کد مطلب:92296 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:170

خطبه 015-در برگرداندن بيت المال











[صفحه 285]

و من كلام له عليه السلام فيما رده علي المسلمين من قطائع عثمان اين كلامي است كه حضرت اميرالمومنين علي (ع) ادا فرمود در باب اقطاع مسلمانان كه عثمان به اقارب خود داده بود و حضرت اميرالمومنين علي بن ابي طالب (ع) را باز به مسلمانان رد كرد. روايت كرده اند كه اقطاع بسيار كه مسلمانان فتح كرده اند و از كفار گرفته اند و همه مسلمانان در آن شريك بوده اند عثمان در ايام خلافت خود آن را به اقارب خود از بني اميه و غيرهم داده غصبا علي المسلمين و چون او را كشتند و به حضرت اميرالمومنين (ع) بيعت كردند در مدينه آن حضرت بر بالاي منبر بر آمد و خطبه(اي) ادا فرمود مشتمل بر آنكه اقطاع مسلمانان كه عثمان بن عفان از ايشان غصب كرده به قوم خود داده بود همه آن (به) مسلمانان رد بخواهم كرد و بعضي از آن خطبه اين كلام است كه مذكور مي شود. و الله لو وجدته قد تزوج النسا و ملك به الاماء لرددته مي فرمايد به حق خداي كه جز او خدايي نيست آنچه حق مسلمانان بوده و عثمان به مردم داده آن را رد خواهم كرد به مسلمانان اگر چه به آن تزويج زنان واقع شده باشد يا به آن كنيزان خريده باشند. يعني اگر چه آن اقطاع را مهر زنان كرده باشند يا ثمن كنيزان

گردانيده باشند كه من آن را از ايشان خواهم گرفت و به مسلمانان رد خواهم كرد. فان في العدل سعه يعني عدل كنيد به درستي كه در عدل و داد وسعت و گشادگي است. اين كلام اشارتست به آنكه رد اقطاع بر مسلمانان از عدل است و حق سبحانه و تعالي امر كرد به عدل چنانكه مي فرمايد كه (اعدلوا هو اقرب للتقوي) يعني عدل كنيد كه عدل نزديكتر است به تقوي و پرهيزگاري. و جاي ديگر مي فرمايد كه (ان الله يامر بالعدل و الاحسان) يعني خداي عز و جل تعالي امر مي كند به عدل و داد و هر چه خداي تعالي امر كرده در آن شكي و حرجي نيست و واجبست بر مكلف كه در آن عدل درآيد و به مقتضاي آن عمل كند بجهت آنكه عدل مستلزم رضاي مظلوم و برائت ذمه ظالم است از حق آن مظلوم و من ضاق عليه العدل فالجور عليه اضيق و هر كه بر وي عدل تنگ باشد پس جور بر وي تنگ تر خواهد بود يعني هر كه به عدل راضي نشود و حق مسلمانان و مظالم مردم را به عدل بر ايشان رد نكند آن چيز را از وي به زور و قهر خواهند گرفت و به مستحق خواهند داد پس ننگي و حرج بر وي زياده خواهد شد.


صفحه 285.