کد مطلب:31844 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:787

با مال و جان و زبان، در راه خدا جهاد كنيد











الله الله في الجهاد باموالكم و انفسكم و السنتكم!

فانما يجاهد رجلان: امام ه دي، او مطيع له، مقتد بهداه.

شما را درباره جهاد با مال و جان و زبان، سفارش مي كنم.

فقط دو گروهند كه- به راستي- جهاد مي كنند: امامي كه هدايتگر است و كسي كه فرمان از امام مي برد و به هدايت او اقتدا مي كند.

جهاد از ريشه جهد است كه اصل اين لغت يعني مشقت و سختي. به اين ترتيب هرگونه تلاش- كه توام با سختي است- اگر موجب خشنودي خدا باشد، جهاد در راه اوست. در ذيل برخي امور را كه از آنها با عنوان «جهاد» نام برده اند، ذكر مي كنيم:

پيامبر خدا فرمود:

صبر در طاعت خدا، جهاد است.[1].

روزه در گرماي سخت، جهاد است.[2].

مبارزه با نفس جهاد اكبر است.[3].

حضرت علي عليه السلام فرمود:

گفتگو و مباحثه ي علمي جهاد است.[4].

عمل به آنچه مي دانيم جهاد است.

همسرداري نيكو براي زن جهاد اوست.[5].

امام صادق عليه السلام فرمود:

پوشاندن سر امامان جهاد است.[6].

حج همان جهاد ضعيفان است.[7].

و بالاخره امام باقر عليه السلام فرمود:

كدام جهاد بالاتر و برتر از پاكدامني و پاكيزه خوري است؟[8].

در بيان اهميت جهاد، نخست به ذكر چند آيه مي پردازيم:

يا ايها الذين آمنوا هل ادلكم علي تجاره تنجيكم من عذاب اليم

اي كساني كه ايمان آورده ايد! آيا شما را به تجارتي دلالت كنم كه شما را از عذابي دردناك نجات مي دهد؟

تومنون بالله و روسله و تجاهدون في سبيل الله باموالكم و انفسكم ذلكم خير لكم ان كنتم تعلمون

- آن تجارت كه شما از عذاب دوزخ مي رهاند همان است كه- به خدا و رسول خدا ايمان مي آوريد و با مال و جانتان در راه خدا جهاد مي كنيد.- بي ترديد- اگر

[صفحه 126]

بدانيد، اين- ايمان و جهاد- براي شما بهترين است.

يغفر لكم ذنوبكم و يدخلكم جنات تجري من تحتها الانهار و مساكن طيبه في جنات عدن ذلك الفوز العظيم

- از ثمرات و نتايج ايمان و جهاد آن است كه- خداوند گناهانتان را مي بخشايد و شما را به باغهايي كه نهرها از زير آن جاري است و خانه هايي بس نيكو دارد، در بهشتي بين، وارد مي كند. اين- بهشتي شدن- رستگاري و سعادت عظيمي است.

و اخري تحبونها نصر من الله و فتح قريب و بشر المومنين.[9].

- و ثمره ي ديگر جهاد كه در اين دنياست- و شما آن را دوست مي داريد آن است كه پيروزي و فتحي نزديك، از جانب خدا نصيب شما مي گردد. و به اين خاطر، اي پيامبر- مومنان را بشارت بده.

حضرت علي عليه السلام در اهميت جهاد مي فرمايد:

اما بعد- از حمد و ستايش خداوند- پس، به راستي كه جهاد دري از درهاي بهشتي است كه خداوند آن را براي اولياي برگزيده و ويژه خويش گشوده است. جهاد، لباس و پوشش تقوا، زره بازدارنده و سپر محكم خداوند است.- از اين رو- هر كس جهاد را به خاطري دوري از آن ترك كند خداوند جامه مذلت و رداي گرفتاري بر او مي پوشاند. و با اين خفت و

[صفحه 127]

خواري، زبون و ذليل هم مي شود و پرده جهل و بي خردي بر دلش مي افتد. با تباه كردن امر جهاد، حق از او روي مي گرداند و نكبت و بيچارگي گريبانش را مي گيرد و از عدل و دادگري محروم مي ماند.[10].

نكته ي مهمي كه حضرت اميرالمومنين در وصيت خويش به آن اشاره مي فرمايد آن است كه جهاد منحصر در دو گروه است، امام هدايت و فرمانبردار و مطيع او. يعني اگر فقط معناي لغوي جهاد مورد نظر باشد كه همان سختي و مشقت است، مي تواند شامل حال كافران نيز باشد. آنها در مقابله و رويارويي با مسلمانان دچار سختي مي شوند، چنانچه مي فرمايد:

و لا تهنوا في ابتغاء القوم ان تكونوا تالمون فانهم يالمون كما تالمون و ترجون من الله ما لايرجون[11].

در تعقيب و دستگيري كافراني كه با شما مي جنگند سستي نكنيد. اگر شما در اين جنگ رنج و آسيب مي بينيد، آنها هم رنج فراوان مي بينند- اما- شما از لطف و رحمت خدا اميدي داريد كه آنها ندارند.

و يا آنكه مي فرمايد:

الذين منوا يقاتلون في سبيل الله و الذين كفروا يقاتلون في سبيل الطاغوت[12].

آنان كه ايمان آورده اند در راه خدا مي جنگند و آنان كه كافر شده اند در راه طاعوت مبارزه مي كنند.

مبارزه مومنان در راه خدا جهاد ناميده مي شود. اما تلاش و مقاتله كافران هر چند توام با سختي و ناراحتي است نه تنها هيچ ارزشي ندارد

[صفحه 128]

بلكه روز قيامت، و زر و گناه آن گريبان ايشان را مي گيرد:

قل هل ننبئكم بالاخسرين اعمالا الذين ضل سعيهم في الحياه الدنيا و هم يحسبون انهم يحسنون صنعا اولئك الذين كفروا بآيات ربهم و لقائه فحبطت اعمالهم فلا نقيم لهم يوم القيامه وزنا[13].

اي پيامبر! به مردم بگو آيا شما را درباره ي زيانكارترين افراد از نظر عمل، آگاه كنم؟ همان كساني كه سعي و تلاش آنها در همين حيات دنيا گم و نابود شد و آنها مي پندارند كه در حال انجام كار نيك هستند. ايشان كساني هستند كه به آيات پروردگار و لقاي او كافر شدند، بنابراين اعمال آنان نابود گشت و روز قيامت براي تلاشهاي آنان ارزشي قائل نخواهيم شد.

به اين ترتيب روشن مي شود كه تلاش و مجاهده و مقاتله، اگر زير نظر و به دستور امام معصوم نباشد فاقد ارزش است.

اين بحث را با نقل يك روايت به پايان مي بريم:

راوي اين روايت حضرت امام صادق است. آن جناب مي فرمايد: عباد بصري در راه مكه حضرت امام سجاد عليه السلام را ملاقات كرد، به آن حضرت عرض نمود: آيا جهاد و سختي آن را رها كرده اي و به حج و راحتي آن روي آورده اي؟ در حالي كه خداوند مي فرمايد:«خداوند جان و مال مومنان را مي ستاند و در عوض به آنها بهشت مي دد. همان مومناني كه در راه خدا مقاتله

[صفحه 129]

مي كنند...»[14].

امام عليه السلام از او خواست آيه بعد را بخواند. در آيه بعد آمده است:

«آن مومنان همان كساني هستند كه توبه و عبادت مي كنند و غرق بندگي خدا مي شود و ركوع و سجود مي كنند. امر به معروف و نهي از منكر مي نمايند. حافظ حدود خدا هستند. به ايشان بشارت بده.»

امام زين العابدين فرمود: اگر پيرواني اين چنين يافتيم، البته جهاد با آنان از حج گزاردن برتر و بالاتر است.[15].

[صفحه 132]


صفحه 126، 127، 128، 129، 132.








    1. و الصبر علي الطاعه جهاد. (بحارالانوار 16:73).
    2. الصوم في الحر جهاد. (بحارالانوار 257:93).
    3. قيل يا رسول الله ما الجهاد الاكبر ؟ قال: جهاد النفس. (بحارالانوار 182:19).
    4. والعمل به (العلم) جهاد. (بحارالانوار 171:1).
    5. جهاد المراه حسن التبعل. (بحارالانوار 99:10).
    6. و كتمان سرنا جهاد في سبيل الله. (بحارالانوار 64:2).
    7. الحج جهاد الضعفاء و نحن الضعفاء. (بحارالانوار 12:96).
    8. و اي جهاد افضل من عفه بطن و فرج. (بحارالانوار 12:96).
    9. صف/ 13 -10.
    10. اما بعد، فان الجهاد باب من ابواب الجنه، فتحه الله لخاصه اوليائه و هو لباس التقوي، و درع الله الحصينه، و جنته الوثيقه، فمن تركه رغبه عنه البسه الله ثوب الذل و شمله البلاء، و ديث بالصغار و القماءه، و ضرب علي قلبه بالاسهاب، اديل الحق منه بتضييع الجهاد و سيم الخسف و منع النصف. (نهج البلاغه خطبه ي 27).
    11. نساء/ 104.
    12. نساء/ 76.
    13. كهف 103 و 104.
    14. توبه/ 111 و 112.
    15. وسائل الشيعه ج 16 ص 33 به نقل از كافي.