کد مطلب:224210 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:95

شيخ بهائي
شيخ بهائي از مفاخر اسلام و عالم تشيع است از فلاسفه و قهرمانان دانشگاه اسلام است در همه علوم دستي قوي داشته

متولد 4 شنبه 17 ذي حجه سال 953، در شهر بعلبك متوفي 12 شوال سال 1031 در اصفهان: و قبرش در كنار بارگاه حضرت رضا عليه السلام

در تعمير قبر شيخ و آينه كاري آن شرح حالي به اجمال علامه مرحوم حاجي ميرزا علي اكبر نوقاني مشهدي ره نگاشته كه عين همان را نقل مي كنيم:

اين شعر را شيخ بهائي گفت و دستور داد در آستان قدس بنويسند



ان جئت اقص قصة الشوق اليك

ان جئت الي الطوس فبا الله عليك



قبل عني ضريح مولاي و قل

قدمات بهائيك بالشوق اليك



شيخ بهائي داراي قبري نوراني است كه از آينه و مرمر بنا شده است و شيخ خبر داده كه قبر من نوراني خواهد شد و اين از همان حسن نيت و ارادت او به مقام شامخ امام رضا عليه السلام كه پس از چندين صد سال قبر او را مانند قطعه ي بلور روشن نمودند طول قبرش 4 ضربدر 8 و صندوق برنجي داشته كه در اطراف آن اين اشعار نوشته شده است [1] .



شد از فراق تو جا ناقد كشيده خميده

هزار خار مغيلان به پاي ديده خليده



شب گذشته به ياد تو مردمان دو چشمم

هزار غوطه به خون خورد تا سفيده دميده



بشور زار بود بيشتر چراگه آهو

بحيرتم كه غزالم چرا زديده رميده



اي خاك تيره دلبر ما را نگاه دار

اين نور چشم ماست كه در بر گرفته ي



هو الحي الذي لا يموت

راقد هذا المرقد الشريف هو الشيخ الاجل العالم الرباني و النحرير الصمداني عين الفقهاء و المحدثين و لسان الحكماء و المتكلمين مجمع دقايق العلوم و غرايبها و منبع حقايق الفضائل و عجايبها مجدد مذهب الاثنا عشريه رأس المأة العاشره شيخ الاسلام (بهاء الملة و الدين محمد) بن عزالدين حسين بن عبدالصمد بن شمس الدين محمد بن علي بن حسين بن



[ صفحه 238]



كليه ي كتاب هاي موجوده در كتابخانه مزبور از خطي و چاپي مصور و غيرمصور و قرآن هاي خطي و كتب ادعيه و مرقع هاي مصور و غير مصور و قطعات خطوط خوش نويس ها و اساتيد و طومارها و كتب ايراني و فرنگي و عربي و تركي و تابلوهاي نقاشي و غيرها و به طور كلي آن چه و از هر مقوله كتاب كه فعلا در كتابخانه موجود است و هر قدر قرآن و مرقع و قطعه و تابلو و طومار در آن است و درب كتابخانه بر آن ها بسته مي شود بدون استثناء به علاوه اثاثيه متعلقه به كتابخانه مزبور كه فعلا در تصرف كتابخانه است بر آستاه ي مقدسه و عتبه عرش مرتبه ي مولي الموالي سلطان سرير ارتضا علي بن موسي الرضا عليه و علي آبائه الف الف تحية و ثنا كه شعبه اي از كتابخانه مقدسه ي رضويه باشد كه كافه و عامه افراد سكنه ايران بدون رعايت مليت حق استفاده داشته و هر يك از افرد درخور استعداد خود عندالحاجة از مندرجات بين الدفتين و از مدونات در آن ها استفاده نمايند، و شروط ضمن العقدهم كه قابل هيچ گونه تغيير و تبديل نخواهد بود از قرار ذيل است:

اول خان هاي مزبوره ابديا ممحض براي كتابخانه است چنانكه الان هم هست و در هيچ عصري قابل تغيير و تبديل با حسن و غيرهما و مورد هيچگونه استفاده به غير عنوان مزبور از قبيل اجاره و غيرها نخواهد بود كه: الوقوف علي حسب ما يقفها واقفها و فقط معدومهيا براي كتابخانه و ورود مستفيدين و توقف موقت آنان در موقع استفاده است و كتابخانه مزبوره چنان كه ذكر شد همين طهران و همان عمارات مزبوره است كه در هيچ عصري و هيچ وقتي حق تغيير محل و نقل كتب و مصاحف و باقي مذكورات را به محل ديگر ندارند فمن بدله بعدما سمعه فانما اثمه علي الذين يبدلونه و عليه لعنة الله و الملائكة و الناس اجمعين و اما خود واقف در صورتي كه مصلحت ديد و صرفه وقف را احراز كرد مي تواند تبديل محل ديگر نمايد و اين حق فقط خاص واقف است لا غير.

دوم - كتابخانه مزبور بايد همه روزه غير از ايام تعطيل عمومي براي استفاده عموم باز باشد و كتاب هائي را كه مورد احتياج تقاضاكنندگان است در خود قرائت خانه براي مطالعه و استفاده (به شرايطي كه در نظام نامه ذكر و قيد شده است) به آن ها بدهند و در دسترس آن ها بگذارند قارئين و مطالعه كنندگان هم مكلف در رعايت شرايط مقرره در نظامنامه و موظف به عدم تخلف از آن خواهند بود.

سيم - بيرون دادن و بردن كتاب و قرآن و غيرها از كتابخانه مطلقا ممنوع است و احدي حق بيرون داد و بيرون بردن از كتابخانه را ندارد. قرآن ها و كتب ادعيه را اعم از خطي يا چاپي براي تماشا به غير مسلم ندهند خطوط مباركه ائمه اطهار عليهم السلام را



[ صفحه 239]



جز از زير محفظه آينه به نظر و زيارت احدي نرسانند.

چهارم - كتب مصور خطي يا چاپي را كه به واسطه قدمت ذي قيمت است به دست هر كس ندهند و اگر ضرورت اقتضا كند بايد در اطاق ديگر غير از قرائتخانه عمومي با حضور متولي و مدير و يكي از نظار و يا با حضور مدير يا يك نفر از نظار، ارائه داده و پس از رفع حاجت بلافاصله به جاي خود عودت دهند

پنجم - كتاب هائي را كه نسخه آن منحصر در فرد است و يا كم ياب جز به دست اشخاص معتمد و مورد اطمينان و وثوق ندهند و در حين قرائت و استفاده اشخاص از كتب مزبوره كاملا مواظبت نمايند كه در موقع ورق زدن انگشت ها را به آب دهان تر نكنند و با فشار مستلزم ايجاد چين و شكن ورق نزنند به عبارة اخري متصديان امور كتابخانه و كتابدارها بايد شرايط مذكوره در نظامنامه را پيوسته و براي هميشه در نظر داشته باشند و متصديان قرائتخانه در نوبت كشيك خود و موقع كتاب دادن به تقاضاكنندگان و مطالعه كنندگان و قبل از ورق زدن و استفاده بايد ايشان را به نظامات متذكر و آگاه كنند كه از امور مزبوره اجتناب نموده و لوازم نظافت را كاملا رعايت كنند و اگر تذكر و آگاهي مفيد نيفتاد كتاب را از آن ها گرفته به كتابدار برسانند.

ششم - استعمال دخانيات و مواد ناريه در كتابخانه به نحو الاطلاق ممنوع است و بايد عموما در تمام اوقات پاكيزگي و نظافت را نموده و از استعمال چيزهائي كه مورث حريق و خسارت است جدا احتراز و اجتناب جويند خاصه مدير كتابخانه مكلف است كه دقيقا مواظب باشد و كتابدارها مطلقا در مخزن كتابخانه دخانيات و مواد محترقه استعمال نكنند كه خداي ناخواسته موجب حريق و خسارت شود و در صورت مشاهده تخلف، متخلف را از خدمت منفصل نمايند.

هفتم - در موقع احتياج كتاب ها به صحافي بايد در خود كتابخانه صحافي شود بيرون دادن از كتابخانه چنانكه در ضمن شرط سيم ذكر شده است ممنوع است و در موقع لزوم بايد در خود كتابخانه در تحت نظر متولي و يا مدير و يك نفر از نظار صحافي شود خصوصا كتاب هاي صورتي و قميتي و داراي سرلوحه هاي مهم تذهيب كاري و كتابهائي كه قدمت تاريخي دارد و يا ممضي و مصدق به امضاء و تصديق سلاطين و اساتيد است جدا بايد در تحت نظر مدير و كتابدار مسئول با اجازه متولي صحافي شود كه تصاوير و سر لوحه ها سرقت نشود.

هشتم - توليت موقوفه مزبوره مادام حيوة الواقف ب خود واقف است منحصرا واحدي را حق دخالت در امور كتابخانه و بازجوئي از عمليات واقف نخواهد بود و فقط خود واقف مستقلا در مطلق امورات كتابخانه غير از فروش مختاريت دارد لا غير و در صورتي كه تبديل كتابخانه را به محلي ديگر



[ صفحه 240]



صلاح بداند و صرفه ي وقف را احراز نمايد چنان كه در شرط اول ذكر شده است مي تواند تبديل كند و اين حق، تعدي و تجاوز به غير واقف نخواهد كرد و متولي هاي بعدي اين حق را ندارند و بعد از واقف امر توليت هميشه و در هر عصر از اعصار آتيه مفوض است به نايب التوليه آستان قدس رضوس كه متصدي امورات توليتي آستانه مقدسه باشد و با نظارت دوصبيه ي واقف خير مواقف مسميتان (عزت ملك) و (ملك خانم) و مدعي العموم ديوان عالي تميز كه متصدي شغل مدعي العمومي و داخل در خدمت باشد و بعد از دوصبيه ي مرقومتان قائم مقام آن ها را در امر نظارت اولاد آن ها هستند نسلا بعد نسل و بطنا بعد بطن با تقدم طبقه سابقه بر لاحقه و تقدم ذكور هر طبقه بر اناث و در هر طبقه هم يك نفر از اولد هر يك از صبيتان كه دو نفر خواهند شد نظارت خواهند داشت به شرط الارشدية و الاصلحية و در صورتي كه در طبقات اولاد كه نظارت راجع به آن ها خواهد شد واجد الوصفين متعدد باشد اكبر آن ها كه واجد و صفين است نظارت خواهد داشت و در صورت تساوي در سن، تعيين آن دو نفر بقرعه شرعيه بايد بشود و در صورت انقراض اولاد مطلقا ذكورا و اناثا امر نظارت منحصرا راجع است به همان مدعي العموم ديوان عالي تميز، و توليت كما ذكر راجع به نايب التوليه آستانه مقدسه رضويه است در خاتمه مرقوم مي شود كه حق التوليه و حق النظاره و مخارج كتابخانه و تعيين اجزا و مستخدمين و حقوق آن ها به شرحي است كه بعدا معين خواهد شد و صيغه وقف جاري و قبض و اقباض به عمل آمد - فصار وقفا صحيحا شرعيا بحيث لا يباع و لا يورث و لا يرهن و براي تعيين حق الثبت قيمت موقوفه مزبور از عمارت و كتب و غيرها مبلغ يك مليون ريال (يكصد هزار تومان) است به تاريخ ششم آبان ماه (1316) محل امضاء محمد حسين اللهم وقفنا بتوفيقاتك و بارك علينا دفتر اسناد رسمي شماره 28 حوزه مركز، با احراز هويت واقف تمام مراتب مسطوره در اين ورقه در نزد اين جانب واقع شد به تاريخ متن العبد احمد التفرشي (محل مهر) به مهر و امضاء صاحب محضر (احمد تفرشي) اين ورقه كه در صفحه 79 شماره 8194 دفتر 19 صاحب دفتر ثبت شده است. در دفتر 21 اين جانب نماينده ثبت اسناد هم در صفحه (51050) دفتر اسناد رسمي شماره 28 در تحت 7976 در تاريخ 6 / 8 / 1316 به ثبت رسيد دفتر اسناد رسمي نمره 28. اين بود سواد وقفنامه اميدواريم واقف معزي اليه كتابخانه را به تصرف وقف دادند كه عكس آن در همين كتاب ديده مي شود.



[ صفحه 241]




[1] نقل از ديوان احوال و اشعار مرحوم علامه نوغاني ص.