کد مطلب:224175 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:102

محل قبر مبارك
قطب راوندي از حسن بن عباد كاتب روايت مي كند كه چون مأمون قصد انتقال و سفر بغداد نمود من خدمت حضرت رضا رفتم - چون



[ صفحه 126]



خدمتش نشستم فرمود اي پسر عباد ما داخل عراق نخواهيم شد و عراق را نخواهيم ديد - من به گريه افتاده عرض كردم يابن رسول الله مرا از اولاد و فرزندان و عيال خود نوميد فرمودي - فرمود تو به عراق مي رسي من نخواهم رسيد.

چون حضرت به حوالي طوس رسيد بيماري عارض شد وصيت فرمود كه قبر مرا در جانب قبله نزديك به ديوار بكنند و ميان قبر او و قبر هارون سه ذرع فاصله بگذارند من گفتم پيشتر براي قبر هارون مي خواستند آن جا قبري بكنند.

بيل و كلنگ بسيار شكسته شد و نتوانستند كه قبري حفر كنند.

فرمود آن جا كه مي گويم به آساني كنده خواهد شد و صورت ماهي از مس در آن جا پيدا خواهد شد و بر آن صورت نوشته اي به خط عبري و لغت عبري پيدا خواهد شد چون لحد مرا حفر نمائيد بسيار عميق كنيد و آن صورت ماهي را نزديك پاي من دفن كنيد - ابن عباد گويد چون شروع كردند به حفر قبر آن حضرت ماهي پيدا شد در آن صورت نوشته بود.

اين روضه علي بن موسي الرضا عليه السلام است و آن گودال هارون جبار است [1] .

اين قبري است كه اسكندر ذوالقرنين ساخته است.

يعقوبي مورخ معروف متوفي 259 مي نويسد: حضرت رضا عليه السلام در طوس كه رسيدند به قريه نوقان در اول سال 203 پس از سه روز در گذشت و گفته اند علت آن مسموميت انار بود كه علي بن هشام انار زهرآلود به آن حضرت داد و مأمون در مرگ وليعهد خود جزع و فزع بسيار كرد.

يعقوبي از ابوالحسن بن ابي عباد روايت مي كند كه گفت مأمون سر و پاي برهنه در تشييع جنازه آن حضرت مي رفت و مي گفت: «الي من اروح بعدك يا اباالحسن».

و سه روز در كنار قبر او ماند و جز يك گرده نان و نمك نخورد و آن گاه از نوقان حركت كرد [2] .

بنابراين روايت كه يعقوبي در 56 سال پس از شهادت نگاشته قاتل امام علي بن هشام بوده و زهر در انار بود و توقف امام رضا عليه السلام در نوقان طوس در مراجعت سه روز و توقف مأمون فقط شش روز بوده است يعقوبي اين كلمات را از حضرت رضا عليه السلام ثبت كرده است.

قال عليه السلام ان مشي الرجال مع الرجل فتنة للمتبوع و مذلة للتابع.



[ صفحه 127]



قال (ع) ايها الملك المغرور اني لم ابعثك لتبني البناء و لا لتجمع الدنيا و لكن بعثتك لترد عني دعوة المظلوم فاني لا اردها و لو كانت من كافر.

قال للمأمون ما التقت فئتان قط الا نصر الله اعظمها عفوا.

قال (ع) انما يؤمر بالمعروف و ينهي عن المنكر مؤمن فيتعظ فاما صاحب سيف و سوط فلا ان من تعرض السلطان جابر فاصابته منه بلية لم يؤجر عليها و لم يرزق الصبر فيها [3] .

طبري در تاريخ خود مي نويسد: علي بن موسي از افراط در انگور مرد [4] ولي همين طبري در دلايل الائمه مي نويسيد سبب وفات رضا سمي بود كه مأمون به او داد [5] .

و روايت هرثمه را به سلسله روات خود تماما نقل مي كند.

مسعودي در اثبات الوصيه رحلت امام رضا ع را در آخر ذي حجه سال 202 مي داند و مي نويسد روايتي هم هست كه در ماه صفر سال 203 در گذشته ولي به نظر خود اواصح روايات همان ذي حجه سال 202 مي باشد و اضافه مي كند كه تولد امام سال 153 و مدت امامتش 20 سال و عمرش 49 سال و در شهادت آن حضرت روايت ابوالصلت را نقل كرده است [6] .

كتبي كه نوشته حضرت علي بن موسي الرضا عليه السلام مسموما در طوس شهيد شد و مدفن امام هشتم را در قبه ي هاروني يا قصر حميد بن قحطبه دانسته اند:

شيخ مفيد در ارشاد ص 288 مسعودي در مروج الذهب اثبات الوصيه ص 180 فتال در روضة الواعظين ص 200 ابن شهر آشوب در مناقب ص 417 ج 2 چاپ ايران ابن اثير در كامل ص 119 ج 6 ابوالفرج در مقاتل الطالبين ص 196 مقريزي در خطط ص 92 ج 2 كندي در قضاة مصر ص 111 چاپ بيروت شيخ صدوق در امالي ص 396 مجلس 95 شيخ صدوق در عيون اخبار الرضا ص 355 علي بن غيسي اربلي در كشف الغمه ص 204 خزرجي در خلاصه تهذيب - الكمال ص 235 ابن حجر عسقلاني در تهذيب التهذيب ص 388 ج 7 يعقوبي در تاريخ ص 180 ج 3 ابن حجر در صواعق المحرقه ص 122 شافعي در مطالب السئول ص 87 شبلنجي در نور الابصار ص 145 ابن صباغ مالكي در فصول المهمه ص 277 ابن خلكان در وفيات يافعي در مرآت - الجنان ص 12 ج 2 ابن عمار در شذرات ص 6 ج 2 محمد بن جرير طبري و ابن اثير جزري



[ صفحه 128]



اين دو مي نويسند: امام انگور زياد خورد و به مرگ فجأة رحلت كرد و تعجب است كه همين طبري در دلايل الائمه مي نويسد امام مسموما شهيد شد.

در اينجا مناسب ديدم كه نظريه يكي از مستشرقين را براي اطلاع خوانندگان بنگارم: ژنرال سايكس نماينده سياسي انگلستان در ايران كتابي در تاريخ ايران نوشته كه هدف او مانند ساير مستشرقين مشوب كردن اذهان و تحكيم مباني دشمني بين ملل و قبايل شرقي و برانگيختن غرايز تعصب بين اقوام اسلامي است تا در نتيجه اختلاف كلمه به حكم ضرب المثل معروف خودشان (فرق تسد) آن ها بر مسلمين حكومت كنند چنان كه مي كنند.


[1] به نقل منتهي الامال محدث قمي و حديقة الرضويه شيخ محمد حسن هروي فاضل معاصر ص 128.

[2] تاريخ يعقوبي ص 180 ج 3 چاپ نجف.

[3] تاريخ يعقوبي ص 181 ج 3.

[4] تاريخ طبري ص 150 ج 5.

[5] دلايل الائمه طبري ص 177 تا ص 182.

[6] اثبات الوصيه مسعودي ص 176.