کد مطلب:36463 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:206

وجدان اخلاقي در جنگ











كسي كه سلاح بر مي دارد دستخوش غرور مي شود و از اين رو خطر انحراف از ارزشهاي انساني و گرايش به ستمگري و سركشي او را تهديد مي كند، خاصه اگر بر دشمن پيروز شده و كسي در برابرش نمانده باشد.

[صفحه 109]

در اين حالت، فرمانده، بيش از همه به پرهيزگاري و نيروي وجدان نيازمند است.

از اين رو آموزشهاي فرماندهي به افسران بايد آميزه اي از دستورهاي نظامي و اندرزهاي اخلاقي باشد...

امام علي (ع) در سفارش به يكي از فرماندهان سپاهش به نام «معقل بن قيس رياحي» همين شيوه را توصيه مي فرمايد:

اتق الله الذي لابد لك من لقائه، و لا منتهي لك دونه، و لا تقاتلن الا من قاتلك، و سر البردين، و غور بالناس، و رفه في السير، و لا تسر اول الليل، فان الله جعله سكنا، و قدره مقاما لاظعنا، فارح فيه بدنك،...

«در پيشگاه خداوند كه از ديدار او گريزي نداري و پايان كارت جز به نزد او نيست، پرهيزگاري پيشه كن. جز با آن كس كه به جنگ تو آمده پيكار مكن و در خنكاي روز حركت كن و در نيمروز كه گرما شدت مي گيرد به سپاهيان راحت باش بده و آنان را به آسودگي پيش بر، و در آغاز شب راه مسپار چه خداوند اين هنگام را بهر آرامش قرار داده و براي فرود آمدن مقرر فرموده است نه براي كوچيدن. پس در آن وقت خستگي در كن و به مركب خود استراحت بده. پس چون سحرگاه در رسد يا سپيده بدمد به بركت خداوند راه در پيش گير.

هر گاه با دشمن روبرو شدي در ميان ياران خويش جاي بگير. و مانند كسي كه خيال جنگ افروزي دارد به دشمن نزديك مشو، و همچون كسي كه از دشمن به هراس افتاده از او دوري مگير تا فرمان من به تو رسد. مبادا كينه توزي دشمن شما را به جنگيدن برانگيزد، مگر آنكه

[صفحه 110]

خصم را به راه حق فراخوانده و با او اتمام حجت كرده باشي.»[1].


صفحه 109، 110.








    1. نهج البلاغه، نامه ي شماره ي 12.