کد مطلب:62476 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:135

اهميت و ضرورت برنامه ريزي











برنامه ريزي به عنوان اصلي از اصول اساسي مديريت، يكي از وظايف مهم و حياتي مديران بوده و نقش بسيار مهمي در موفقيت و پيشرفت سازمان ها، و كارآيي و اثر بخشي مديران دارد. مديران همواره تلاش مي كنند تا كارآيي و اثر بخشي خود و سازمان شان را افزايش دهند. بي ترديد تلاش آن ها بدون توجه به مسأله برنامه ريزي به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد؛ چرا كه اگر در سازمان برنامه ريزي صورت نگيرد و برنامه هاي صحيح و دقيق طراحي نشود، بدين معناست كه اهداف سازمان و نيز راه ها و ابزار مناسب براي دستيابي به آن ها مشخص نشده است؛و آن گاه كه اهداف سازمان و راه هاي دستيابي به آن ها روشن و مشخص نشده باشد، اثر بخشي و كارآيي به هيچ وجه تحقق نخواهد يافت.

ضرورت برنامه ريزي قبل از دست زدن به هر كار، و اهميت ويژه آن امري عقلاني است؛و روشن است كه اقدام به هر كار، بدون بررسي جوانب مختلف و برنامه ريزي براي آن، نشان دهنده نقصان عقل و يا عدم بهره گيري صحيح و مناسب از اين نعمت بزرگ الهي است.

امام علي (ع )، عقلي بودن مسأله برنامه ريزي را مورد تأكيد قرار داده و مي فرمايد:

لاعقل كالتدبير؛[1] هيچ عقلي مثل تدبير نيست.

هيچ چيز مانند برنامه ريزي نشان دهنده خردمند بودن فرد نيست. امام (ع ) در اين سخن، برنامه ريزي صحيح و مناسب را محكم ترين و روشن ترين دليل بر خردمندي انسان و كامل بودن عقل او دانسته و در يكي از سخنان گهربار خود، به عقلاني بودن مسأله برنامه ريزي اشاره كرده و مي فرمايد:

من العقل مجانبة التبذير و حسن التدبير؛[2] دوري از تبذير و برنامه ريزي خوب، نشانه خردمندي است.

توجه نكردن به اين مسأله مهم و گوش نسپردن به نداي عقل در ضرورت برنامه ريزي قبل از آغاز هر كار، مي تواند پيامدهاي ناگواري براي سازمان به دنبال داشته باشند؛ و اگر در كارهاي مهم و سرنوشت ساز سازمان نيز اين بي توجهي وجود داشته باشد و برنامه ريزي صورت نگيرد، ناكامي، شكست، و فرو پاشي سازمان غير قابل اجتناب خواهد بود.

البته بايد توجه داشت كه صرف برنامه ريزي، مطلوب نبوده و موجب موفقيت نمي شود؛ بلكه برنامه اي مي تواند موجبات موفقيت و پيشرفت سازمان را فراهم كند كه اصولي، منطقي و مناسب با امكانات و شرايط سازمان طراحي شده باشد.

برنامه ريزي غير اصولي و نامناسب نه تنها كمكي به ارتقا و پيشرفت سازمان نمي كند؛ بلكه مي تواند موجب شكست، ناكامي، و حتي فرو پاشي سازمان شود.

امير مؤ منان، علي (ع ) در تبيين اين نكته مهم مي فرمايد:

سوء التدبير، سبب التدمير؛[3] بدي (و نامناسب بودن ) برنامه ريزي، موجب فرو پاشي است.

همچنين آن حضرت، سوء تدبير را سبب پيش افتادن نابودي و هلاكت دانسته و مي فرمايد:

من سأ تدبيره تعجل تدميره؛[4] هر كس كه تدبيرش بد باشد، نابوديش زودتر است.









    1. غررالحكم و دررالكلم، حديث 10445.
    2. همان، حديث 9320.
    3. همان، حديث 5571.
    4. همان، حديث 7906.