کد مطلب:62468 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:147

رفق و مدارا











موفقيت سازمان آن گاه امكان پذير است كه پيوندي صميمي و مناسب ميان مديران و كاركنان برقرار باشد، پيوندي كه موجب همراهي و همياري كاركنان شود. هيچ عاملي مثل رفق و مدار نمي تواند پيوندي اصيل و عميق ميان مديران و كاركنان ايجاد كند، و همراهي آنان را تضمين نمايد. مديران جز با نرمي و ملايمت نمي توانند فاصله هاي ميان خود و كاركنان را بر دارند، در اعماق دل آنان نفوذ، و آنان را با خود همراه نمايند.

خداوند متعال اين نكته مهم را به پيامبر خود (ص ) گوشزد كرد و فرمود:

فبما رحمة من الله لنت لهم ولو كنت فظا غليظ القلب النفضوا من حولك؛[1] به واسطه رحمت الهي، نسبت به آنان نرم شدي؛كه اگر تندخوي و سخت دل بودي، از اطرافت پراكنده مي شدند.

امير مؤ منان (ع ) رفق و مدارا و مهرباني را مبناي اصلي مديريت و حكومت خويش قرار داده بود و به كارگزاران خود نيز همواره توصيه مي كرد كه در اداره امور جامعه و تعامل با مردم، اصل رفق و مدارا و مهرباني را ملاك عمل قرار دهند، و حتي الامكان از برخورد شديد و تند بپرهيزند. ايشان در نامه اي به يكي از كارگزاران خويش مي فرمايد:

و أرفق ما كان ارفق و اعتزم بالشدة حين لا تغني عنك الا الشدة واخفض ‍ للرعية جناحك وابسط لهم وجهك و ألن لهم جانبك؛[2] در آن جا كه مدارا كردن بهتر است مدارا كن؛اما آن جا كه جز با شدت عمل كارها پيش نمي رود، شدت عمل به خرج دهد و پر و بال (تواضع ) خود را براي مردم بگستر و با چهره گشاد با آنان رو به رو شو، و نرمخويي با آنان را نصب العين خود قرار ده.

ضرورت و جايگاه ويژه مدارا و مهرباني در نگاه مديريتي امام علي (ع ) تا آن جا است كه آن حضرت توجه به مدارا و رفق را حتي هنگامي كه برخوردهاي شديد اقتضا مي كند ضروري دانسته، و سفارش مي كند كه هنگام شدت و سخت گيري نيز نبايد از مهرباني و عطوفت غفلت كرد. ايشان به همان كارگزار خود اين گونه سفارش مي كند:

و اخلط الشدة بضغث من اللين؛[3] شدت و سخت گيري را با كمي نرمش و مدارا در هم آميز.

رفق و مدارا باعث برقراري پيوندي مستحكم و دوستي اي عميقي ميان مديران و كاركنان سازمان مي شود. در اين صورت كاركنان با مديران همراهي و همكاري صميمانه كرده و تحقق اهداف سازمان از اين رهگذر ممكن مي نمايد. بنابراين، براي مديران ضروري است كه كاركنان را در جهت دستيابي به اهداف سازمان، با خود همراه كنند، و سياست رفق و مدارا در پيش گيرند، و كارهاي خود را بر مبناي رحمت و ملايمت استوار سازند، تا موفقيت سازمان تضمين شود و اهداف و مأموريت هاي آن جامه عمل پوشد.

مديران با در پيش گرفتن سياست مبتني بر محبت، و ايجاد ارتباط صميمانه با كاركنان، مي توانند در دل آن ها نفوذ كنند؛ اين كار باعث مي شود كه آنان به انتظارات و خواسته هاي مدير بهتر پاسخ دهند. همچنين اتخاذ شيوه مبتني بر رفق و محبت مي تواند جلو بسياري از مخالفت ها و تنش ها را بگيرد، و از مخالفت ها و تنش هاي به وجود آمده بكاهد. امام علي (ع ) ضرورت محبت و رفق را به مالك ياد آور شده و مي فرمايد:

و أشعر قلبك الرحمة للرعية، و المحبة لهم و اللطف بهم، و لا تكوعليهم سبعا ضاريا تغتنم أكلهم؛[4] قلب خويش را نسبت به رعيت، مملو از رحمت، محبت و لطف كن؛و همچون حيوان درنده اي مباش كه خوردن آن ها را غنيمت شماري.









    1. آل عمران، آيه 59.
    2. نهج البلاغه، نامه 46.
    3. همان.
    4. همان، نامه 53.