کد مطلب:276880 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:74

جغرافياي تاريخي ايران
ايران، يكي از ممالك باستاني جهان است، نام ايران از كلمه ي «آريانا» و يا «آيريانا» كه در «اوستا» كتاب مقدس زردتشتيان آمده، گرفته شده است، معني كلمه ي «ايران» سرزمين آرياها- سرزمين نجيب زادگان است. [1] .

در وجه تسميه ي ايران به اين نام، گفته مي شود: كلمه ي «ايران» در اصل، همان آريانا و يا آيريانا بوده است كه بتدريج، و كم كم طي مرور زمان، تحريف شده و بلفظ ايران امروز درآمده است.

و اما كلمه ي «پرشيا» كه اروپائيها و بيشتر خارجيهاي ديگر آنرا در مورد ايران بكار مي برند، از لفظ قديم يوناني «پرسيس» كه بمعني ايالت فارسي بوده و در قديم «پرسا» خوانده مي شده، گرفته شده است.

اشتهار ايران با نام فعلي آن جنبه ي تازگي دارد و از نيم قرن اخير يعني: (در سال 1313 هجري شمسي برابر با سال (1935) ميلادي) كه دولت ايران آنروز از تمامي كشورهاي جهان درخواست نمود كه نام «ايران» را بجاي كلمه ي «پرسا» و يا «پرشيا» بكار ببرند، اين نام مرسوم و شناخته شده است. [2] در شمال شرقي، و يا شرقي ترين نقطه ي ايران فعلي، منطقه ي وسيع و پرجمعيتي وجود دارد كه در تمام دوران تاريخ اسلام، مورد توجه عميق پيشوايان معصوم عليهماالسلام و محدثان و مؤلفان و مورخان و جهانگردان بوده است.

نام اين منطقه ي پهناور در روزگار گذشته و تاريخ اسلام «خراسان» بوده و هم اكنون نيز بهمين نام شناخته مي شود.

از مطالعه ي كتابهايي مانند فقه و حديث و تاريخ و جغرافي و امثال آن كه بنحوي با نام «خراسان» ارتباط پيدا مي كند چنين استفاده مي شود كه اين منطقه از عهد كهن، نام سرزمين وسيع پهناوري بوده است كه معروف و مشهور بوده و از مناطق مهم و حساس و مركزي ايران به شمار مي رفته، و در ميان ساير شهرهاي ايران شهرت



[ صفحه 158]



بسزائي داشته است تا جائي كه اعراب و مسلمانان صدر اسلام بخصوص عربهاي حجاز و عراق، غالبا بموازات نام «فرس» و «عجم» و «موالي» ايرانيان را به اين منطقه ي پرجمعيت منسوب نموده، و از آنان به عنوان «خراسانيان» و يا مردم خراسان ياد مي كرده اند.


[1] جغرافياي كامل جهان ص 161، چاپ سال 1361- انتشارات بنياد.

[2] براي اطلاع بيشتر به (تاريخ ايران قديم) تأليف حسين پيرنيا (مشيرالدوله سابق) چاپ سال 1310 و جغرافياي مفصل ايران ج 1، ص 42، 41 تأليف دكتر ربيع ربيعي چاپ سال 1361 مراجعه فرمائيد.