کد مطلب:277043 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:79

ثمرة نقل روايات
از مجموع رواياتي كه تا بدينجا درباره ي شعيب بن صالح، آورديم دو مطلب استفاده مي شود. يكي اينكه: شعيب بن صالح خود صاحب دعوت و فرمانرواي مطلق و هاشمي، يعني سيد است و ديگر اينكه «شعيب» سردار سپه و سركرده ي لشكر، و فرمانده سپاه است، ولي آنچه بيش از هر چيز در اين روايات جلب نظر مي كند اين است كه: «شعيب بن صالح» مردي هاشمي و سيد، و فرمانرواي سپاه آن كسي است كه با سفياني مي جنگد و لشكريانش را منهزم مي سازد.

حال، براي اينكه نسبت به شعيب بن صالح معرفت بيشتري پيدا مي كنيم گفتار يكي از دانشمندان را كه در اين باره توضيح داده است مي آوريم.

دانشمند محترم آقاي شيخ نجم الدين عسكري در كتاب تحقيقي خود، بنام «المهدي الموعود المنتظر عند علماء اهل السنه و الاماميه» درباره شعيب بن صالح چنين مي نويسد:

«بر شما خوانندگان گرامي مخفي نماند كه: رواياتي كه در كتابهاي علماء اهل سنت ذكر شده و در آنها از شرح حال شعيب بن صالح سخن به ميان آمده است، معاني آن روايات مختلف است».

از برخي از آن روايات چنين استفاده مي شود كه شعيب بن صالح، سيدي است «هاشمي» كه پيش از ظهور حضرت ولي عصر- عجل الله تعالي فرجه- خواهد آمد و از برخي ديگر چنين فهميده مي شود كه شعيب بن صالح، فرمانده سپاه آن سيدي است كه قبل از ظهور حضرت مهدي عليه السلام قيام خواهد نمود. و اينك عين آن رواياتي كه ما به آنها دست يافته ايم نقل مي كنيم:

در كتاب «كنزالعمال» ج هفتم، صفحه ي 260 حديثي از اميرالمؤمنين عليه السلام درباره ي شعيب بن صالح بدين صورت نقل كرده است:

«پرچمهاي سياهي در برابر سفياني، قيام مي كنند، در ميان آنان جواني از بني هاشم «سيد» قرار دارد كه در دست چپ او خالي ديده مي شود و فرمانده سپاه او مردي از بني هاشم است كه به او شعيب بن صالح مي گويند وي لشكريان سفياني را شكست مي دهد».



[ صفحه 533]



مرحوم سيد بن طاووس در كتاب «الملاحم و الفتن» درباره ي شعيب بن صالح حديثي را بدينصورت آورده است: از ويژگيهاي جوان پيروزمندي كه از بني هاشم است اين است كه: دست او (خال) [1] يا نشانه و علامتي وجود دارد، و در پيشاپيش او شعيب بن صالح است. [2] .

در همان كتاب «الملاحم و الفتن» از جابر، از امام باقر عليه السلام نقل كرده است كه فرمود: جواني از بني هاشم (سيد) كه در دست راست او (خالي) قرار خواهد داشت قيام خواهد كرد و او با پرچمهاي سياه از خراسان خواهد آمد و پيشاپيش وي شعيب بن صالح است و او، يعني: شعيب، با لشكريان سفياني خواهد جنگيد و آنها را شكست خواهد داد. [3] .

و در حديث ديگري مي گويد: شعيب مقدمه ي خروج مهدي عليه السلام است و باز در همان كتاب «الملاحم و الفتن» روايتي را از امام حسن مجتبي عليه السلام نقل كرده است كه آن حضرت فرمود: مردي ميان قامت سرخ چهره (احمر) و يا گندمگوني (اسمر) كه مولاي بني تميم است و كوسه مي باشد و شعيب بن صالح نام دارد با چهار هزار نفر كه پيراهنهايشان سفيد و پرچمهايشان سياه است از شهر (ري) خروج خواهد نمود. و او مقدمه ي خروج مهدي عليه السلام است با هيچكس (در جنگ) روبرو نمي شود مگر آنكه او را مي كشد، و يا فراري مي دهد. [4] .

صاحب كتاب «المهدي الموعود المنتظر» پس از آنكه اين روايات را نقل مي كند چنين مي گويد:

و اين حديث آخري را، يوسف بن يحياي شافعي در كتاب «عقدالدرر» روايت نموده، و مرحوم سيد بن طاووس در «الملاحم و الفتن» آن را نقل كرده، و جلال الدين سيوطي نيز در كتاب «العرف الوردي في اخبار المهدي» در جلد دوم صفحه ي 67 آن را آورده است و عبارات و الفاظ همه ي آنها نزديك به هم است.



[ صفحه 534]



آنگاه اين مرد دانشمند از مجموع احاديث مزبور چنين نتيجه گيري نموده و مي گويد: در دو حديث، از اين احاديثي كه درباره ي «شعيب» نقل گرديد مي گويد: شعيب، فرمانده سپاه مهدي عليه السلام است و ظاهرا اين دو حديث به صحت نزديكتر است.

زيرا: در حديثي از عمار ياسر روايت شده چنين آمده است كه عمار گفت: «المهدي علي لوائه شعيب بن صالح» يعني: شعيب بن صالح پرچمدار حضرت مهدي عليه السلام است. [5] .

سپس دانشمند مزبور در آخرين توضيح خود چنين مي گويد: و جمع بين اين روايات ممكن است به اينكه بگوئيم: شعيب بن صالح اولا قبل از ظهور مهدي عليه السلام مقدمه ي خروج آن حضرت است، و سپس بعد از آنكه حضرت به امر خدا ظاهر گرديد پرچمدار، و فرمانده لشكريان آن حضرت باشد. [6] .


[1] ناگفته نماند كه كلمه ي (خال) در لغت عرب معاني متعددي دارد، و از جمله: (خال) بمعناي سمت فرماندهي داشتن است. به كتاب (معجم الوسيط) در لغت مراجعه فرمائيد.

[2] الملاحم و الفتن، ص 53 باب 97.

[3] الملاحم و الفتن، ص 53 باب 97.

[4] الملاحم و الفتن، ص 53 باب 95.

[5] الملاحم و الفتن ص 53 باب 96.

[6] المهدي الموعود المنتظر ج 2 ص 177.