کد مطلب:62456 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:159

اطرافيان











اطرافيان و نزديكان مديران مسئولان سازمان ها كساني هستند كه رابطه بيش تري با آنان دارند و بين آن ها رابطه دوستي يا خويشاوندي برقرار است. در داخل سازمان نيز برخي افراد رابطه بيش تر و نزديك تري با مدير پيدا كرده و بين آن ها دوستي و ارتباطهاي نزديك به وجود مي آيد. علاوه بر اين دو دسته، بيرون از سازمان نيز افرادي وجود دارند كه به مرور زمان آشنايي، دوستي و يا خويشاوندي با مديران و مسئولان سازمان بر قرار مي كنند. اين ارتباطهاي ويژه باعث مي شود كه توقعات و انتظارات خاصي در اين افراد به وجود آيد، در نتيجه آنان خود را متمايز از ديگران دانسته و حقوق و امتيازات خاصي براي خود قائل شوند.

اطرافيان مدير، يعني كساني كه به نحوي ارتباط نزديكي با مدير داشته و مي توانند به راحتي با مدير ارتباط برقرار كرده و در جلسات خصوصي او شركت كنند؛ و يا با او رفت و آمد داشته باشند، تأثير فراواني در موفقيت يا شكست مدير دارند. علاوه بر اين ها افرادي كه به عنوان اطرافيان مدير شناخته مي شوند، معرف شخصيت مدير نيز مي باشند. امير مؤ منان علي (ع ) در عهدنامه خود با مالك اشتر، برخي از ويژگي ها و خصوصيات اطرافيان مدير را مورد توجه قرار داده و مي فرمايد:

ان للوالي خاصة و بطانة فيهم استئثار و تطاول و قلة انصاف في معاملة فاحسم مادة اولئك بقطع أسباب تلك الاحوال؛[1] همانا براي زمامدار، خواص و نزديكاني است كه خودكامه و خودخواه بوده و دست تعدي به سوي مردم دراز مي كنند، و انصاف را رعايت نمي كنند؛ پس ريشه ستم آنان را با قطع كردن موجبات آن، از بين ببر.

اطرافيان، اغلب به دليل ارتباط ويژه با مديران و مسئولان، انتظارات خاصي پيدا مي كنند و تلاش مي نمايند از اين قرابت و ارتباط خاص، استفاده كرده و منافع و مزاياي فوق العاده اي براي خود قائل شوند، و با استفاده از موقعيت و جايگاه ويژه خويش از امكانات و منافع سازمان و كشور به نفع شخص ‍ خود بهره برداري نمايند؛ همان چيزي كه امروزه به رانت خواري تعبير مي شود. بسيار ديده مي شود كه نزديكان و اطرافيان مدير علاوه بر رانت خواري و استفاده غير مجاز از منافع و امكانات سازمان، حقوق ديگران را پايمال مي كنند و هيچ واهمه اي به خود راه نمي دهند؛ چرا كه ارتباط و خويشاوندي با مدير را چتر حمايتي و حاشيه امنيتي و نوعي مصونيت براي خود احساس كرده و مي دانند كه معمولا از آنان بازخواست نمي شود؛ حتي چنانچه مورد بازخواست قرار بگيرند، از آنان دفاع خواهد شد.

امام علي (ع ) به مالك اشتر توصيه مي كند كه مراقب اطرافيان باشد، و امتياز ويژه اي در اختيار آنان قرار ندهد.

ولا تقطعن لأحد من حاشيتك و حامتك قطيعة و لا يطمعن منك قي اعتقاد عقدة تضر بمن يليها من الناس... فيكون مهنا ذلك لهم دونك و عيبه عليك في الدنيا و الاخرة؛[2] به هيچ يك از اطرافيان و بستگان خود زميني از اراضي مسلمانان واگذار مكن؛و نبايد انتظار داشته باشند با آنان قراردادي منعقد سازي كه مايه ضرر ساير مردم باشد... كه در اين صورت سودش براي آن هاست و عيب و ننگ آن در دنيا و آخرت براي تو.

بر اين اساس، رفتار مدير بايد به گونه اي باشد كه اطرافيان در او طمع نكرده و انتظار نداشته باشند كه وي به نفع آن ها و به ضرر ديگران كاري انجام دهد. به سخن ديگر، مدير بايد با سيره عملي خود از انتظارات ذو طمع هاي بي جا و بي مورد نزديكان و اطرافيان پيشگيري نمايد، و اصولا شيوه مديريتي او به گونه اي باشد كه در آنان چنين توقعاتي ايجاد نگردد.









    1. همان.
    2. همان.