام يك قسمت و پسر چهار قسمت آن را مي برد و اگر چند پسر يا چند دختر باشند، آن چهار قسمت را بطور مساوي ميان خودشان تقسيممي كنند و اگر پسر و دختر باهم باشند طوري تقسيم مي كنند كه هر پسر دو برابر دختر ببرد.



مسأله 2359ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و يك پسر، يا مادر و يك پسر باشد مال را شش قسمت مي كند، يك قسمت سهم پدر يا مادر است و پنج قسمت سهم پسر.



مسأله 2360ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر يا مادر و پسر و دختر باشد مال را شش قسمت مي كنند يك سهم آن را پدر يا مادر مي برد و پنج سهم باقي مانده را طوري تقسيم مي كنند كه هر پسر دو برابر دختر ببرد.



مسأله 2361ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و يك دختر، يا مادر و يك دختر باشد مال را چهار قسمت مي كنند، يك قسمت آن را پدر يا مادر و سه قسمت را دختر مي برد.



مسأله 2362ـ هرگاه وارث ميّت فقط پدر و چند دختر، يا مادر و چند دختر باشد مال را پنج قسمت مي كنند، يك قسمت را پدر يا مادر مي برد و چهار قسمت ديگر سهم دخترهاست كه بطور مساوي ميان خودشان تقسيم مي كنند.



مسأله 2363ـ هرگاه ميّت اولاد نداشته باشد نوه پسري او (هرچند دختر باشد) سهم پسر ميّت را مي برد و نوه دختري او (هر چند پسر باشد) سهم دختر ميّت را مي برد.







ارث گروه دوم



مسأله 2364ـ گروه دوم از كساني كه به واسطه خويشاوندي ارث مي برند «پدر بزرگ» و «مادر بزرگ» و «برادر» و «خواهر» ميّت است و اگر برادر و خواهر نداشته باشد اولادشان به جاي آنها ارث مي برند، اين گروه در صورتي ارث مي برند، كه هيچ كس از گروه اوّل وجود نداشته باشد.



مسأله 2365ـ هرگاه وارث فقط يك برادر يا يك خواهر باشد، همه مال به او مي رسد و اگر چند برادر يا چند خواهر پدر و مادري باشند همه مال بطور مساوي در ميان آنها تقسيم مي شود و اگر برادر و خواهر پدر و مادري باهم باشند سهم هر برادر دو برابر خواهر خواهد بود.









[462]



مسأله 2366ـ با وجود برادر و خواهر پدر و مادري، برادر و خواهر پدري فقط كه از مادر با ميّت جدا است ارث نمي برد، ولي اگر برادر وخواهر پدر ومادري ندارد چنانچه فقط يك خواهر يا يك برادر پدري دارد تمام مال به او مي رسد و اگر چند برادر يا چند خواهر پدري دارد مال بطور مساوي درميان آنها تقسيم مي شود و اگر هم برادر و هم خواهر پدري دارد هر برادر دو برابر خواهر مي برد.



مسأله 2367ـ هرگاه وارث فقط يك خواهر يا يك برادر مادري باشد كه از پدر با ميّت جداست تمام مال به او مي رسد و اگر چند برادر مادري، يا چند خواهر مادري، يا چند برادر و خواهر مادري باشند، درهرصورت مال بطور مساوي ميان آنها تقسيم مي شود.



مسأله 2368ـ اگر وارث، برادر و خواهر پدر و مادري و برادر و خواهر پدري و يك برادر و يك خواهر مادري باشند برادر و خواهر پدري ارث نمي برند و مال را شش قسمت مي كنند، يك قسمت آن را به برادر يا خواهر مادري، بقيّه را به برادر و خواهر پدر و مادري مي دهند و هر برادر دو برابر خواهر مي برد امّا اگر بيش از يك برادر يا يك خواهر مادري دارد مال را سه قسمت مي كنند، يك قسمت آن را برادر و خواهر مادري بطور مساوي ميان خودشان تقسيم مي كنند و دو قسمت را به برادر و خواهر پدر و مادري مي دهند و سهم هر برادر دو برابر خواهر است.



مسأله 2369ـ هرگاه وارث فقط برادر و خواهر پدري و يك برادر يا خواهر مادري باشد، مال را شش قسمت مي كنند، يك قسمت آن را برادر يا خواهر مادري مي برد و پنج قسمت ديگر به برادر و خواهر پدري مي رسد و هر برادر دو برابر خواهر مي برد.



مسأله 2370ـ هرگاه وارث فقط برادر و خواهر پدري و دو يا چند برادر و خواهر مادري باشد، مال را سه قسمت مي كنند، يك قسمت آن را برادر وخواهر مادري بطور مساوي تقسيم مي كنند و دو قسمت به برادر و خواهر پدري مي رسد و سهم هر برادر دو برابر خواهر است.



مسأله 2371ـ هرگاه وارث فقط برادر وخواهر و همسر او باشند، همسر ارث خود را









[463]



به تفصيلي كه در مسائل آينده گفته مي شود مي برد و خواهر و برادر بطوري كه در مسائل گذشته گفته شد ارث خود را مي برند، ولي براي آن كه زن يا شوهر ارث مي برد از سهم برادر و خواهر مادري چيزي كم نمي شود، ولي از سهم برادر و خواهر پدر و مادري يا پدري كم مي شود، مثلاً اگر وارث ميّت شوهر و برادر و خواهر مادري و برادر و خواهر پدر و مادري او باشند، نصف مال به شوهر مي رسد و يك قسمت از سه قسمت اصل مال به برادر و خواهر مادري و باقيمانده سهم برادر و خواهر پدر و مادري است، مثلاً اگر تمام مال شش تومان باشد، سه تومان به شوهر، و دو تومان به برادر و خواهر مادري و يك تومان به برادر و خواهر پدر و مادري مي رسد.



مسأله 2372ـ در صورتي كه ميّت خواهر و برادر نداشته باشد، سهم آنان به اولادشان مي رسد، سهم برادر زاده و خواهرزاده مادري بطور مساوي بين آنها تقسيم مي شود و سهم برادرزاده و خواهرزاده پدري يا پدر و مادري چنان تقسيم مي شود كه پسر دو برابر دختر مي برد، ولي اگر برادرزاده پدري، يا پدر و مادري، همه از يك برادر باشند احتياط آن است كه در مقدار تفاوت ميان پسر و دختر، باهم مصالحه كنند.



مسأله 2373ـ هرگاه وارث فقط يك جد يا يك جدّه است، چه پدري باشد يا مادري همه مال به او مي رسد و با وجود جدّ ميّت، پدر جدّ او ارث نمي برد.



مسأله 2374ـ هرگاه وارث ميّت فقط جدّ و جدّه پدري باشند، مال سه قسمت مي شود دو قسمت را جدّ و يك قسمت را جدّه مي برد و اگر جدّ و جدّه مادري باشند مال بطور مساوي ميان آنها تقسيم مي شود.



مسأله 2375ـ اگر وارث فقط يك جد يا جدّه پدري و يك جد يا جدّه مادري باشد، مال سه قسمت مي شود، دو قسمت سهم جد يا جدّه پدري است و يك قسمت سهم جد يا جدّه مادري.



مسأله 2376ـ هرگاه وارث جدّ و جدّه پدري و جدّ و جدّه مادري باشد مال سه قسمت مي شود يك قسمت آن را جدّ و جدّه مادري، بطور مساوي بين خود تقسيم









[464]



مي كنند و دو قسمت آن را جدّ و جدّه پدري طوري تقسيم مي كنند كه سهم جد دوبرابر جدّه باشد.



مسأله 2377ـ اگر وارث فقط زن يا شوهر و جدّ و جدّه پدري و جدّ و جدّه مادري او باشند، زن يا شوهر، ارث خود را به شرحي كه در مسائل آينده خواهد آمد مي برند و يك قسمت از سه قسمت اصل مال را به جدّ و جدّه مادري مي دهند كه بطوري مساوي ميان خود تقسيم مي كنند و بقيّه به جدّ و جدّه پدري مي رسد و سهم جد دو برابر جدّه است.



مسأله 2378ـ اگر وارث، جد يا جدّه مادري (يا هر دو) با برادران مادري باشد، جد در حكم يك برادر و جدّه در حكم يك خواهر است و مال را در ميان خود بطور مساوي تقسيم مي كنند و اگر وارث، جدّ و جدّه پدري (يا پدر و مادري) با برادران پدري (يا پدري و مادري) باشند جد، حكم يك برادر و جدّه، حكم يك خواهر را دارد و ارث را در ميان خود چنان تقسيم مي كنند كه سهم هر مرد دو برابر سهم زن شود.







ارث گروه سوم



مسأله 2379ـ گروه سوم عمو و عمّه و دايي و خاله و اولاد آنان است كه اگر از گروه اوّل و دوم كسي نباشد آنها ارث مي برند.



مسأله 2380ـ هرگاه وارث فقط يك عمو يا يك عمّه است، چه پدر و مادري باشد (يعني با پدر ميّت از يك پدر مادر باشد) يا پدري فقط، يا مادري، تمام مال به او مي رسد و اگر چند عمو و چند عمّه باشند و همه پدر و مادري يا پدري باشند مال بطور مساوي ميان آنها تقسيم مي شود، ولي اگر عمو و عمّه هر دو باشند (و همه پدر و مادري يا پدري باشند) عمو دو برابر عمّه مي برد.



مسأله 2381ـ هرگاه وارث فقط چند عمو يا چند عمّه مادري باشد مال بطور مساوي بين آنها تقسيم مي شود، ولي اگر فقط چند عمو و عمّه مادري داشته باشد









[465]



بنابر احتياط واجب بايد در تقسيم مال باهم مصالحه كنند.



مسأله 2382ـ هرگاه وارث عمو و عمّه باشد و بعضي پدري و بعضي مادري و بعضي پدر و مادري باشند، عمو و عمّه پدري ارث نمي برند، سپس اگر ميّت تنها يك عمو يا يك عمّه مادري دارد مال را شش قسمت مي كنند يك قسمت را به عمو يا عمّه مادري و بقيّه را به عمو و عمّه پدر و مادري مي دهند (به طوري كه سهم عمو دو برابر عمّه باشد) و اگر ميّت عمو و عمّه مادري متعدّد دارد (دو عمو يا دو عمّه يا يك عمو و يك عمّه مادري) مال را سه قسمت مي كنند، دو قسمت را عمو و عمّه پدر و مادري مي برند (عمو دو برابر عمّه) و يك قسمت را عمو و عمّه مادري و احتياط واجب آن است كه در تقسيم با يكديگر مصالحه كنند.



مسأله 2383ـ هرگاه وارث فقط يك دايي يا يك خاله باشد همه مال به او مي رسد، و اگر هم دايي و هم خاله باشد (و همه پدر و مادري يا پدري يا مادري باشند) مال بطور مساوي ميان آنها قسمت مي شود و احتياط مستحب آن است كه با يكديگر مصالحه كنند.



مسأله 2384ـ هرگاه وارث، فقط يك دايي، يا يك خاله مادري، و دايي و خاله پدر و مادري، دايي و خاله پدري باشد، دايي و خاله پدري ارث نمي برند و مال را شش قسمت مي كنند يك سهم به دايي و خاله مادري و بقيّه به دايي و خاله پدر و مادري مي رسد و آنها بطور مساوي تقسيم مي كنند.



مسأله 2385ـ هرگاه وارث فقط دايي و خاله پدري و دايي و خاله مادري و دايي و خاله پدر و مادري باشد، دايي و خاله پدري ارث نمي برند و بايد مال را سه قسمت كنند، يك سهم آن را دايي و خاله مادري به طور مساوي تقسيم مي كنند و بقيّه به دايي و خاله پدر و مادري مي رسد، آنها هم بطور مساوي ميان خود تقسيم مي كنند.



مسأله 2386ـ هرگاه وارث يك دايي يا يك خاله و يك عمو يا يك عمّه باشد، مال را سه قسمت مي كنند، يك سهم را دايي يا خاله، دو سهم را عمو يا عمّه مي برد.



مسأله 2387ـ اگر وارث يك دايي يا يك خاله و عمو و عمّه باشد، چنانچه عمو و









[466]



عمّه پدر و مادري يا پدري، باشند مال را سه قسمت مي كنند يك قسمت را دايي يا خاله مي برد و از بقيّه دو قسمت به عمو و يك قسمت به عمّه مي دهند، بنابراين اگر مال را نه سهم كنند سه سهم به دايي يا خاله و چهار سهم به عمو و دو سهم به عمّه مي رسد.



مسأله 2388ـ اگر وارث، يك دايي يا يك خاله و يك عمو يا يك عمّه مادري و عمو و عمّه پدر و مادري يا پدري باشد، مال را سه قسمت مي كنند، يك قسمت آن را به دايي يا خاله مي دهند و دو قسمت باقيمانده را شش سهم مي كنند يك سهم را به عمو يا عمّه مادري و پنج سهم را به عمو و عمّه پدر و مادري يا پدري مي دهند و عمو دو برابر عمّه مي برد.



مسأله 2389ـ هرگاه وارث، يك دايي يا يك خاله و عمو و عمّه مادري و عمو و عمّه پدري و مادري يا پدري باشد مال را سه قسمت مي كنند، يك قسمت را دايي يا خاله مي برد و دو قسمت باقي مانده را سه سهم مي كنند، يك سهم آن به عمو و عمّه مادري مي رسد (و بنابر احتياط واجب در تقسيم باهم مصالحه مي كنند) و دو سهم ديگر را ميان عمو و عمّه پدر و مادري يا پدري قسمت مي نمايند و عمو دو برابر عمّه مي برد.



مسأله 2390ـ هرگاه وارث، چند دايي و چند خاله باشد كه همه پدر و مادري، يا پدري، يا مادري باشند و ميّت عمو و عمّه هم داشته باشد، مال را سه سهم مي كنند، دو سهم آن به دستوري كه در مسأله پيش گفته شد عمو و عمّه بين خودشان تقسيم مي كنند و يك سهم آن را دايي ها و خاله ها بطور مساوي ميان خود قسمت مي نمايند.



مسأله 2391ـ هرگاه وارث، دايي يا خاله مادري و چند دايي و خاله پدر و مادري يا پدري و عمو و عمّه باشد، مال سه سهم مي شود دو سهم آن به دستوري كه قبلاً گفته شد ميان عمو و عمّه تقسيم مي شود و در مورد يك سهم باقي مانده اگر ميّت يك دايي يا يك خاله مادري دارد آن را شش قسمت مي كنند، يك قسمت را به دايي يا









[467]



خاله مادري مي دهند، و بقيّه را به دايي و خاله پدر و مادري يا پدري و آنها بطور مساوي قسمت مي كنند و اگر چند دايي مادري يا چند خاله مادري، يا هم دايي مادري و هم خاله مادري دارد، آن يك سهم را سه قسمت مي كنند، يك قسمت را دايي ها و خاله هاي مادري بطور مساوي تقسيم مي كنند و بقيّه به دايي و خاله پدر و مادري يا پدري مي رسد كه آنها نيز بطور مساوي قسمت مي كنند.



مسأله 2392ـ اگر ميّت عمو و عمّه و دايي و خاله نداشته باشد، سهم عمو و عمّه به اولاد آنها و سهم دايي و خاله نيز به اولاد آنها مي رسد.



مسأله 2393ـ هرگاه وارث ميّت عمو و عمّه و دايي و خاله پدر و عمو و عمّه و دايي و خاله مادر او باشد، مال او سه سهم مي شود، يك سهم به عمو و عمّه و دايي و خاله مادر ميّت مي رسد (و آنها بنا بر احتياط واجب در تقسيم آن مصالحه مي كنند) و دو سهم ديگر را سه قسمت مي كنند، يك قسمت را دايي و خاله پدر ميّت، بطور مساوي ميان خود تقسيم مي كنند و دو قسمت ديگر آن به عمو و عمّه پدر ميّت مي رسد (و سهم عمو دو برابر عمّه است).



مسأله 2394ـ سهم ارث عمو و عمّه و دايي و خاله را (در صورتي كه همه پدر و مادري باشند كه غالباً چنين هستند) مي توان چنين خلاصه كرد: به يك عمو يا يك عمّه تمام مال مي رسد و اگر وارث چند عمو يا چند عمّه باشند بطور مساوي مي برند و اگر هم عمو و هم عمّه باشند عمو دو برابر عمّه مي برد و اگر يك دايي يا يك خاله باشد تمام مال به او مي رسد و اگر چند دايي يا چند خاله باشد، يا هم دايي و خاله باشند، مال را بطور مساوي تقسيم مي كنند و هرگاه عمو و عمّه و دايي و خاله باشند، عمو و عمّه دو سهم مي برند و دايي و خاله يك سهم و هر عمو دوبرابر عمّه مي برد، امّا سهم دايي و خاله مساوي است.







ارث زن و شوهر



مسأله 2395ـ هرگاه زن دائمي از دنيا برود و اولاد نداشته باشد نصف تمام مال او به









[468]



شوهر مي رسد و بقيّه را ورثه ديگر مي برند و اگر از آن شوهر يا از شوهر ديگري اولاد داشته باشد يك چهارم تمام مال او به شوهرش مي رسد و بقيّه به وارثان ديگر.



مسأله 2396ـ هرگاه مردي از دنيا برود و فرزند نداشته باشد، يك چهارم مال او را همسر دائمي او مي برد و بقيّه را ورثه ديگر و هرگاه از آن زن يا از زن ديگر فرزند داشته باشد، يك هشتم مال به زن او مي رسد و بقيّه به وارثان ديگر.



مسأله 2397ـ زن از تمام اموال منقول شوهر ارث مي برد، ولي از زمين و قيمت آن ارث نمي برد، خواه زمين خانه باشد يا باغ، يا زمين زراعتي و مانند آن و نيز از خود هوايي ساختمان ارث نمي برد، مثل بنا و درخت، امّا بايد هوايي را قيمت كنند و از قيمت آن سهم ارث او را بدهند.



مسأله 2398ـ هرگاه زن بخواهد در چيزي كه از شوهرش ارث نمي برد (مانند زمين و بناي خانه) تصرّف كند بايد از ورثه ديگر اجازه بگيرد، همچنين ورثه ديگر تا سهم زن را از قيمت هوايي نداده اند (مانندبناي خانه) نبايد بدون اجازه زن در آن تصرّف كنند و چنانچه پيش از دادن سهم زن، آنها را بفروشند، در صورتي كه زن معامله را اجازه دهد صحيح و گرنه نسبت به سهم او باطل است.



مسأله 2399ـ اگر بخواهند بنا و درخت و مانند آن را قيمت كنند بايد چنين حساب كنند كه اگر آنها با دادن مال الاجاره در آن زمين باقي بماند چقدر ارزش دارد، پس سهم زن را از قيمت آن بدهند.



مسأله 2400ـ مجراي آب قنات و مانند آن حكم زمين را دارد و آجر و چيزهايي كه در آن بكار رفته در حكم ساختمان است.



مسأله 2401ـ اگر ميّت بيش از يك زن داشته باشد در صورت نداشن فرزند چهار يك اموال او و در صورت داشتن فرزند، هشت يك آن به شرحي كه در بالا گفته شد بطور مساوي ميان زنان او تقسيم مي شود، خواه شوهر با آنها نزديكي كرده باشد يا نه، امّا اگر در مرضي كه به آن مرض از دنيا رفته زني را عقدكرده، در صورتي ارث از او مي برد كه با او نزديكي كرده باشد.









[469]



مسأله 2402ـ هرگاه زن در حال بيماري، شوهر كند و با همان بيماري از دنيا برود شوهرش از او ارث مي برد، خواه نزديكي كرده باشد يا نه.



مسأله 2403ـ هرگاه زن را به ترتيبي كه در احكام طلاق گفته شد، طلاق رجعي دهد و در بين عدّه بميرد شوهر از او ارث مي برد، همچنين اگر شوهر در بين عدّه زن بميرد زن از او ارث مي برد، ولي در عدّه طلاق بائن هرگاه يكي از آنان بميرد ديگري از او ارث نمي برد.



مسأله 2404ـ هرگاه شوهر در حال بيماري، همسرش را طلاق دهد و پيش از گذشتن يك سال(قمري) از دنيا برود، زن با سه شرط از او ارث مي برد: «اوّل» اين كه شوهر در همان مرض از دنيا برود. «دوم» اين كه زن بعد از طلاق و گذشتن عدّه، شوهر نكند. «سوم» آن كه طلاق به رضايت زن نباشد و اگر با رضايت او باشد، ارث بردنش مشكل است.



مسأله 2405ـ لباس و زينت آلات و مانند آنها كه مرد براي همسرش مي گيرد مال همسر اوست، مگر اين كه ثابت شود كه قصد تمليك نكرده بلكه جنبه عاريتي داشته باشد.







مسائل متفرّقه ارث



مسأله 2406ـ هرگاه مردي از دنيا برود، قرآن، انگشتر و شمشير و لباسي را كه مي پوشيده، يا براي پوشيدن آماده كرده، مال پسر بزرگتر اوست و اگر ميّت از اين چهار چيز بيش از يكي دارد، مثلاً دو قرآن يا دو انگشتر دارد چنانچه از همه آنها استفاده مي كرده همه به پسر بزرگترش مي رسد.



مسأله 2407ـ هرگاه ميّت قرض داشته باشد، چنانچه قرضش به اندازه مال او يا زيادتر از آن باشد، چهار چيزي كه در مسأله قبل گفته شد به پسر بزرگترش نمي رسد و بايد به قرض او بدهند، ولي اگر اموالش بيشتر باشد و بتوان قرض او را









[470]



داد و مقدار قابل توجّهي هم براي ورثه باقي مي ماند، بايد آن چهار چيز را به پسر بزرگترش داد.



مسأله 2408ـ مسلمان از كافر ارث مي برد، ولي كافر اگر چه پدر يا پسر ميّت باشد از مسلمان ارث نمي برد.



مسأله 2409ـ هرگاه كسي يكي از خويشاوندان خود را عمداً و به ناحق بكشد از او ارث نمي برد، ولي اگر از روي خطا باشد ارث مي برد (مثل اين كه سنگي به هوا پرتاب كند و اتّفاقاً به يكي از خويشان او بخورد و او را به قتل برساند) و در اين صورت از ديه قتل بنابر احتياط ارث نمي برد.



مسأله 2410ـ هرگاه از ميّت فرزندي در شكم مادر باشد و در طبقه او وارث ديگري نيز مانند اولاد و پدر و مادر وجود داشته باشد، بايد هنگام تقسيم براي بچّه اي كه در شكم مادر است سهم دو پسر را كنار بگذارند، هرگاه زنده به دنيا آمد ارث مي برد و چنانچه مثلاً يك پسر يا يك دختربه دنيا آيد زيادي را ورثه بين خودشان تقسيم مي كنند و اگر در طبقه او وارث ديگري نباشد هرگاه حمل زنده متولد شود تمام مال به او مي رسد و الاّ ميان ساير ورثه تقسيم مي گردد.