کد مطلب:78275 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:179

سيماي محمد و خاندان او در نهج البلاغه











يكي از مهمترين اصولي كه در تكوين شخصيت و هويت انسانها نقش بنيادي و اساسي دارد، اصل وراثت (ژنتيك) است. همه ي دانشمندان روان شناس و آگاهان و متخصصان علوم تربيتي به اتفاق آراء عقيده دارند كه وراثت و ويژگيهاي خانوادگي و ژنتيك در ساختار شخصيت انسان نقشي مهم و غير قابل انكار دارد. چرا كه ويژگيهاي اخلاقي، عقلاني و جسماني والدين، نسل اندر نسل در حيات و كيفيت وجودي فرزندان تاثير مي گذارد. و بر اين اساس هر مولودي ميراث بر خصوصيات اخلاقي، عقلاني و جسماني پدر و مادر و نياكان خويش است. امام در جامعه ي اسلامي اسوه ي همه جانبه و شاخص و الگوي نهايي امت اسلامي است. و همه ي مسلمانان به فرمان پروردگار وظيفه دارند، تا حركت و سمت گيري و هدف زندگاني خود را با حركت، جهت گيري و هدف امام عليه السلام هماهنگ و منطبق سازند. بنابراين امام امت اسلامي مي بايست از همه ي فضايل و كرامات انساني كه يكي از آنها اصالت و شرافت و طهارت دودمان است، برخوردار باشد. چرا كه علاوه بر همه ي امتيازات خدادادي امام، طهارت و كرامت خاندان ايشان در گذرگاه تاريخ حيات انسان، كرامتي بزرگ و عنايتي خاص از سوي پروردگار براي امام است. با توجه به اين حقيقت امام علي (ع) در ارتباط با فضيلت دودمان خود و

[صفحه 26]

فرزندانش كه به خاندان پيامبر (ص) و ابراهيم خليل (ع) مربوط است، در خطبه 93 نهج البلاغه به طهارت و اصالت دودمان خويش تصريح مي فرمايد. امام عليه السلام در اين خطبه پس از حمد و ثناي خداي بزرگ و توانا به توصيف پيامبران الهي پرداخته و در نهايت به وصف پيامبر اكرم (ص) مي پردازد و چنين مي فرمايد:

كلما مضي منهم سلف قام منهم بدين الله خلف حتي افضت كرامه الله سبحانه الي محمد (ص) فاخرجه من افضل المعادن منبتا و اعز الارومات مغرسا، من الشجره التي صدع منها انبياءه و انتخب منها امناءه، عترته خير العتر و اسرته خير الاسر و شجرته خير الشجر، نبتت في حرم و بسقت في كرم، لها فروع طوال و ثمره لا تنال، فهو امام من اتقي و بصيره من اهتدي و سراج لمع ضووه و شهاب سطع نوره و زند برق لمعه. سيرته القصد و سنته الرشد، و كلامه الفصل و حكمه العدل ارسله علي حين فتره من الرسل و هفوه عن العمل و غباوه من الامم...[1].

«هرگاه يكي از پيامبران از دنيا رفت، جانشيني- از تبار پيامبران- دين خداي را بپاداشت. و سرانجام لطف خدا به وجود حضرت محمد (ص) منتهي شد و آن حضرت را از بهترين معادن (صلب مطهر انبياء) و برترين ريشه ها، يعني از شجره اي كه پيامبران الهي را پشت سر گذاشته و امينان خدا از ميان آنها برگزيده شده اند، برانگيخت.

دودمان محمد (ص) بهترين خاندان، بستگانش بهترين خويشاوندان و

[صفحه 27]

شجره اش بهترين شجره هاست، كه در حرم خدا (مكه) روئيده و در باغ كرامت باليده و شاخه هايي بلند دارد كه دست فرومايگان به ميوه هاي آن نمي رسد.

پس او (محمد ص) امام پرهيزگاران و روشناي چشم هدايت طلبان است.

محمد (ص) نورافكني است كه نورش مي درخشد، شهابي است كه درخشندگيش خيره كننده است و آتش زنه ايست كه برق آن چشم را خيره مي كند.

روش و سيره ي پيامبر اعظم استقامت و ميانه روي، سنت او راه رشد، سخن وي جداكننده ي حق و باطل و قضاوتش بر اساس عدالت است.

خداي او را هنگامي به پيامبري برگزيد كه ديرزماني پيامبري نيامده بود- در نتيجه- لغزشها فراوان و كوتاه فكري همه جا را احاطه كرده بود».

امام علي عليه السلام كه كلامش الهام گرفته از قرآن است و نداي رسايش در، خطبه ي نهج البلاغه ي شريف صداي خداست و آواي دلنشين گفتارش ياد و عطر سخنان هدايت بخش رسول الله را در خاطره ها زنده مي كند، نخستين امام معصوم پس از پيامبر اكرم مي باشد. و هم اوست كه پيامبر خدا وي را نفس خويش خوانده و گوشت و خون او را گوشت و خون خود دانسته است و بارها درباره ي علي عليه السلام فرمود:

«علي با قرآنست و قرآن با علي است و اين دو از هم جدا نمي شوند تا روز رستاخيز در كرانه ي حوض كوثر بر من وارد شوند».

همين علي (ع) كه پيامبر اكرم (ص) همراهي و همگامي او را با قرآن

[صفحه 28]

تا هنگامه ي رستاخيز بشارت داده، در آئينه ي نهج البلاغه تصويرهاي زيبا و دلپذير و فراواني از سيماي اهل بيت پيامبر، كه جانشينان وي و حجتهاي خدا و امينان او در ميان امت اسلامي هستند، به نمايش گذاشته است. شيفتگان اهل بيت و معتقدان به امامت عترت پيامبر و خواستاران معرفت ائمه اطهار عليهم السلام را به ديدار اين چهره هاي ملكوتي فرامي خوانيم.


صفحه 26، 27، 28.








    1. خطبه 93، نهج البلاغه فيض الاسلام.