کد مطلب:31841 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:795

با زكات، خشم خدا را فروبنشانيد











الله الله في الزكاه!

فانها تطفي ء غضب ربكم.

از خدا درباره ي زكات بترسيد. زكات خشم خدايتان را فرومي نشاند.

نكته ي نخست آنكه نماز و زكات پيوسته قرين و همراه عنوان مي شوند. چنانچه از 30 آيه شريفه كه در آنها از «زكات» نام برده شده است[1]. 13 آيه همراه با نماز آمده است.

از حضرت امام رضا عليه السلام نقل است كه فرمود:

خداوند به سه چيز فرمان داده است كه همراه با سه چيز ديگر است:

خداوند به نماز و زكات- هر دو- فرمان داده است.

پس هر كس نماز بگزارد اما زكات ندهد، نمازش را هم نمي پذيرند...[2].

نكته ي ديگر آنكه حكم نماز و زكات با هم، پيش از تمام احكام

[صفحه 107]

ديگر، از همان آغاز اسلام عنوان شده و واجب گشته بود.

نكته ي سوم آنكه در معناي زكات مي خوانيم:

زكات از «رشد و نمو» برگرفته شده است. چون اخراج زكات از مال، موجب مي شود تا بركت و زيادت در دارايي پديد آيد و براي نفس آدمي نيز كرم و بخشش را نتيجه مي دهد. يا آنكه برگرفته از «زكاء» است، به معناي طهارت و پاكي. چون زكات موجب مي شود تا دارايي انسان از ناپاكي و پليدي پاك شود و نفس آدمي هم از لوث بخل و فرومايگي طاهر گردد.[3].

آيه ي شريفه اشاره به اين نكته دارد:

خذ من اموالهم صدقه تطهرهم و تزكيهم بها[4].

از اموال آنان صدقه- زكات- بستان- به اين وسيله- طاهر و پاكيزه شان مي سازي- و يا رشد و نموشان مي دهي.

هر دو معنا در بياني كوتاه و رسا از حضرت طاهره عليهاالسلام، آمده است:

خداوند زكات را موجب پاكي جانها و رشد و نمو روزي قرار داده است.[5].

تعابير ديگري هم در آثار زكات آمده است كه برخي از آنها را نقل مي كنيم:

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود:

... زكات اموال خود را بپردازيد كه جانهايتان پاك مي شود.[6].

حضرت علي عليه السلام فرمود:

[صفحه 108]

دارايي خود را به وسيله ي دادن زكات حفظ و نگهداري كنيد.[7].

و نيز فرمود:

هنگامي كه مردم زكات ندهند بركت از تمامي زراعتها و ميوه ها و معدنها گرفته مي شود.[8].

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود:

امت من تا زماني كه با يكديگر دوستي كنند و امانتدار هم باشند و زكات بدهند، پيوسته در خير و خوشي پايدار مي مانند. اما اگر چنين نكنند به قحطي و سختي دچار مي شوند.[9].

سخن آخر آنكه زكات فقط منحصر به دارايي نمي شود. به روايتي از امام صادق عليه السلام در اين باره توجه كنيد:

زكات چشم، ديدن عبرت بين و چشم فروهشتن از شهوات است.

زكات گوش، شنيدن و گوش سپردن به دانش و حكمت و قرآن و فوايد دين از حكمت و موعظت و نصيحت است. و نيز دوري جستن از هر آنچه كه شنيدن آن برخلاف اموري است كه برشمرديم مانند دروغ و غيبت و نظاير آن.

زكات زبان، نصيحت مسلمانان، بيدار ساختن غافلان، كثرت تسبيح و ذكر خداوند است.

زكات دست بخشش و دهش و سخاوت است و نيز به

[صفحه 109]

كار انداختن آن در نوشتن علوم ديني و بهره هايي كه مسلمانان در اطاعت خدا از آن بهره مند شوند و همچنين دور داشتن دست از شرور و زشتكاريها.

زكات پا پيمودن راه است در زيارت صالحيهن، كه از حقوق خداوند است.

و نيز رفتن به مجالس ذكر و ياد خدا و اقدام براي اصلاح ميان مردم و صله ي رحم و جهاد در راه خدا و خلاصه ي پيمودن هر راهي كه صلاح دل و سلامت دين تو در آن است.[10].

[صفحه 112]


صفحه 107، 108، 109، 112.








    1. البته در دو مورد زكات به معناي ديگري به كار رفته است. كهف/ 81، مريم/ 26.
    2. ان الله عز و جل امر بثلاثه مقرون بها ثلاثه اخري: امر بالصلاه و الزكاه. فمن صلي و لم يزك لم تقبل منه صلاته... (بحارالانوار ج 93 ص 12).
    3. و الزكاه من «زكا الزرع» اذا نما. فان اخراجها يستجلب بركه في المال، و يثمر للنفس فضيله الكرم او من «الزكاء» بمعني الطهاره، فانها تطهر المال من الخبث و النفس من البخل. (تفسير بيضاوي ج 1 ص 97).
    4. توبه/ 103. «تطهرهم» من الذنوب او حب المال المودي بهم الي مثله... «و تزكيهم بها» و تنمي بها حسناتهم و ترفعهم الي منازل المخلصين. (تفسير بيضاوي ج 2 ص 206).
    5. فجعل الله... الزكاه تزكيه للنفس و نماء في الرزق. (احتجاج طبرسي ج 1 ص 99).
    6. و ادوا زكاه اموالكم طيبه بما انفسكم. (بحارالانوار ج 93 ص 13).
    7. حصنوا اموالكم بالزكاه. (بحارالانوار ج 93 ص 13).
    8. اذا منعوا الزكاه، منعت الارض بركتها من الزرع و الثمار و المعادن كلها. (بحارالانوار ج 93 ص 15).
    9. لا تزال امتي بخير ما تحابوا و ادوا الامانه و اتوا الزكاه. فاذا لم يفعلوا ذلك ابتلوا بالقحط و السنين. (بحارالانوار ج 93 ص 14).
    10. بحارالانوار ج 93 ص 7. باب وجوب الزكاه و فضلها و عقاب تركها.