مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.

  کد مطلب:45837 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:95

تفاوت امكان ذاتي با امكان استعدادي چيست؟
بايد توجّه داشت كه فلاسفه اسلامي چون صدرالمتالهين آنگاه كه از آفرينش سخن مي گويند به قرآن و آنچه را از ائمه((عليهم السلام)) رسيده است تمسك مي جويند. به عنوان نمونه صدرالمتالهين شيرازي((رحمه الله)) در كتاب اسرارالايات حقيقت خلقت و آفرينش را از ديدگاه آيات قرآن بررسي مي كند.
آفرينش از ديدگاه اينها ايجاد موجودات از كتم عدم است. خداوند متعال كه وجود مطلق است و داراي جميع صفات كماليه مي باشد با فياضيت و بخشندگي كه دارد موجودات امكاني را مي آفريند و از نيستي به هستي مي آورد، امكان به اين معني كه اگر فيض خداوند به آنها برسد موجود مي شود در گرفتن وجود امتناع ذاتي ندارد اين طور نيست كه پديد آمدنش محال باشد، موجودات قبل از پديد آمدن در حدّ امكان بودند فقر ذاتي داشتند از خود هيچ نداشتند در گرفتن وجود نيازمند به خداوند متعال بودند، خداوند با فياضيتي كه داشت به آنها وجود بخشيد - چنانكه امام زين العابدين علي بن - الحسين((عليه السلام)) در دعاي اول صحيفه سجاديه مي فرمايند: «ابتدع به قدرته الخلق ابتداعا و اخترعهم علي مشيته اختراعا; (خداوند) به قدرت خود آفريدگان را از نيستي به هستي آورد و به خواست خويش آنها را از عدم ايجاد فرمود». موجودات كه قبل از پديد آمدن در حدّ امكان بودند دو قسم بودند: يك قسم داراي حالت منتظره نبودند تنها امكان ذاتي براي قبول وجود از خداوند متعال كافي بود چون وجود عقل كه در گرفتن وجود از فياض مطلق(خداوند) حالت منتظره نداشته است.
امّا قسم ديگر از موجودات هستند كه علاوه بر امكان و فقر ذاتي حالت منتظره دارند چون موجودات مادّي كه نيازمند به زمان و مكان هستند زيرا ماده براي قبول صورت

ـ70ـ
محتاج به حركت است و بايد شرائط در او جمع شود تا فيض حق شامل او شود. نطفه بايد حرت كند تا در طيّ شرايط خاص خداوند وجود علقه را به او ببخشد. هسته هلو بايد حركت كند تا پس از جمع شرائط خداوند به او وجود جوانه، شاخ و برگ و... را بدهد. اين حالت منتظره همان امكان استعدادي است كه فلاسفه اسلامي مي گويند اينگونه موجودات علاوه بر امكان ذاتي بايد امكان استعدادي داشته باشند.

(بخش پاسخ به سؤالات )


ـ71ـ

مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.