کد مطلب:55576 سه شنبه 22 خرداد 1397 آمار بازدید:25

آیا طواف افراد ناتوان، در طبقات مسجدالحرام، صحیح است؟



پرسش:

آیا طواف افراد معلول و ناتوان بر روی طبقه‌ای که در کنار مکه ایجاد شده جایز است؟

پاسخ:


با توجه به اینکه امروزه، طبقه اوّل مسجدالحرام، حدود 30 سانتی متر از سقف کعبه معظّمه بالاتر است،[1] نظر اکثر مراجع تقلید آن است که افراد ناتوان، لازم است نائب بگیرند تا طواف را در طبقه هم‌کف و در محدوده آن، انجام دهد.

برخی فقها علاوه بر گرفتن نایب، انجام طواف توسط خود معذور در طبقه بالا را نیز لازم می‌دانند. 
[2]

با این حال، گروهی از فقها، طواف از طبقات دوم و سوم را در موارد ضرورت، جایز و کافی دانسته‌اند. 
[3]

ضمائم:

پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:
[4]

حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):

کسى که نتواند در صحن مسجد الحرام طواف کند، و باید طواف را در طبقه دوم انجام دهد، به احتیاط واجب باید چنین شخصى خودش در طبقۀ دوم طواف کند و کسى را هم نایب بگیرد که براى او در صحن مسجد طواف انجام دهد، و نماز را هم خودش در طبقه دوم، و نائبش در صحن مسجد بخوانند، و اگر خودش بتواند در صحن مسجد نماز بخواند همان نماز او کفایت مى‌کند.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

چنانچه احراز شود که طبقۀ دوم بالاتر از کعبه است، طواف از بالا کفایت نمى‌کند و باید براى طواف از پایین نایب بگیرند و لازم نیست احتیاط کنند و چنانچه مطلب مشکوک باشد باید احتیاطاً بین طواف از بالا و نایب گرفتن از پایین جمع نمایند.

حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

به طور کلی چنانچه طواف مذکور، هم سطح و یا بالاتر از دیوار کعبه معظمه باشد طواف صحیح نیست و نایب باید از طرف معذور در طبقه هم کف مسجد طواف را انجام دهد و نماز هم در طبقه هم کف پشت مقام خوانده شود.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

طواف در تمام مسجد جایز است حتی در زیر قسمتهای مسقّف، و حتی لازم نیست اتصال در صفوف طواف تا خانه خدا وجود داشته باشد ولی در طبقات دوم و سوم اگر بالاتر از خانه کعبه می‌باشد، تنها در حال ضرورت جایز است. (بنابراین طواف در طبقات بالا در حال ازدحام زیاد، و در مورد بیماران که اجازه طواف از پائین به آنها داده نمى‌شود، اشکالى ندارد و گرفتن نایب لازم نیست.)

حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):

طواف در طبقات فوقانی که بالاتر از کعبه است باطل است و افراد ناتوان اگر متمکن از طواف در مطاف نباشند باید نائب بگیرند.

حضرت آیت الله العظمی وحید خراسانى(مد ظله العالی):

در مفروض سؤال، باید نایب بگیرد که در صحن مسجد الحرام طواف نماید و در صورتى که متمکن مى‌باشد و بر او حرجى نیست، احتیاط واجب آن است که خودش هم از طبقۀ دوم طواف نماید.

حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته):

بله، جایز است.




[1]. ر. ک:  فصلنامه میقات حج، (طواف از طبقه دوم مسجد الحرام)‌، سال 18، شماره 72، تابستان 1389.
[2]. آیات عظام خامنه‌ای و وحید خراسانی.
[3]. آیات عظام مکارم شیرازی و هادوی تهرانی.
[4]. استفتا از دفاتر آیات عظام: صافی گلپایگانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست؛ ر.ک: محمودى، محمد رضا، مناسک حج (محشّٰى)، ص 309، نشر مشعر، تهران، ویرایش‌جدید، 1429 ق.