کد مطلب:277025 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:73

توضيح علامه مجلسي
مرحوم علامه ي مجلسي اعلي الله مقامه پس از نقل حديث مزبور از كتاب «غيبت نعماني» در توضيح آن چنين مي نويسد:

(بيان) شخصي كه از خراسان قيام مي كند «هلاكوخان و يا چنگيزخان مغول» است و (جزيره ي بني كاوان) چنانكه فيروز آبادي در «قاموس» گفته است در درياي بصره مي باشد، و شخصي كه در «گيلان» قيام مي كند شاه اسماعيل صفوي است و (آبر) قريه اي نزديك «استرآباد» (گرگان) است.

و شايد منظور از: «قوچ بزرگ» شاه عباس اول باشد كه پسر خود صفي ميرزا را به قتل رسانيد، و دور نيست كه: قيام ديگري براي انتقام گرفتن از خون وي، شاه صفي، پسر صفي ميرزا باشد كه برخي از اولاد شاه عباس را كشت، و برخي را نابينا كرد. و آمدن قائم آل محمد صلي الله عليه و آله لزومي ندارد كه بلافاصله بعد از اين علائم باشد و البته امكان هم دارد كه نزديك باشد بعلاوه، اين روايت مختصري از يك كلام طولاني است كه ممكن است وقايعي از روايت ساقط شده و افتاده باشد. [1] .

گرچه مرحوم علامه مجلسي رضوان الله عليه در جلد 51 بحارالانوار ص 130 پس از نقل خطبه ي مفصلي از اميرالمؤمنين عليه السلام كه در آن خطبه از پيدايش ستاره ي دنباله داري سخن رفته است كه كنايه از قيام شخصي در ايران قبل از ظهور حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف مي باشد (و ما هم گفتيم كه ظاهرا آن ستاره ي دنباله دار همان سيدحسني معروف است) با يك اشاره ي كوتاهي توضيح خود را درباره ي شاه اسماعيل صفوي باز پس گرفته و فرموده است: اينكه: اين ستاره ي دنباله دار اشاره به شاه اسماعيل صفوي باشد بعيد است، ولي در هر صورت: اين فرمايش علامه ي مجلسي (ره) چه براي



[ صفحه 501]



برخي قابل قبول باشد و چه نباشد خواه ناخواه قطعي و مسلم است كه نه مقصود از قيام كننده ي خراسان، «هلاكوخان» و يا چنگيزخان مغول است. و نه هم مقصود از «قوچ بزرگ» شاه عباس است، و نه هم شخصي كه در «گيلان» قيام مي كند شاه اسماعيل صفوي است، و بزرگترين دليل آن، همان انقراض دولت صفويه و عدم ظهور حضرت است و لذاست كه مرحوم شيخ محمود «عراقي» شاگرد مرحوم شيخ مرتضي انصاري عليه الرحمه، در كتاب «دارالسلام» ص 354 بعد از آنكه حديث مذكور را با توضيح مرحوم مجلسي (عليه الرحمه) نقل مي كند، چنين مي نويسد:

مؤلف گويد: مرحوم علامه ي مجلسي، پادشاه باداد را كه از گيلان برخيزد حمل بر شاه اسماعيل صفوي كرده، و (بره نر) را كه كشته شود حمل بر شاه عباس كرده و خونخواه را حمل بر سلطان صفي، پسر شاه عباس نموده است، ولي همه ي اينها در وقتي درست است كه اين علامات را از علائم قريبه ي به ظهور ندانيم، و اگر نه با آخرت حديث امام عليه السلام فرموده است: بعد از آن، قائمي كه خلايق در انتظار ظهور او به سر مي برند قيام مي كند، موافقت ندارد.


[1] بحارالانوار ج 52 ص 237-236.