مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.

  کد مطلب:44949 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:18

حجةالحق، ابوالفتح عمر بن ابراهيم خيامي نيشابوري، معروف به خيام كه بود؟
وي فيلسوف و رياضيدان و احتمالاً شاعر بوده است و شهرت جهاني دارد، اما متأسفانه شهرت خيام به اشعار منسوب به اوست نه به فلسفه و رياضيات، مخصوصاً رياضيات كه ارزش فراموش ناشدني در اين فنون داشته است. اشعار منسوب به خيام كه اكثريت قريب به اتفاق آنها از خود او نيست، به او چهرهاي داده كه كاملاً مغاير با چهرة واقعي او است؛ يعني چهرة يك انسان شكاك پوچيگراي دم غنيمت شمار غيرمسؤول. شاعري انگليسي به نام فيتز جرالد كه رباعيات او را به زباني فصيح به شعر ترجمه كرده، بيش از هركس ديگر موجب اين شهرت كاذب شده است.
از خيام برخي رسالات فلسفي باقي مانده كه طرز تفكر او را روشن ميسازد؛ يكي رسالهاي است به نام كون و تكليف كه در پاسخ سؤال ابونصر محمد بن عبدالرحيم نسوي، قاضي نواحي فارس است. وي از خيام دربارة حكمت خلقت و غرض آفرينش و هم دربارة فلسفة عبادات سؤال كرده است.
خيام، حكيمانه مطابق مباني استادش بوعلي (يا استاد استادش) پاسخ گفته است. هركس بر مباني بوعلي در اين مسائل وارد باشد ميداند كه خيام تا چه اندازه وارد بوده است. خيام در آن رساله از بوعلي به عنوان «معلم» ياد ميكند و در مسائل مورد سؤال كه ضمناً سرّ «تضاد در عالم» و مسألة شرور هم مطرح شده، مانند فيلسوفي جزمي اظهارنظر ميكند و ميگويد: من و آموزگارم بوعلي، در اين باره تحقيق كرده و كاملاً اقناع شدهايم؛ ممكن است ديگران آن را حمل بر ضعف نفس ما نمايند، اما از نظر خود ما كاملاً قانعكننده است.
اتفاقاً آنچه خيام در اين رساله قاطعانه اظهار كرده است همانهاست كه در اشعار منسوب به او دربارة آنها اظهار تحير شده است، و به همين جهت است كه برخي از محققان اروپايي و ايراني، انتساب اين اشعار را به خيام نفي ميكنند و برخي بر اساس يك سلسله قرائن تاريخي، معتقدند كه دو نفر به اين نام بودهاند: يكي شاعر و ديگري حكيم و فيلسوف؛ شاعر به نام خيام بوده است و حكيم و رياضيدان به نام خيامي، و به عقيدة بعضي، شاعر، علي خيام بوده است و حكيم و رياضيدان عمر خيامي.
اين كه بعضي مدعي شدهاند كه «خيامي» تلفظ عربي خيام است (علي اصغر حلبي، فلسفة ايراني/ 408.) مردود است.، زيرا او خود در مقدمة رسالة فارسي كه در «وجود» نوشته است ميگويد: «چنين گويد ابوالفتح عمر ابراهيم الخيامي» (مجموعة رسائل خيام، چاپ شوروي.).
شايد اين اندازه را بتوان مسلّم دانست كه وي مانند اكثر اينگونه دانشمندان، در عين كمال ايمان و اعتقاد به مباني ديني، با متعبدان قشري سر به سر ميگذاشته و همين براي او زحمت و دردسر فراهم كرده است.
تاريخ تولدش معلوم نيست. تاريخ وفاتش را 517 و 526 گفتهاند. قدر مسلّم اين است كه عمر طويل كرده (در حدود نود سال) («مقالات و بررسيها»، دفتر پنجم و ششم، ص 242.) اما اين كه محضر درس بوعلي را درك كرده باشد، بسيار بعيد است.

: مجموعه آثار شهيد مطهري ج14 ـ خدمات متقابل اسلام و ايران صفحه: 485 الي 487
شهيد مطهري

مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.