کد مطلب:78281 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:185

شناخت قرآن در بيان حديث











شناخت قرآن و دستيابي به معرفت آن از گذرگاه تامل و انديشه در سخنان حكمت آفرين خاندان رسالت، يكي از بهترين راههاي عرفان كتاب خدا است. چرا كه خداي حكيم حقيقت قرآن و اسرار و رموز آن را در سينه ي پيامبر اكرم (ص)، و انديشه و قلب عترت معصوم آن بزرگواران جاي داده است. جان و دل پيامبر خدا فرودگاه وحي الهي است و خانه ي پاك و مطهر قلب عترت پاك و معصوم آن حضرت، گنجينه ي اسرار و حقايق و علوم قرآني است. از اينرو شايسته ترين افراد در معرفي قرآن، خاندان معظم رسالت مي باشند، كه آئينه ي جانشان به فروغ وحي الهي روشن و حديث زندگيساز و هدايت بخش آنان، به زيور آيات قرآني مزين است. و به همين دليل پس از آنكه قرآن را از زبان خود قرآن شناختيم، اينك برآنيم تا قرآن صامت را (كتاب خدا) از بيان و حديث قرآن ناطق (پيامبر اكرم و ائمه ي اطهار عليهم السلام) نيز بشناسيم. در اين ارتباط پيامبر اكرم (ص) فرمود:

فاذا التبست عليكم الفتن كقطع الليل المظلم فعليكم بالقرآن فانه شافع مشفع و ما حل مصدق و من جعله امامه قاده الي الجنه و من جعله خلفه ساقه

[صفحه 82]

الي النار و هو الدليل يدل علي خير سبيل و هو كتاب فيه تفصيل و بيان و تحصيل و هو الفصل ليس بالهزل و له ظهر و بطن، فظاهره حكم و باطنه علم، ظاهره انيق و باطنه عميق، له نجوم و علي نجومه نجوم، لا تحصي عجائبه و لاتبلي غرائبه، فيه مصابيح الهدي و منار الحكمه و دليل علي المعرفه لمن عرف الصفه، فليجل جال بصره و ليبلغ الصفه نظره ينج من عطب و يتخلص من نشب فان التفكر حيات قلب البصير، كما يمشي المستنير في الظلمات بالنور، فعليكم بحسن التخلص و قله التربص.

«پس هر گاه آشوبها مانند پاره هاي شب تاريك، شما را فراگرفت به قرآن روي آوريد، چرا كه قرآن شفاعت كننده ايست كه شفاعت او پذيرفته است. و قرآن گزارشگري است كه گفتارش تصديق شده است. هر كس قرآن را پيش روي خود قرار داد، (قرآن را رهبر و الگوي خود برگزيد) قرآن او را به بهشت رهبري كند و هر كس كه از قرآن پيشي گرفت و آن را پشت سر خود قرار داد، (قرآن را واگذاشت و به آن توجه نكرد) او را به سوي دوزخ كشاند.

و قرآن راهنمايي است كه به بهترين راهها هدايت مي كند و كتابي است كه در آن تفصيل و بيان و تحصيل فراهم آمده است. و قرآن جداكننده است (حق را از باطل جدا مي كند) و كتاب شوخي و هزل نيست قرآن را ظاهر و باطني است، ظاهر آن حكم و فرمان (خدا) و باطن آن علم و عرفان است. قرآن از ظاهري زيبا و باطني ژرف و عميق برخوردار است. قرآن ستارگاني دارد و ستارگانش نيز ستارگاني، شگفتيهاي قرآن را شماره نيست و عجايب آن هرگز كهنه نخواهد شد.

[صفحه 83]

چراغهاي هدايت و پايگاه حكمت و نور و راهنماي معرفت، براي كسي كه صفات را بشناسد در قرآن است. بنابراين اين انسان تيزبين بايد در قرآن به دقت نظر كند و اين دقت نظر را تا درك صفت آن ادامه دهد، زيرا قرآن كسي را كه به هلاكت افتاده نجات مي دهد و آن كسي را كه راه رهايي ندارد، رهايي مي بخشد. چرا كه تفكر مايه ي حيات و زندگاني دل بيناست، آن چنانكه هر كس جوياي روشني است، در تاريكيها به وسيله ي نور راه مي پيمايد. پس بر شما باد كه به نيكي رهايي يابيد و اندكي چشم براه و منتظر باشيد».[1].

قال رسول الله (ص): القرآن هدي من الضلاله و تبيان من العمي و استقاله من العثره و نور من الظلمه و ضياء من الاحداث و عصمه من الهلكه و رشد من الغوايه و بيان من الفتن و بلاغ من الدنيا الي الاخره و فيه كمال دينكم و ما عدل احد عن القرآن الا الي النار.[2].

«پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود: قرآن راهنمايي و هدايت است در گمراهيها و بيانگر و روشني بخش است از كوري و سبب گذشت از لغزشها و نور و روشنايي در تاريكي هاست. قرآن به هنگام پيشامد بدعتها، فروغي هدايت بخش و حافظ و نگهبان انسان از هلاك و نابودي است. قرآن در گمراهي ها باعث رشد و راه جويي و بيانگر فتنه ها و لغزشهاست. (يعني قرآن اسباب و انگيزه هاي فتنه و لغزش را براي مردم بيان كرده است)

[صفحه 84]

قرآن وسيله ي رهايي انسان از دنيا و راهنمايي او به سوي آخرت است و كمال و نهايت هدايت ديني در قرآن جلوه گر است. و هيچ كس از قرآن روي بر نتافت، مگر آنكه به سوي دوزخ شتافت».

قال رسول الله (ص):

انا اول و افد علي العزيز الجبار يوم القيامه و كتابه و اهل بيتي ثم امتي، ثم اسالهم ما فعلتم بكتاب الله و باهل بيتي؟[3].

«پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود:

من نخستين كسي هستم كه با كتاب خدا و عترت خود، بر خداي عزيز و جبار وارد مي شوم. و پس از من امت من- بر خداي وارد مي شوند- آنگاه از ايشان مي پرسم كه با كتاب خدا و اهل بيت من چه كرديد؟».

قال ابوعبدالله عليه السلام:

ان العزيز الجبار انزل عليكم كتابه و هو الصادق البار فيه خبر كم و خبر من قبلكم و خبر من بعد كم و خبر السماء و الارض و لو اتاكم من يخبركم عن ذلك لتعجبتم.[4].

«امام جعفر صادق عليه السلام فرمود:

همانا خداي عزيز و جبار كتاب خود (قرآن) را بر شما فروفرستاده، و او خداي راستگو و نيكخواه است. و در اين كتاب (قرآن) خبر شما و خبرهاي كساني كه پيش از شما بوده و پس از شما مي آيند، بيان شده است. و نيز اخبار آسمان و زمين در كتاب خدا فراهم آمده است. و مگر

[صفحه 85]

چنين نيست كه اگر كسي به نزد شما بيايد و از همه ي اين خبرها آگاهتان كند، براستي دچار شگفتي مي شويد».

اميرمومنان حضرت امام علي عليه السلام در توصيف قرآن مجيد فرمود:

«از گفتار روشن خدا بهره مند شويد و از پندهاي خدا بهره ببريد و نصيحت الهي را بپذيريد...

بدانيد اين قرآن اندرزگوي خالصي است كه (در ارشاد) خيانت نمي كند، راهنمايي است كه گمراه نمي كند و سخنگويي است كه دروغ نمي گويد.

كسي با اين قرآن ننشست مگر آنكه چون از نزد او بر خاست، با زيادي و كاستي بود: زيادي در هدايت، و كاهش در كوردلي.

بدانيد كسي را بعد از (ايمان و شناخت) قرآن تنگدستي و نيازي نيست و هيچ كس را پيش از آشنايي با قرآن بي نيازي نخواهد بود. پس شفاي دردهايتان را از آن بخواهيد و در سختي و گرفتاري از او ياري طلبيد، كه به راستي در آن شفا و درمان بزرگترين درد و مرض، يعني كفر و دورويي و ناداني و گمراهي، فراهم آمده است».[5].

قال ابو عبدالله (ع)، كان في وصيه اميرالمومنين عليه السلام اصحابه:

اعلموا ان القرآن هدي النهار و نور الليل المظلم علي ما كان من جهد وفاقه.[6].

[صفحه 86]

«امام صادق (ع) فرمود، در سفارش اميرالمومنين عليه السلام به يارانش آمده است: بدانيد كه به راستي قرآن براي مردم راهبر روز و روشناي شب تاريك است، اگر چه در سختي و تنگدستي باشند.»

قال علي بن الحسين عليه السلام:

لو مات من بين المشرق و المغرب لما استوحشت بعد ان يكون القرآن معي. و كان عليه السلام اذا قرا «مالك يوم الدين» يكررها حتي كاد ان يموت.[7].

«امام علي بن الحسين عليه السلام فرمود:

اگر همه ي مردمي كه در فاصله ي مشرق و مغرب زندگي مي كنند بميرند، من از تنهايي هراسي ندارم، مشروط به اينكه قرآن با من باشد. و سيره ي آن امام بزرگوار اين بوده، كه هرگاه آيه ي «مالك يوم الدين» را قرائت مي فرمود، آنقدر اين آيه را تكرار مي كرد كه نزديك بود بميرد».

عن ابي بصير قال: سمعت اباعبدالله عليه السلام يقول:

ان القرآن زاجر و امر: يامر بالجنه و يزجر عن النار.[8].

«از ابوبصير روايت شده كه گفت: شنيدم حضرت امام صادق عليه السلام مي فرمود:

همانا قرآن باز دارنده و فرمان دهنده است. چرا كه قرآن به بهشت فرمان مي دهد و از دوزخ بازمي دارد».

[صفحه 87]


صفحه 82، 83، 84، 85، 86، 87.








    1. اصول كافي، ج 4، ص 399.
    2. اصول كافي، ج 4، ص 401.
    3. اصول كافي، ج 4، ص 400.
    4. اصول كافي، ج 4، ص 399.
    5. گزيده و ترجمه از خطبه 175 نهج البلاغه.
    6. اصول كافي، ج 4، ص 400.
    7. اصول كافي، ج 4، ص 403.
    8. اصول كافي، ج 4، ص 401.