کد مطلب:62462 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:282

صرفه جويي در اموال عمومي











در سازمان ها، بويژه سازمان هاي دولتي يا عمومي، بخشي از اموال و امكانات دولتي و عمومي در اختيار مديران و مسئولان سازمان قرار دارد تا از آن ها در موارد معين و مشخص و يا مواردي كه نياز و ضرورت احساس ‍ مي شود، بر اساس اختيارات قانوني و يا طبق تشخيص آنان بهره برداري شده و مورد استفاده قرار گيرند. درست است كه صرفه جويي و جلوگيري از اسراف بايد به عنوان يك اصل اسلامي در زندگي خصوصي نيز مورد توجه قرار گيرد؛ ليكن در مورد اموال عمومي و بيت المال، تأكيد بيش تري به رعايت آن شده است.

امام علي (ع ) به كارگزاران خويش مؤ كدا سفارش مي كرد كه در مصرف بيت المال نهايت دقت و صرفه جويي را مراعات كرده و از اسراف و ريخت و پاش به شدت بپرهيزند.

تنها به يك نمونه كه در خصوصي نگارش نامه هاست، اشاره مي كنيم:

ادقوا اقلامكم، و قاربوا بين سطوركم، و احذفوا عني فضولكم، و اقصدوا قصد المعاني، و اياكم و الاكثار، فان اموال المسلمين لاتحمل الاضرار؛[1] قلم هايتان را تيز كنيد، و سطرهايتان را نزديك هم بنويسيد، از زياده نويسي بپرهيزيد، منظورتان را كوتاه تر بيان كنيد. مبادا زياده نويسي و پرحرفي نماييد؛ زيرا اموال مسلمانان زياني را بر نمي تابد!.

امام علي (ع ) پيش از سفارش ديگران به صرفه جويي در بيت المال، و بيش ‍ از همه كساني كه مخاطب آن حضرت هستند، خود در مصرف بيت المال دقيق بود، و از هر گونه اسراف پرهيز مي كرد. صرفه جويي آن حضرت در بيت المال مسلمانان به حدي است كه حاضر نشد براي پاسخگويي به كساني كه شب هنگام براي كار خصوصي به او مراجعه كرده بودند، از نور چراغ بيت المال استفاده كند. در منابع تاريخي نقل شده است كه شبي طلحه و زبير براي پاره اي از مسائل شخصي خود، خدمت امام علي (ع ) رسيدند. امام در آن حال مشغول رسيدگي به امور بيت المال بود. وقتي آن دو وارد شدند، آن بزرگوار چراغ بيت المال را خاموش كرد و فرمود تا از خانه اش چراغ ديگري بياورند! و حاضر نشد تنها چند دقيقه از نور چراغ بيت المال براي مسائل شخصي استفاده شود.[2] .

البته شايد عده اي كج فهم، در بعضي از مسائل فرعي و جزئي، نسبت به مصرف بيت المال وسواس به خرج دهند؛ ليكن در مسائل بزرگ و كلان، دست به تعدي و اسراف بزنند! بدون شك آنچه مورد سفارش امام علي (ع ) است، دقت و صرفه جويي در همه مسائل (خرد و كلان ) مي باشد؛ و شايد هدف اصلي ايشان از دقت در موارد جزيي نيز اين باشد كه روحيه دقت و صرفه جويي در كارگزاران تقويت گردد و از اسراف و ريخت و پاش ‍ در اموال عمومي، به ويژه در سطوح گسترده اجتناب شود.









    1. همان، ج 41، ص 105.
    2. محمدي ري شهري، محمد، موسوعة الامام علي بن ابي طالب (ع )، ج 4، ص 221.