مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.

  کد مطلب:22909 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:1

معناي بخل و خصوصيات بخيل را بنويسد. كسي كه از آغاز زندگي با زحمت و تلاش پول به دست آورده، و به همين جهت قدر پولش را ميداند حاضر نيست كراية تاكسي رفيقش را بدهد، آيا نجيل است؟

بخل عبارت است از: اساك كردن و خود داري نمودن از بذل و بخشش چيزي در جايي كه بر حسب دستور شرع يا عرف و عادت مردم بايد بذل شود. به بيان روشنتر: بخيل كسي است كه حاضر نيست از مال، علم و ساير نعمتهاي كه خدا به او عطا كرده، در جايي كه عقل و شرع آن را مطلوب ميداند، انفاق كند و ديگران را از آن نعمت بهرهمند سازد. آن چه كه مطلوب عقل و شرع است، امري واجب باشد يا مستحب، مثل پرداخت مالياتهاي شرعي همانند خمس، زكات، صدقات و دستگيري از فقرا و همسايگان و اقوام يا حل مشكلات و گرفتاريهاي مؤمنان، پاسخ به پرسشهاي علمي و ديني و هدايت و تبليغ مردم. حضرت ابا عبدالله الحسين (ع) ميفرمايد: بخيل كسي است كه از سلام كردن بخل بورزد يعني جايي كه وظيفهاش تواضع است، تواضع نكند. امام صادق (ع) ميفرمايد بخيل كسي است كه مالي را از راه غير حلال كسب كند و در راه غير حلال و در جايي كه حق تعالي جايز ندانسته، هزينه كند.

از امام حسن مجتبي (ع) سئوال شد كه معناي بخل چيست؟ حضرت فرمود: بخل آن است كه انسان خيال كند آن چه را (كه در راه خدا، و جلب محبت ديگران) انفاق كرده و بخشيده، تلف شده است، و آن چه را كه به دست آورده و خود نگه ميدارد و فقط خود از آن بهرهمند ميشود (و ديگران را از آن بهرهمند نميسازد) شرف و بزرگي (وزرنگي) بپندارد.

بيامبر اكرم (ص) ميفرمايد: اَبُخَلُ الناس مَنْ بَخِل بما افترضَ اللّه عليه ؛ بخيلترين مردم كسي است كه نسبت به آن چه خداوند، واجب نموده، بخل و رزد.

رواياتي از اين دست، كه هر يك بيان گر گوشهاي از مفهوم بخل، و در حقيقت انگشت گذاشتن روي مصاديق مختلف آن است، نشان دهندة مفهوم وسيع و مصاديق فراوان بخل است.

نسبيت بخل و مصاديق مختلف آن

انفاق يا هديه نمودن مال و هر بخش نزد مردم پسنديده يا لازم است و ترك آن نشانة بخل است و عملي ناپسند شمرده ميشود، نسبت به اشخاص و اوضاع زمانها متفاوت است بعضي رفتارها يا بخششهاي اندك از فقرا و كودكان مطلوب و عدم بذل و بخشش آنان نيز بخل به حساب نميآيد. اما ممكن است همان رفتار يا امساك از بذل مال يا بذل اندك از افراد ديگري بر بخل و خسّت نفس آنان دلالت كند. چنان كه ممكن است با توجه به نوع متفاوت تعاملات و تعارفات و معاشرتها در شهرها و محيطهاي اجتماعي، مصاديق بخل متمايز و متفاوت باشد. عقل و شرع، بذل و بخشش را در كاري كه حرام نيست، پسنديده ميداند، كريمان اهل سخاوت، كه محبوبيت ويژهاي نزد خدا دارند، با زحمت و تلاش مال به دست ميآورند اما كرامت نفساني آنان موجب ميشود كه اهل بذل و بخشش باشند و از مال خود مثلاً كرايه ماشين ديگران را بدهند يا در موارد ديگر انفاق كنند. عالم رباني ملا احمد نراقي مينويسد: هرگاه كسي مال بسياري داشته باشد و آن چه به حسب شرع و تعارف و مروت لازم باشد، بجا آورد و ليكن از قدر لازم تجاوز نكند. بلكه مال خود را به جهت روز بينوايي و حوادث روزگار محافظت كند، چنين كسي اگر چه در نزد عوام بخيل نباشد ليكن در نظر خواص از صفت بخل خالي نيست.



مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.