کد مطلب:275524 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:174

مهدويت در قرآن
بطور اختصار، به ده آيه از آيات قرآن نظر مي اندازيم:

1 - سوره صف آيه 9... ليظهره علي الدين كله و لو كره المشركون... تا تمامي دين را آشكار كند، اگر چه مشركان ناخشنود گردند. علامه ابوعبدالله محمد بن يوسف گنجي شافعي در كتاب البيان في اخبار صاحب الزمان صفحه 103 مي گويد: سعيد بن جبير در تفسير آيه فوق گفته كه منظور مهدي است كه از عترت فاطمه سلام الله عليها مي باشد. [1] يكي ديگر از علماي اهل تسنن در تفسيرش بر اين آيه مي گويد: خروج مهدي آن هنگام خواهد بود كه تمامي اهل زمين يا در اسلام داخل شوند و يا دادن جزيه را بپذيرند [2] .



[ صفحه 17]



2- سوره زخرف آيه 61: و انه لعلم للساعه و همانا او نشانه و مقدمه قيامت است. علامه همزاوي در كتاب مشارق الانوار في فوز اهل الاعتبار صفحه 124 مي گويد: مقاتل بن سليمان و گروهي از مفسرين كه در تفسير از او تبعيت مي كنند عقيده دارند كه منظور از او مهدي است كه در آخر الزمان (ظهورش) خواهد بود. [3] گروه زيادي از دانشمندان گذشته و حال اهل تسنن اين آيه را در مورد حضرت مهدي (ع) دانسته اند. [4] .

3 - سوره بقره آيه 114 و مائده آيه 41: لهم في الدنيا خزي در اين دنيا ذلت و خواري نصيبشان مي شود. حافظ محمد بن جرير طبري در تفسير خويش مجامع البيان جلد اول صفحه 501 در مورد آيه بالا حديثي بدين مضمون آورده است: خواري ايشان در دنيا بهنگام ظهور مهدي است كه قسطنطنيه را فتح مي نمايد و ايشان را مي كشد، اين سر افكندگي ايشان در دنياست [5] .



[ صفحه 18]



4- سوره قصص آيه 5: و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين و اراده كرديم تا بر ضعيف شدگان زمين منت گذاريم و ايشان را پيشوا و وارث زمين قرار دهيم. ابن ابي الحديد مي گويد: مشايخ ما عقيده دارند اين آيه وعده به ظهور امامي است كه تمامي زمين را تصرف نموده بر كشورها استيلا مي يابد. [6] .

5 - سوره آل عمران آيه 82: و له اسلم من في السموات و الارض طوعا و كرها هر چه در آسمانها و زمين است، خواسته و ناخواسته تسليم فرمان او شود. خواجه كلان قندوزي حنفي در ينابيع الموده صفحه 421 آورده است كه: رفاعه بن موسي مي گويد در مورد آيه فوق از حضرت صادق شنيدم كه فرمود: هنگامي كه حضرت قائم مهدي (ع) قيام كند، قطعه زميني نمي ماند مگر آن كه بانگ شهادت توحيد لا اله الا الله و نبوت پيامبر محمد رسول الله در آن بلند شود - كنايه از گسترش اسلام در تمامي روي زمين و تسليم همگان به فرمان و دين



[ صفحه 19]



الهي [7] اكنون كه 5 نمونه از آيات قرآني را كه اشاره به اصالت مهدويت دارد از منابع اهل تسنن بر شمرديم، چند نمونه اي هم از شيعه مثال آوريم و سري به احاديث راويان تشيع بزنيم و توشه اي برداريم. علاوه بر آيات فوق و نمونه هائي كه در ذيل مي آيد، شيعه 110 آيه ديگر را كه در مورد حضرت مهدي (ع) تاويل و تفسير شده است جمع آوري نموده، علامه بزرگوار سيد هاشم بحراني در كتاب المحجه فيما نزل في القائم الحجه متذكر اين 120 آيه شده اند و در ذيل اين آيات احاديث وارده را نيز نقل نموده اند، براي اطلاع بيشتر به اين كتاب ارزنده رجوع شود. [8] .

6- سوره اسراء آيه 81: قل جاء الحق و زهق الباطل... بگو حق آمد و باطل نابود گشت. امام باقر (ع): هنگامي كه قائم (ع) ظهور كند، دولت باطل نابود و بر كنار مي شود. [9] .

7- سوره حج آيه 41: الذين ان مكناهم في الارض اقاموا الصلاه و آتوا الزكوه و امروا بالمعروف و نهوا عن المنكر و لله عاقبه الامور.



[ صفحه 20]



آنان كه اگر در زمين تمكينشان دهيم و اقتدارشان بخشيم نماز را بپاي مي دارند و زكوه مي دهند، به خوبي ها فرمان مي دهند مي دهند و از زشتي ها باز مي دارند و پايان همه كارها بدست خداست. ابي جارود از حضرت باقر (ع) نقل مي كند كه فرمود: اين آيه در مورد حضرت مهدي و اصحاب آن بزرگوار نازل شده است كه خداوند آنها را بر شرق و غرب زمين تملك دهد و بوسيله ايشان دين را آشكار كند تا اينكه اثري از ظلم و انحراف و كجروي ديده نشود. [10] مضمون همين حديث به نحوي ديگر از امام باقر (ع) چنين آمده است اين آيه در مورد آل محمد - ص - تا آخرين امام است و خداوند مهدي (ع) و اصحابش را بر شرق و غرب زمين تملك مي دهد و دين را كامل نموده بوسيله او باطل و بدعت هاي ناروا را از بين مي برد همچنانكه نادانان، حق را از بين برده بودند تا اينكه اثري از ظلم باقي نمي ماند و ايشان به معروف و نيكي ها فرمان مي دهند و از منكرها باز مي دارند. [11] .

8- سوره حديد آيه 17: اعلموا ان الله يحيي الارض بعد موتها قد بينا



[ صفحه 21]



لكم الايات لعلكم تعقلون بدانيد كه خداوند زمين را پس از مرگش زنده مي كند. ما آيات خويش را بر شما بيان كرديم شايد تعقل كنيد. ابن عباس مي گويد: يعني خداوند زمين را بوسيله قائم آل محمد، بعد از مرگش اصلاح مي كند بعد از آنكه از ستم اهل كشورها پر شده است، در اين هنگام، بوسيله آن حضرت آيات خويش را بر شما روشن مي كنيم تا بينديشيد. سلام بر مستنير از امام باقر نقل مي كند كه فرمود، خداوند به قائم (ع) زمين را زنده مي كند و او به عدل رفتار مي نمايد. زمين به دادگري زنده مي شود پس از آنكه به واسطه ظلم ها مرده شده است. [12] .

9- سوره مجادله آيه 22: اولئك حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون آنان حزب خدايند، اگاه باشيد حزب الله پيروز رستگار است. پيامبر: خوشا بحال صبر كنندگان در غيبت (مهدي ع)، خوشا بحال پايداران بر محبت او. آنها كساني هستند كه خداوند در كتابش آنها را وصف نموده و فرموده (اين كتاب هدايت است براي متقين، آنانكه به غيبت ايمان دارند) و نيز (آنان حزب خدايند و آگاه باشيد كه حزب الله رستگار است). [13] .



[ صفحه 22]



10- سوره ملك آيه 30: قل ارايتم ان اصبح ماوكم غورا فمن ياتيكم بماء معين بكو اگر اين آب كه مايه حيات شماست بزمين فرو رود. كيست كه آب روان را برايتان بياورد. پيامبر به عمار ياسر فرمودند: اي عمار، خداوند پيمان بسته كه 9 امام از صلب حسين (ع) بيرون آورد، نهمين فرزند او غايب مي شود و آن گفته خداست (سپس آيه بالا را تلاوت فرمود) براي او غيبتي طولاني است كه گروهي ايمان خويش را از دست مي دهند و گروهي ثابت قدم مي مانند، پس در آخر الزمان او خارج شده زمين را از عدل آكنده مي كند بر تاويل كلام خدا مي جنگد آن چنان كه من بر تنزيل آن مي جنگيدم، اي عمار او همنام من است و شبيه ترين مردم به من مي باشد. [14] حال كه منزلي از راه را پيموديم و اصالت مهدويت را بتمامه در قرآن يافتيم به روايات فريقين مي زنيم و راه را دنبال مي كنيم:


[1] احقاق الحق، ج 13 تعليقات آيه الله مرعشي بر كتاب قاضي نورالله تستري. ص 375.

[2] همان مدرك، صفحه 378 و 379.

[3] همان مدرك، صفحه 378.

[4] همچون قاضي بيضاوي (متوفي 691 يا 585) در انوار التنزيل و علي بن برهان حلبي شافعي در سيره حلبيه، جلد 1 ص 226 چاپ مصر و اسعاف الراغبين ص 156 و ابن حجر در الصواعق المحرقه ص 96. بنقل از منتخب الاثر صفحه 317 و 318 و الامام المهدي از علي محمد علي دخيل چاپ 1966 صفحه 56.

[5] احقاق الحق، ص 378.

[6] كه البته با شواهد ديگر معلوم مي شود كه اين امام جز حضرت مهدي (ع) نمي تواند باشد كه جز او سيطره حكومت هيچ كس بدين وسعت نخواهد بود. شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد ج 4 صفحه 336.

[7] الامام المهدي دخيل، ص 34.

[8] اين كتاب همراه غايه المرام في الحجه الخصام و رساله اي ديگر بنام تبصره الولي فيمن راي القائم المهدي در قطع بزرگ بچاپ رسيده است.

[9] بحار الانوار ج 13 چاپ قديم صفحه 18 و ج 51 چاپ جديد بنقل از المهدي دخيل، صفحه 44.

[10] المهدي زهيري، ص 163، ينابيع الموده، ص 425. المهدي دخيل، ص 46 و 47.

[11] بحار، ج 13 صفحه 15 چاپ قديم و ج 51 و الزام الناصب ج 1 ص 76.

[12] غيبت شيخ طوسي، ص 120. المهدي دخيل، ص 57.

[13] كمال الدين ج 2 ص 385. المهدي زهيري، ص 165. المهدي دخيل، ص 58.

[14] كفايه الاثر، الزام الناصب، ج 1 ص 98 بنقل دخيل، ص 58، و 59.