کد مطلب:369365 پنج شنبه 21 بهمن 1395 آمار بازدید:220

هنگامی که چیزی او را اندوهگین و خطاها نگرانش می‌کرد
 عنوان دعا چنین است:

و کان من دعائه علیه‌السلام اذا حزنه امر و اهمته الخطایا، از دعاهای امام (ع) هنگامی که چیزی او را اندوهگین و خطاها نگرانش می‌کرد.

محتوای دعا

حفظ تعادل روحی و روانی انسان و به بیان دیگر امنیت و آرامش و سکون درونی، یکی از اهدافی است که همه در جهت رسیدن به آن تلاش می‌کنند. و دعا تامین کننده‌ی تعادل و امنیت و آرامش در انسان است.

وقتی یک نارسایی اخلاقی و یا مشکل مادی و اقتصادی و معیشتی و یا یک مشکل فردی و اجتماعی به انسان روی می‌آورد، آدمی تعادل خویش را برای مدتی به طور شدید یا ضعیف از دست می‌دهد. و این بحرانها درون او را متلاطم می‌سازد. در این حالات دعا بهترین وسیله برای رسیدن به تعادل روحی و روانی است. گرچه عالیترین حالات انسان حالت نیایش و پرستش و اظهار خضوع و خشوع نسبت به معبود می‌باشد، اما از اثرات جانبی و موثر دعا نیز در بهبودی نارسائی های مختلف نباید غافل بود، که دعا یکی از بزرگترین و ارزشمندترین نعمتهایی است که خداوند به انسانها ارزانی داشته است.

در این دعا امام (ع) ابتدا مباحثی از خداشناسی را متناسب با نوع

[صفحه 109]

درخواست هایی که می‌خواهد به پیشگاه خداوند عرضه کند به ما آموزش می‌دهد. لذا با اشاره به دو صفت از صفات خداوند یعنی «کافی» و «وافی» می‌فرماید: اللهم یا کافی الفرد الضعیف، و واقی الامر المخوف، خدایا، ای کفایت کننده‌ی آنکه تنها و ناتوان است، و ای نگهدارنده (بندگان خود) از امر ترسناک،

امام (ع) ابتدا این باور را به انسان گوشزد می‌کند که خداوند وافی و کافی است، و یار و مددکار انسان نیازمند است. تا با قوت قلب خود، را به مشیت الهی بسپارد و زیر چتر امنیت خداوند قرار گیرد و با یقین به استجابت دعا به مناجات بپردازد. تقویت مبانی اعتقادی و پیدا کردن معرفت نسبت به خداوند جل جلاله، رمز لذت بردن از دعا و نیایش و پرستش اوست.

سپس در فراز دیگری از دعا به ما می‌آموزد که چه درخواست هایی را از خداوند داشته باشیم و در این باره می‌فرماید:

1- لا تجعلنی ناسیا لذکرک فیما اولیتنی، مرا نسبت به یاد کردن خود در آنچه عطایم کرده‌ای فراموشکار مگردان،

2- و لا غافلا لاحسانک فیما ابلیتنی، و به احسانت در آنچه به من بخشیده‌ای غافل مساز،

3- و لا آیسا من اجابتک لی و ان ابطات عنی، و در برآورده ساختن حاجتم اگر چه به کندی پیش رود نومیدم مفرما،

4- و اجعل ثنائی علیک، و مرا در هر حال به ستایش و نیایش خودت بگمار،

5- و اشعر قلبی تقواک، و شعار دلم را پرهیزکاری از خود بنما (تقوا

[صفحه 110]

و ترس از خدا را روش من بگردان)،

6- و استعمل بدنی فیما تقبله منی، و بدنم را در آنچه از من می‌پذیری (اطاعت و بندگی) به کار گیر،

آنگاه راه طی کردن مدارج عرفانی را توسط قلب با دعاهای مخصوص چنین بیان می‌فرماید:

1- فرغ قلبی لمحبتک، دل مرا برای محبت و دوستی خویش خالی ساز،

2- و اشغله بذکرک، و (قلب مرا) به یاد خودت مشغولش گردان،

3- و انعشه بخوفک و بالوجل منک، و (قلب مرا) به ترس و بیم از خودت بلندمرتبه فرما،

4- و قوه بالرغبه الیک، و (قلبم را) به رغبت به سویت توانا، فرما.

5- و امله الی طاعتک، و (قلب مرا) به فرمانبریت متوجه کن،

6- و اجر به فی احب السبل الیک، و (قلبم را) به بهترین راههای به سوی خود روانه فرما،

7- و ذلله بالرغبه فیما عندک ایام حیاتی کلها، و (قلب مرا) در تمام روزهای زندگیم به خواستن آنچه نزد توست رام نما.

آنگاه در بخشی از فراز آخر دعا می‌فرماید:

و امنن علی بشوق الیک، و به شوق و دلباختگی به خود بر من منت گزار،

محبت، ذکر، رغبت و رام شدن قلب در برابر فرامین الهی و طی مراحل و مدارج سیر الی الله از جمله مباحث عمیق عرفانی است که امام عارفان، و قرآن مجسم، امام زین‌العابدین علیه‌السلام در فرازهایی از این دعای شریف به ما می‌آموزد.

[صفحه 111]