کد مطلب:36477 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:211

شمشير سزاي شورشيان











كسي كه از دستور رهبري سر مي پيچد آشوبگر به شمار مي رود.

با شورشيان جز زبان زور، چه حربه اي را مي توان به كار برد؟

اين نظر امام علي (ع) است. او نخست رهبري حكيمانه اي را كه پيروي از آن واجب است تشريح مي كند و دو ويژگي اصلي آن را بر مي شمارد:

1- توانائي آن به رهبري صحيح و درك مقتضيان آن.

2- شناخت عميق احكام الهي.

امام كسي را كه بر اين حاكميت بشورد شورشگر مي شمارد و خواستار سركوب او مي گردد تا به راه آيد. امام علي (ع) مي فرمايد:

[صفحه 134]

«اي مردم، آن كس به تصدي امر خلافت سزاوارتر است كه تواناتر باشد و داناتر به حكم خدا در اين امر. هر گاه شورشگري فتنه برانگيزد، به او هشدار دهد و اگر به راه نيامد سركوبش كند.

و به زندگي ام سوگند چنانچه پيمان امامت به شرط، حضور همه ي مردم منعقد گردد، اين مهم تحقق نخواهد پذيرفت لكن رسم آن است كه حاضران از سوي خود و غايبان حكم مي دهند، و پس از آن كسي كه حاضر بوده حق بازگشت از بيعت را ندارد و آن كه غايب بوده نمي تواند براي خود انتخاب كند. بدانيد كه من با دو كس مي جنگم: يكي كسي كه دعوي چيزي دارد كه از آن او نيست. و ديگري آن كه از آنچه بر عهده اوست سرباز مي زند.

اي بندگان خدا، شما را به تقوي در پيشگاه خدا اندرز مي دهم، كه تقوي بندگان را بهترين اندرز و نيكوترين فرجام كارها در نزد خداوند است. باب جنگ ميان شما و اهل قبله گشوده شده است و تنها كسي، پرچم اين جنگ را به دوش تواند كشيد كه اهل بصيرت و بينش باشد، و از علم مواضع حق برخوردار. پس به هر فرماني كه دريافت مي داريد، عمل كنيد و از آنچه شما را باز مي دارند، دست بكشيد و تا كاري را به روشني نديده ايد در آن شتاب مورزيد، و چاره ي هر مشكلي كه از گشودن آن درمانيد به دست ماست.»[1].

جمعيت شورشگر نيز همان حكم فرد را دارند، يعني مثلا هر گاه مردم شهري سر به شورش بردارند بايد به زور شمشير آنان را باز گرداند.

[صفحه 135]

امام علي (ع) در نامه اي به اهل بصره مي نويسد:

و قد كان من انتشار حبلكم و شقاقكم ما لم تغبوا عنه، فعفوت عن مجرمكم و رفعت السيف عن مدبركم، و قبلت من مقبلكم فان خطت بكم...

«تلاش براي آشوبگري و توطئه چيني چيزي نيست كه از آن بي خبر باشيد. اينك از گنهكارتان در مي گذرم و از فتنه جويتان شمشير بر مي گردانم و هر كه به من روي مي آورد، مي پذيرم. اما اگر باز هم به توطئه هاي هلاكت بار و حماقتهاي بيدادگرانه دست بزنيد و با من از در مخالفت برآئيد، من آماده ام كه اسب و ساز و برگ فراهم سازم و پاي در ركاب گذارم. اما اگر مرا به جنگيدن واداريد، چنان كارزاري بر پا كنم كه روز «جمل» در پيش آن جز دم گذرايي جلوه نكند. اما بدانيد كه برتري آن كس را كه راه اطاعت پيش گيرد و حق آن كس را كه نيكخواه مردم باشد قدر مي شناسم. نه بي گناهي را به جاي گنهكار مي گيرم، و نه عهدشكني را در كنار وفاداران قرار مي دهم.»[2].


صفحه 134، 135.








    1. نهج البلاغه، خطبه ي 172.
    2. نهج البلاغه، نامه ي شماره ي 29.