کد مطلب:224199 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:101

ضريح مقدس
به طور تحقيق پس از مدفون شدن حضرت امام رضا عليه السلام صندوق و ضريح گذاشته اند ولي مسلما ضريح قديم آن از چوب و شبكه آن از آهن بوده و سپس به ضريح برنجي تبديل و پس از آن به ضريح فولادي مبدل گشته.

قديمي ترين مدارك ما براي ضريح حضرت رضا عليه السلام در قرن ششم سال (500) هجري است كه مي نويسد: انوشيروان مجوسي اصفهاني كه نزد سلطان محمد خوارزمشاه صاحب جاه و مقام بوده و از طرف شاه به عنوان پيام گذاري و سفارت نزد سلطان سنجر رفت و او به برص مبتلا بود اين مرض موجب تنفر اطباع است او بدين سبب از رفتن به خدمت سنجر بيمناك بود بعضي از دوستان در مشهد به او گفتند كه اگر در اين روضه مطهره داخل شوي و زيارت كني و صاحب قبه را نزد خدا شفيع نمائي خدا تو را از اين مرض شفا دهد انوشيروان گفت من مجوس هستم شايد خدام حرم مانع از دخول من شوند گفتند به وضع ناشناس برو و لباس خود را تغيير ده - انوشيروان چنين كرد و به آستان قدس رضوي پناهنده شد و متوسل گرديد و با تضرع و زاري بسيار از خدا شفا خواست تا به بركت وجود حضرت ثامن الائمه شفا يافت به طوري كه چون از حرم بيرون آمد هرگز آثار مرض در خود نديده از روي صدق و يقين اسلام آورد سپس از براي مرقد مطهر ضريحي از نقره ترتيب داده - اين اول ضريحي است كه در تاريخ نامي از آن هست.

2- ضريح طلائي بوده كه شاه عباس كبير در سفري كه به حسب نذر پياده در سال 1010 به مشهد مشرف شد آن ضريح را در حدود هفت هزار تومان به پول آن زمان ترتيب داده و ناظر قلي ميرزا نواده نادر شاه آن را به سرقت ربوده سپس نادر ميرزا پسر شاهرخ آن را به جاي خود برگردانيد و يك قسمت از طلاي آن در همان بين مفقود شده و سه قسمت ديگر موجود بود برخي اين ضريح را از تقديمي هاي شاه اسماعيل مي دانند.

اسكندر بيك در عالم آرا مي نويسد: شاه عباس پس از خاتمه كار هرات به مشهد آمد و



[ صفحه 194]



در مدت توقفش قريب يك ماه صبح و شام به روضه رضويه مشرف شده و به نفس نفيس اغلب اوقات خدمات خادمي و فراشي حرم محترم و ساير خدمات را انجام مي داد و در نظم و نسق آستانه مباركه كوشيده و وظايف خدام و مدرسين و حفاظ و همگي كاركنان و اطعام فقراء و وظيفه خوران را تعيين فرمود و قناديل مرصع و طلا و نقره و شمعدان و قالي هاي گرانبهاي كرماني و جوشقاني و اراني و ظروف آن چه لازم بود فراهم كرده و به زيب و زينت روضه مقدسه كوشيدند.

4- ضريح فولادي است كه محيط بر ضريح ديگر شده و بالاي آن هلالي از شكل فولاد شبكه طلا را ترتيب داده اند و اغلب روپوش هاي زربفت و سنگين بهاء بر روي آن كشيده مي شود و سر طوق طلاي مرصع در بالاي آن قرار گرفته كه دو طرفش جواهر نشان است.

3- ضريح فولادي مرصع نادر است كه گويند نادر شاه آن را براي قبر خود ساخته بوده و بعد از قتل وي آن ضريح را روي مرقد مطهر نصب نمودند.

هر يك از اين ضريح ها در طرف طول داراي پنج دهانه و از عرض سه دهانه مي باشد.

در ضريح وسط در هر قبه از شبكه ها چهار دانه ياقوت اعلي نصب شده كه در چهار گوشه است و يك دانه زمرد اعلي در وسط بالاي ورقه طلاي ضخيمي مانند نگين انگشتر نصب گرديده و قبه هاي آن مسطح است و زياده از دو هزار نگين دارد و در طرف بالاي سر مبارك در جبهه ضريح دو سطر به خط نستعليق طلا كوبي شده كه در آن نام شاهرخ پسر رضا قلي ميرزا و نواده نادر شاه منقوش است. ضريح سوم كه روي دو ضريح ديگر است و بوسه گاه زائرين آن استان است به طول 10 ذراع و عرض 6 ذرع و ارتفاع 4 ذرع مي باشد و تقديم كننده معلوم نيست.

در دهانه ضريح وسط پائين پاي مبارك درب مرصع جواهر نشان بسيار نفيس و ظريفي است كه فتحعلي شاه قاجار در 1233 هجري تقديم نموده و در آن دانه هاي فيروزه و ياقوت و زمرد و لعل نصب گرديده كه بعضي از آنان به حجم پسته و بادام مي باشند و اين درب غير از درب ضريح مقدس است كه به او بسته مي شود آن در رو به قبله و نزديك زاويه جنوبي است كه در جبهه آن روي صفحه طلائي به خط روشن نقش شده: هي والله روضة من رياض الجنة.

و اين ضريح تقريبا شش گره از جانب جنوب انحراف دارد.

پنج دانه قنديل طلا كه تقديمي آغا محمد خان خواجه قاجار بود و به وزن پنج من و با جواهر مرصع تهيه كرده شده روي ضريح محترم تزيين شده در چهارچوب نقره آن نوشته است:



سقيا لطوس و من اضحي بها قطنا

من عترة المصطفي ابقي لهاحزنا





[ صفحه 195]





اعني ابي الحسن المامول ان له

حقا علي كل من اضحي بها شحنا



و اين دو شعر را بعضي از جواري مأمون در مرثيه ي حضرت امام رضا عليه السلام گفته و در طرف ديگر همين ضريح نوشته شده:



من سره ان يري قبرا برؤيته

يفرج الله عمن زاره كربه



قليأت ذا القبر ان الله اسكنه

سلالة من نبي الله منتجبه



ضريح را در سال 1340 نصب نمودند كه عموم مردم خصوصا اهالي اصفهان در سرمايه و ساختن آن شركت داشتند.