کد مطلب:282608 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:140

آخرين نايب خاص امام غايب
آخرين نايب خاص امام زمان عليه السلام ابوالحسن علي بن محمد سمري است. معرف او سومين نايب امام غايب، حسين بن روح است كه به دستور حضرت پيش از مرگش در حضور شيعيان او را به - جانشيني خود معين كرد. علي بن محمد از شعبان سال 326 تا نيمه شعبان 329 يعني سه سال نيابت و سفارت امام را بر عهده داشت، و بعد از خود به ديگري وصيت نكرد، بلكه اتمام دوران نيابت خاصه را اعلام نمود. در اين باره اختلاف نظر نيست و اخبار متعددي رسيده كه دلالت بر اين معني دارد و اينك چند نمونه: 1 - شيخ الطائفه ابوجعفر طوسي از استادش محمد بن محمد بن نعمان، و حسين بن عبيدالله از ابوعبدالله احمد بن محمد صفواني نقل كرده اند كه گفت: ابوالقاسم حسين بن روح به ابوالحسن علي بن محمد سمري امر نيابت را وصيت كرد. سمري هم به همان كارهايي كه نوبختي انجام مي داد قيام نمود.



[ صفحه 57]



چون زمان مرگش فرا رسيد، شيعيان به حضورش رسيدند، و از وكيل و جانشين بعد از او پرسيدند. او به اين عنوان كسي را معين نكرد، و گفت: مامور نيستم كه به عنوان نايب امام احدي را بعد از خود معرفي كنم [1] 2- در پايان خبري كه شيخ صدوق - بعد از ذكر راويان - نقل مي كند آمده: ابوالقاسم نوبختي به ابوالحسن علي بن محمد سمري وصيت كرد. چون وفات سمري فرا رسيد از او خواستند كه وصي - بعد از خود را معين كند. او پاسخ داد لله امر هو بالغه خدا را امري است كه خود آن را به انجام مي رساند. بنابر اين غيبت كامل و طولاني همان است كه بعد از درگذشت سمري - كه خدا از او خشنود باد - واقع شد [2] 3- از سمري كراماتي كه دلالت بر صداقت و كمال ايمانش دارد نقل شده، از آن جمله است خبري كه صدوق در ذي قعده سال 339 از صالح بن شعيب طالقاني - ده سال بعد از شروع غيبت كبري - شنيده. صالح مي گويد احمد بن ابراهيم بن مخلد به من گفت: من در بغداد به حضور مشايخ و علما - كه خدايشان رحمت كند - رسيدم. در آن مجلس علي بن محمد سمري بدون مقدمه گفت: خدا علي بن حسين بن بابويه - پدر صدوق را - رحمت كند. مشايخ تاريخ اين روز را يادداشت كردند. بعد خبر رسيد كه علي بن حسين بن بابويه



[ صفحه 58]



در همان روز در گذشته است. [و پيش گويي او درست بوده] [3] 4- گروهي از ابوجعفر محمد بن علي بن حسين بن بابويه نقل مي كنند كه گفت: ابومحمد احمد بن حسن مكتب به من خبر داد كه: در همان سالي كه ابوالحسن سمري فوت كرد من در بغداد بودم. چند روز پيش از درگذشت به حضورش رسيدم. او براي مردم توقيعي را بيرون آورد كه رو نوشت آن اين است [4] : «به نام خداي فراخ بخشايش مهربان» اي علي بن محمد سمري! خداوند اجر برادرانت را در سوگ تو بزرگ كند. همانا تو از حالا تا شش روز ديگر خواهي مرد، پس امر [حساب و كتاب] خود را جمع و جور كن، و به هيچ كس وصيت مكن كه بعد از وفاتت به جاي تو بنشيند، زيرا غيبت كامل واقع شده و ظهوري [براي من] نخواهد بود مگر به اجازه خداي تعالي، و اين پس از مدت درازي خواهد بود كه دلها را سختي و قساوت فرا گيرد و زمين از جور و ستم پر گردد. بزودي در بين شيعه من كساني پيدا مي شوند كه ادعاي مشاهده و ديدن مرا مي كنند. آگاه باش! هر كس پيش از خروج سفياني و بر آمدن صيحه و بانگي از آسمان ادعاي ديدن مرا بنمايد



[ صفحه 59]



دروغگو و تهمت زننده است. و نيرو و توانايي از آن خداي بلند - پايه بزرگ است و بس. راوي گويد: از روي اين توقيع رو نوشتها تهيه كرديم و از حضورش بيرون رفتيم. چون روز ششم فرا رسيد به سويش بازگشتيم. ديديم نزديك است جان بدهد. به او گفتند: جانشين بعد از تو كيست؟ گفت: خدا را امري است كه خود به انجام رساننده آن است. اين بگفت و درگذشت، و آخرين سخني كه از او شنيده شد همين بود. خداي از او راضي باد و او را نيز خشنود كناد. نكته شيخ ابوجعفر طوسي پس از شرح حال سفيران چهارگانه امام زمان و مدعيان دروغين مي نويسد: ظهور معجزات بر دست اين نواب دليل واضحي است بر امامت آن كه به او منسوب بودند، يعني امام غايب. [5] .


[1] كتاب الغيبه، 242.

[2] همان ماخذ، 242.

[3] ماخذ پيشين،. 242 اين خبر از طريق راوياني ديگر نيز در ماخذ ما نقل شده، ص 243.

[4] در ماخذ ما - كتاب الغيبه شيخ طوسي - متن عربي توقيع آمده، 242 - 243.

[5] در ماخذ ما - كتاب الغيبه شيخ طوسي - متن عربي توقيع آمده، 242 - 243.