کد مطلب:369417 جمعه 22 بهمن 1395 آمار بازدید:228

صحيفه اعجاز كلامي امام سجاد علیه السلام
 از آنجائي كه دعاء روح و مخ عبادت [5] و افضل آنها بعد از قرائت قرآن بوده [6] و در نزد خدا مقامي است كه فقط با دعا بدست مي‌آيد [7] ، لذا در ميان عبادات دعاء در نزد امام سجاد (ع) جايگاه ويژه‌اي دارد. علاوه بر اين؛ ايشان در مجموعه دعاهاي خود معارف الهي را با استدلال كامل، به صورتي دلنشين مطرح كرده‌اند و از حالت استدلال‌هاي خشك فلسفي و علمي خارج نموده‌اند. و ما مفتخريم كه مجموعه دعاهاي ايشان به صورت يك معجزه كلامي و علمي در قالب صحيفه سجاديه در اختيار ما قرار گرفته است. [8] . در فصاحت صحيفه سجاديه «ابن‌شهرآشوب» نقل مي‌كند كه در بصره نزد دانشمند سخنوري از فصاحت صحيفه سجاديه سخن به ميان آمد. او گفت از من بخواهيد تا مانند آن را براي شما املاء كنم. قلم به دست گرفت و سر به زير افكند ولي ديگر سر بلند نكرد تا آنكه از دنيا رفت. [9] . اگر چه به قول سيد عليخان، صاحب شرح مفصل صحيفه، او از دنيا رفت چون از حد خود تجاوز كرد و مبتلا به خشم و غضب الهي شد [10] ، لكن عجز مقابله با آن درياي مواج علوم و معارف نيز انسان را از خود بيخود مي‌كند. به گفته خواجه نصيرالدين طوسي: «براي خواص معجزه قولي و براي عوام معجزه فعلي طاعت آورتر و تسليم بخش‌تر مي‌باشد.» [11] . به قول علامه حسن زاده آملي معجزه كلامي و قولي برقرار و دائمي است. [12] همانگونه كه جد بزرگوارش اميرالمؤمنين (ع) در كنار معجزات فعلي و جسماني، معجزه جاودان كلامي و قولي همانند نهج‌البلاغه را به جهان علم و دانش ارزاني داشتند. به قول بزرگان اگر امثال اين كلمات از آن حضرت به ما نرسيده بود، انسان نمي‌دانست چگونه با خدا تكلم نمايد. [13] لذا ابن‌شهرآشوب احتمال داده است كه صحيفه از آسمان به رسول خدا (ص) نازل شده و چون به دست امام سجاد (ع) ظهور پيدا كرد، به ايشان منسوب شده است. [14] . فاضل اختري معتقد است ادعيه امام سجاد (ع) بر ساير ادعيه معصومين (ع) امتياز دارد. زيرا در آن فنون تضرع و اظهار تذلل و مسكنت در درگاه الهي به نحوي است كه در غير آن وجود ندارد. و آن را مزيت و خصوصيتي از خداوند براي امام سجاد(ع) مي‌داند همان گونه كه شجاعت در اميرالمؤمنين و امام حسين (ع) از ويژگي‌هاي الهي آن حضرات مي‌باشد. [15] . گرچه مرحوم سيد محسن عاملي بعد از نقل كلام ايشان در آن اشكال وارد كرده است [16] ، لكن مي‌شود گفت هر يك از ائمه (ع) به طريق خاصي مي‌توانستند امر امامت و ولايت را به عرصه ظهور برسانند و شرائط براي ظهور و بروز يكي از اوصاف وجودي آنان فراهم مي‌شد كه براي امام سجاد (ع) اين ويژگي در آن شرائط خاص حاصل شده است. اين كلمات و دعاهاي نوراني، علماء و دانشمندان و ادباء و فصحاء از مذاهب ديگر را نيز به شگفتي آورده است كه در اين ميان سخن طنطاوي از همه معروف‌تر است كه مي‌گويد: «بدبختي براي جهان اهل سنت است كه تاكنون از چنين گنجينه‌اي آگاه نبوده‌اند.»