کد مطلب:369386 جمعه 22 بهمن 1395 آمار بازدید:153

هنگام ختم قرآن
 عنوان دعا چنین است:

و کان من دعائه علیه‌السلام عند ختم القرآن، از دعاهای امام (ع) هنگام ختم قرآن است.

محتوای دعا

برای شروع تلاوت قرآن، دعای آغاز قرآن، و برای پایان یافتن آن تا انتها، دعای ختم قرآن، به طرق مختلف وارد شده است. امام (ع) در این دعا که هنگام ختم قرآن خوانده می‌شود در مورد عظمت و بزرگی و برکت وجود قرآن مجید و موضوعات دیگر درسهایی را به ما می‌آموزد و در آغاز دعا می‌فرماید:

اللهم انک اعنتنی علی ختم کتابک الذی انزلته نورا، خدایا تو مرا بر ختم کردن کتاب خود یاری کردی، همان کتابی که آن را نور و روشنایی فرستادی.

و در فرازهایی از دعا به نامها و صفات قرآن مجید اشاره کرده و پاره‌ای را معرفی می‌فرماید که عبارتند از:

1- نور: انزلته نورا، آن را نور و روشنایی فرستادی.

2- مهیمن: جعلته مهیمنا، و آن را گواه قرار دادی (بر کتابهای پیامبران گذشته).

3- فرقان: فرقانا فرقت به بین حلالک و حرامک، آن را جدا کننده (حق از باطل) گردانیده‌ای که به وسیله‌ی آن حلال و حرام خود را از هم

[صفحه 171]

جدا کرده‌ای.

4- قرآن: قرانا اعربت به عن شرائع احکامک، قرآن و خوانده شده‌ای که، با آن راههای احکامت را هویدا ساخته‌ای.

5- کتاب: و کتابا فصلته لعبادک تفصیلا، و کتاب و نوشته‌ای که آن را برای بندگانت تفصیل و شرح داده‌ای.

6- وحی: و وحیا انزلته علی نبیک محمد صلی الله علیه و آله و سلم تنزیلا، و وحیی که آن را بر پیامبرت محمد (ص) فروفرستادی.

7- شفاء: و شفاء لمن انصت بفهم التصدیق الی استماعه، و شفا و بهبودی برای کسی که فهمیدن آن را از روی تصدیق و باور نمودن خواسته است و برای شنیدن آن خاموش گشته.

8- میزان: و میزان قسط لا یحیف عن الحق لسانه، و ترازوی عدلی که زبانه‌اش از حق و درستی برنمی‌گردد.

9- هدی: و نور هدی لا یطفا عن الشاهدین برهانه، و نور هدایتی که چراغ حجت و برهانش بر اهل یقین تا قیامت خاموش نشود.

آنگاه اهداف تلاوت قرآن را اینگونه بیان می‌فرماید:

اللهم فاذا افدتنا المعونه علی تلاوته، پروردگارا وقتی که به یاری و اعانت خود ما را به تلاوتش بهرمند (بهره‌مند) کردی،

1- فاجعلنا ممن یرعاه حق رعایته، پس ما را از آنان قرار ده که رعایت عمل به آن و حفظ عهد و پیمانش هم کردند (و هدایت و سعادت کامل یافتند)

2- و یدین لک باعتقاد التسلیم لمحکم ایاته، و با دین و اعتقاد کامل تسلیم آیات محکم آن (آیاتی که معنی آن آشکار است).

[صفحه 172]

3- و یفزع الی الاقرار بمتشابهه، و موضحات بیناته، و به متشابهات و بیناتش که توضیح متشابهاتست با تواضع کامل اقرار و اعتراف کردند.

سپس در فرازهای مختلف دعا به ما می‌آموزد که در جهت بهرمند (بهره‌مند) شدن از تعالیم حیاتبخش قرآن این درخواستها را از خداوند طلب کنیم:

1- و اجعلنا ممن یعترف بانه من عندک. ما را از کسانی قرار بده که اعتراف دارند قرآن از جانب شما است.

2- و اجعلنا ممن یعتصم بحبله، و ما را از کسانی قرار بده که به رشته‌ی محکم آن قرآن چنگ زدند.

3- و یاوی من المتشابهات الی حرز معقله، و (از کسانی قرار بده که) در فهم متشابهات آیاتش به پناهگاه محکم و محکمات ماوی گرفتند.

4- و یسکن فی ظل جناحه، و از آنانکه در سایه‌ی پر و بال با عواطفش به سکونت (و اطمینان خاطر) رسیدند.

5- و یهتدی بضوء صباحه، و از آنان که به نور صبحگاهش هدایت یافتند.

6- و یقتدی بتبلج اسفاره، و از آنانکه به درخشیدن روشنایی آن اقتداء می‌کنند.

7- و یستصبح بمصباحه، و از آنان که از چراغ آن می‌افروزند (به وسیله‌ی قرآن به حقایق و علوم پی می‌برند).

8- و لا یلتمس الهدی فی غیره، و از آنان که هدایت و رستگاری را در غیر آن نمی‌طلبند.

[صفحه 173]

9- و اجعل القرآن وسیله لنا الی اشرف منازل الکرامه، و قرآن را برای ما وسیله‌ی رسیدن به گرامیترین منزلهای ارجمند قرار ده.

10- و سلما نعرج فیه الی محل السلامه، و (قرآن را) برای ما نردبانی قرار ده که به سوی جایگاه سلامت و بی‌گزند (بهشت) بر آن بالا رویم.

11- و سببا نجزی به النجاه فی عرصه القیامه، و (قرآن را) سبب پاداش ما در عرصه‌ی قیامت قرار ده.

12- و ذریعه نقدم بها علی نعیم دار المقامه، و (قرآن را) وسیله‌ای که به آن بر نعمت فراوان سرای اقامت و ماندن (بهشت) درآئیم.

13- و احطط بالقرآن عنا ثقل الاوزار، و به وسیله‌ی قرآن بار سنگین گناهان را از ما بیانداز.

14- و هب لنا حسن شمائل الابرار، (و به وسیله‌ی قرآن) اخلاق نیکوی نیکوکاران را به ما ببخش.

15- و ادم بالقرآن صلاح ظاهرنا، و به وسیله‌ی قرآن خیر و نیکی و آراستگی برون و ظاهر ما را ثابت و پابرجا بگردان.

16- و احجب به خطرات الوساوس عن صحه ضمائرنا، و ما را از خطرهای وسوسه‌های شیطان محفوظ بدار.

17- و اغسل به درن قلوبنا و علاق اوزارنا، (و به وسیله‌ی قرآن) چرکها و آلودگیهای قلبهای ما و علاقه‌ها و وابستگی گناهان را بشوی.

18- و اجمع به منتشر امورنا، و کارهای پراکنده شده ما را فراهم آور.

19- و اکسنا به حلل الامان یوم الفزع الاکبر فی نشورنا، و در روز ترس بزرگ (روز قیامت) هنگام زنده‌شدنمان ما را به جامه‌های امان (از آتش دوزخ) بپوشان.

[صفحه 174]

20- و اجبر بالقرآن خلتنا من عدم الاملاق، و به واسطه‌ی قرآن حوائج و نیازمندیهای ما را برآور، تا فقر به ما رو نکند.

21- و سق الینا به رغد العیش و خصب سعه الارزاق، و (به وسیله‌ی قرآن) زندگانی با وسعت و آسایش و نعمت فراوان و روزی وسیع به سوی ما روان ساز.

22- و جنبنا به الضرائب المذمومه و مدانی الاخلاق، و (به وسیله‌ی قرآن) ما را از اخلاق نکوهیده و پست دور نما.

23- و اعصمنا من هوه الکفر و دواعی النفاق، و ما را از دره‌ی گود کفر و چیزهایی که نفاق و دورویی را پیش می‌آورد نگاهدار.

24- و هون بالقرآن عند الموت علی انفسنا کرب السیاق، و به وسیله‌ی قرآن هنگام مرگ، اندوه جان کندن و سخت ناله کردن و پی در پی بودن ناله‌های وقت جان کندن را بر ما آسان فرما...

25- و اجعل القبور بعد فراق الدنیا خیر منازلنا، و قبرها را پس از مفارقت و جدایی از دنیا برای ما بهترین منزلها قرار ده، و تنگی لحدمان را به وسیله رحمت و مهربانیت گشاده گردان.

آنگاه بر محمد (ص) و آل او درود می‌فرستد و به ما می‌آموزد از خداوند بخواهیم که ما را به طریقه و روش رسول خدا (ص) زنده بدارد و بر دین او بمیراند و در راه آشکار او حرکت دهد و از فرمانبران او قرار دهد و در گروه او گرد آورده و به حوض او وارد سازد و از جام آن حوض سیراب گرداند. و احینا علی سنته، و توفنا علی ملته و خذ بنا منهاجه، و اسلک بنا سبیله، و اجعلنا من اهل طاعته، و احشرنا فی زمرته، و اوردنا حوضه، و اسقنا بکاسه.

[صفحه 175]