کد مطلب:282594 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:140

شيخ الطائفه ابوجعفر محمد بن حسن طوسي
شيخ الطائفه ابوجعفر محمد بن حسن طوسي (385 - 460)

استاد فقيهان و از بزرگترين حديث شناسان و مولفان شيعه است. حال طلب و شوق به تكميل معلومات، او را در سال 408 به بغداد - كه مركزيت سياسي و علمي و ديني داشت - كشاند. رياست و مرجعيت شيعه در آن زمان با فقيه فرزانه و نابغه شيعه محمد بن محمد بن نعمان معروف به شيخ مفيد بود. طوسي از حوزه درس و بحث اين استاد تا سال 413 كه در گذشت استفاده نمود و در علوم عقلي و نقلي سر آمد گشت. سپس زعامت شيعه به اعلم شاگردان شيخ مفيد يعني علم الهدي سيد مرتضي رسيد و تا سال فوتش 436 اين مقام علمي و مذهبي را داشت، شيخ طوسي نيز از افاضاتش بهره مي گرفت و مورد توجه خاصش بود. در اين زمان كه استعداد فوق العاده و وفور دانش و قدرت استنباط احكام و اجتهاد طوسي بر دانشمندان روشن شده بود به پيشوايي شيعه و رياست علمي طالبان علم برگزيده شد، و مرجع حل مشكلات و پاسخ شبهات گرديد، و خانه اش كه در محله كرخ بغداد بود آموزشگاه علما و مجتهدان شد. پايگاه علمي وي به حدي رسيد كه علاوه بر مرجعيت شيعه، مورد احترام دانشمندان سني نيز واقع گشت، بطوري كه القائم بامر الله خليفه عباسي كرسي تدريس كلام را - كه رتبه علمي والايي بود - به او محول كرد. [1] پس از آشوبي كه سال 488 در بغداد رخ داد، و خانه اين دانشمند بزرگ و كتابخانه مهم شيعه در محله كرخ به آتش تعصب عوام سوخته شد



[ صفحه 26]



او دل آزرده به باب مدينه علم نبوي حضرت علي عليه السلام روي آورد و به نجف كوچ كرد، و به تاسيس مدارس و بر پايي حوزه هاي تدريس علوم اسلامي و فقه جعفري پرداخت، و از آن پس نجف مركز علم و روحانيت شيعه، و پرورش دهنده فقهاي عظام و مراجع ديني عالي مقام گرديد. اين خدمات علمي و آثار گرانقدري كه در تفسير قرآن و حديث و فقه و كلام و رجال تاليف كرد او را بحق شايسته عنوان شيخ الطائفه الاماميه و استاذ الفقهاء گرداند. تاليفات شيخ طوسي چهل و هفت عدد شمرده شده [2] ، كه از جمله آنهاست: تبيان در تفسير قرآن، تهذيب و استبصار كه دو كتاب از چهار كتاب بسيار معتبر حديثي شيعه و مرجع فقهاست، العده در اصول فقه، تلخيص الشافي در امامت، كتاب الغيبه در موضوع پنهان - زيستي حضرت حجه بن الحسن كه اينك مورد نظر ماست و بايد بيشتر معرفي شود. [3] .


[1] كتاب الغيبه، مقدمه در شرح حال مولف آن به قلم شيخ آقا بزرگ تهراني، ص 3 - 9.

[2] ماخذ پيشين، 8.

[3] براي مطالعه شرح حال و آثار شيخ طوسي و زندگي او رجوع شود به: يادنامه شيخ طوسي، ابوجعفر محمد بن حسن طوسي، مجلد سوم، به كوشش استاد محمد واعظ زاده خراساني، بهمن 1354.