کد مطلب:277000 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:76

موقعيت جغرافيايي عراق
«كشور جمهوري عراق، واقع در نيمكره ي شرقي، نيمكره شمالي، جزء ممالك خاورميانه، و خاورميانه عربي در مغرب آسياست».

«عراق» سرزميني است با سه منطقه مشخص: نواحي شمالي، و شمال شرقي آن كوهستاني است، نواحي غربي آن خشك و بي آب و علف است و بنام «باديةالشام» معروف است و نواحي شرقي و جنوب شرقي آن جلگه اي و مسطح و هموار است و بيشتر جمعيت آن در همين دو ناحيه (يعني نواحي شرقي و جنوب شرقي و تا حدودي هم در نواحي شمالي زندگي مي كنند، منطقه ي كوهستاني آن كردنشين است كه دجله بطول (2532) كيلومتر و فرات بطول (2436) كيلومتر است كه هر دو از تركيه سرچشمه مي گيرند، و سپس وارد عراق مي شوند و در جنوب (بغداد) بهم مي پيوندند و



[ صفحه 410]



«شطالعرب» يعني: اروند رود را تشكيل مي دهند. كه آنهم به خليج فارس مي ريزد.

منطقه ي بين دو رود فرات، و دجله را «بين النهرين» يا «الجزيره» مي گويند، و اين نام، نام قبلي عراق بوده است. رود «دجله» از وسط بغداد پايتخت عراق مي گذرد، و دو رود معروف عراق يعني: دجله و فرات، در 185 كيلومتري ساحل خليج فارس در جنوب شهر بغداد بهم مي پيوندند، و از منطقه اي بنام «القرنه» در نزديكي شهر بزرگ و بندري «بصره» شطالعرب يعني: اروند رود را تشكيل مي دهند. [1] .

از آنجائيكه دو رود معروف عراق بنام دجله و فرات، در جنوب اين كشور يكي مي شوند، و اروند رود را تشكيل مي دهند، و اين رود حد فاصل ميان عراق و ايران است بدين لحاظ در دوران اسلام، كليه ي مناطقي كه در سمت شرق عراق و در پشت اروند رود قرار گرفته است آنرا بلاد (ماوراءنهرين) و يا (ماوراءنهر) ناميده اند.

البته اين توضيح در صورتي درست است كه مقصود از (وراءنهر) مناطق شرقي نهر دجله و فرات باشد و البته بايد توجه داشت كه در اخبار زيادي اطلاق لفظ مشرق، بر مشرق فرات بسيار شده است.


[1] جغرافياي كامل جهان، ص 208-207، چاپ سال 1361 شمسي چاپ چهارم.