کد مطلب:304419 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:121

حكمت زكات
وَ الزَّكاةَ تركِيَةً لِلنَّفْسِ وَ نِماءً فِي الرِّزْقِ؛ و براي پاكيزه كردنِ جان و رُويش روزي، زكات را [قرار داد]. لازم است كه به چند نكته در تشريع حكمت زكات، اشاره شود: نكته يكم اينكه در بيشتر جاهاي قرآن كريم، پس از ياد نماز و فرمانِ اقامه و به پاداشتن آن، زكات مطرح شده است و دختر گرامي پيامبر(ص) نيز به پيروي از وحي الهي، حكمت زكات را به دنبال حكمت نماز آورده است تا اهميّت فوق العاده آن را بفهماند.

يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ. [1] نماز را بر پا مي دارند، و از آنچه به ايشان روزي داده ايم، انفاق مي كنند.

نكته دوم اينكه مقصود از زكات در گفتار فاطمه(س)، هرگونه انفاقي است كه در راه رضاي خداوند انجام مي گيرد؛ خواه واجب يا مستحب. نكته سوم اينكه زكات، موجب پاكي و پاكيزگيِ نفس آدمي از علاقه ها و گرايش هاي انحطاطآور است؛ زيرا انسان به طور غريزي و به كشش طبيعي، گرايش شديد و نيرومندي در جهت خير و مطلوبهاي گزيده و برتر، از جمله گرايش به مال و دارايي دارد كه اگر اين گرايش، تعديل و هدايت نشود، آدمي را به فزونخواهي و تكاثر، كه جلوه اي از طغيان است، سوق مي دهد و اين خود، زشت ترين نوع آلودگي روح و جان آدمي است:

اَلَّذي يُؤْتي مالَهُ يَتَزَكّي. [2] همان كه مال خود را مي دهد، براي آنكه پاك شود.

و اين توصيفِ زيبايي است از انسانهاي پاك و پارسا كه با انفاق مال خود، ريشه علاقه و گرايش به مال را در جان خود مي خشكاند و با اين از خودگذشتگي، يكسره پاك مي گردد و محيط زندگي را براي رشد مواهب انساني، آماده مي سازد. نكته چهارم اينكه فاطمه(س) فرمود در پرتو انفاق، رزق و روزيِ آدمي رشد مي يابد و مايه هاي نزول بركات الهي به سوي انسان فراهم مي گردد:

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَي آمَنُوا وَاتَّقَوا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالْأَرْضِ. [3] و اگر مردم شهرها ايمان آورده، به تقوا گراييده بودند، قطعاً بركاتي از آسمان و زمين برايشان مي گشوديم.


[1] سوره بقره، آيه 3.

[2] سوره ليل، آيه 18.

[3] سوره اعراف، آيه 96.