کد مطلب:74701 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:244

مقدمه











بسم الله الرحمن الرحيم

خطبه ي «همام» از خطبه هاي معروف نهج البلاغه است كه در آن سياي پرهيزگاران و ترسيم جمال متقين، از زبان امام اميرالمومنين علي عليه السلام بيان شده است.

«همام» از ياران زاهد و اهل سير و سلوك امام بوده است، كلمه ي «همام» از ريشه ي لغوي «همم» است، بمعناي كسي كه تصميم هر كاري بگيرد آن را به انجام رساند و تا آن را تمام و كمال نكند رها نكند.

قبل از مطالعه ي اين خطبه، لازم است به مطالب ذيل توجه شود:

1- مساله تقوي از مهمترين و زيربنايي ترين مسايل زندگي انساني است. يعني تحقق زندگي انساني بستگي به رعايت اين اصول و قواعد دارد، البته بايد اعتراف كرد كه انسانيت، درجات ومراتب مختلفي دارد و بيانات امام به شاگردشان در سطح والا و عالي است و براي كسانيكه درصدد وصول به آن مقصد عالي و حركت در مسير كمال اند، بهترين راهنماست.

2- رسيدن به اوج كمال و تقوي، تدريجي است و مرحله به مرحله بايد آن را انجام داد، يكشبه نمي توان به آن قله ي رفيع دست يافت، بنابراين عزيزاني كه علاقمند به اين مسير معنوي هستند و دل در هواي رسيدن به مقامات متقين و اولياء الهي را دارند، لازم است زندگي خود را بر اساس يك برنامه ريزي دقيق و صحيح تنظيم كرده و در همه ي موارد، راه صحيح را پيدا كرده و ادامه دهند تا

[صفحه 5]

انشاءالله پس از پيمودن راه و انجام خودسازي، مطابق با دستورات ائمه اطهار (ع)، به سرمنزل مقصود نائل شوند.

3- نقطه ي آغاز و مراحل سير معنوي را بايد از مربيان وارسته، كه خود اين راه را طي كرده اند، فراگرفت و خودكامه و بي راهبر نمي توان در اين وادي وارد شد و يا از هر كس دستوري گرفت.

4- در امور تربيتي و خودسازي بايد مداومت و استمرار داشت تا روح آدمي به آن جايگاه متعالي صعود كند، با شتاب و عجله به هدف نمي توان رسيد.

5- سعي شود كه عبادتها با حال، توجه و با احساس شيريني و لذت انجام شود و از تحميل و فشار در عبادت خودداري گردد. به عبارت ديگر بايد عبادات مستحب كم كم و به تدريج صورت گيرد تا عشق به نيايش شيرين تر از خواب، در ذائقه جلوه كند.

6- بايد همواره توجه كرد كه خودسازي باعث كناره گيري از مردم و انزوا نشود، نعمت هاي دنيا، مخلوق خدا و براي بندگان خداست.

7- سير و سلوك نبايد انسان را از انجام مسووليتها و تلاشهاي اجتماعي، سياسي واقتصادي باز دارد.

8- بعضي از بيانات اميرمومنان علي عليه السلام، از نظر سير و حركت، مربوط به مقامت خيلي عالي است كه رسيدن بدان مستلزم سير تدريجي و وصول به مدارج قبلي است. فرد خودساخته كه در راه است بايد اين سير تدريجي را رعايت كرده و بدون مقدمه وارد مراحل عالي تر نگردد.



صفحه 5.