-آرزوهاي انسان در چه مواردي مستحسن و در چه مواردي مذموم است؟
(0)
-به چه كسي آزاد مي گويند؟(0)
-در جامعه ي امروزي چگونه مي توانيم آزاده باشيم؟
(0)
-معروف است كه بشر مختار و آزاد آفريده شده , و سرنوشت او در دست خود اوست . واو , خود سرنوشت ساز , و طراح نحوه زندگي آينده خود مي باشد . از طرف ديگر قانون وراثت كه از اصول علمي مسلم جهان ما است , به ما مي گويد كه فرزندان نه تـنها وارث مال و صفات ظاهري پدران و مادران هستند , بلكه صفات دروني و روحيات خوب و بد آنان را نيز به ارث مي برند , و صفات و روحيات موروثي درسرنوشت آنان كاملا موثر است . چگونه مي توان انسان را در تعيين سرنوشت خود آزاد دانست ؟(0)
-آيا آزادي مستلزم وحدت اديان نيست ؟(0)
-معناي آزادي در اسلام چيست ؟(0)
-نظر اسلام درباره آزادي عقيده چيست ؟(0)
-نظر اسلام درباره آزادي انسان چيست ؟(0)
-چرا اسلام , اسلام آوردن بردگان را موجب آزادي آنان نداسته است ؟(0)
-اسلام مي گويد : پيروان هر دين و آييني حق حيات دارند و بطور آزاد مي تواند خود را معرفي كند پس چرا از پيروان ديگر ماليات و جزيه دريافت مي كند ؟(0)
-آرزوهاي انسان در چه مواردي مستحسن و در چه مواردي مذموم است؟
(0)
-به چه كسي آزاد مي گويند؟(0)
-در جامعه ي امروزي چگونه مي توانيم آزاده باشيم؟
(0)
-معروف است كه بشر مختار و آزاد آفريده شده , و سرنوشت او در دست خود اوست . واو , خود سرنوشت ساز , و طراح نحوه زندگي آينده خود مي باشد . از طرف ديگر قانون وراثت كه از اصول علمي مسلم جهان ما است , به ما مي گويد كه فرزندان نه تـنها وارث مال و صفات ظاهري پدران و مادران هستند , بلكه صفات دروني و روحيات خوب و بد آنان را نيز به ارث مي برند , و صفات و روحيات موروثي درسرنوشت آنان كاملا موثر است . چگونه مي توان انسان را در تعيين سرنوشت خود آزاد دانست ؟(0)
-آيا آزادي مستلزم وحدت اديان نيست ؟(0)
-معناي آزادي در اسلام چيست ؟(0)
-نظر اسلام درباره آزادي عقيده چيست ؟(0)
-نظر اسلام درباره آزادي انسان چيست ؟(0)
-چرا اسلام , اسلام آوردن بردگان را موجب آزادي آنان نداسته است ؟(0)
-اسلام مي گويد : پيروان هر دين و آييني حق حيات دارند و بطور آزاد مي تواند خود را معرفي كند پس چرا از پيروان ديگر ماليات و جزيه دريافت مي كند ؟(0)

مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.

  کد مطلب:3627 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:1

تمايلات و آزادي انسان تا چه حد مجاز شناخته شده است؟

واژه آزادي در لغت، به معناي قدرت انتخاب، رهايي، خالص شدن از آميختگي، مبرا بودن از عيب و نقص در شئ است و در اصطلاح، معاني گوناگون دارد كه تا بيش از دويست تعريف ميرسد; به عنوان نمونه، آزادي عبارت است از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهاي انسان(ر.ك: گفتارهاي معنوي، شهيد مطهري، ص 14، انتشارات صدرا.)

با توجه به گستردگي مبحث آزادي، در اين پاسخ به اختصار به انواع آزادي و سپس به حدود آنها از نظر قرآن اشاره ميكنيم.

انواع آزادي

1. آزادي انديشه: تعقل و آزاد انديشي، زير بناي انتخاب صحيحِ هدف، مسير و شيوه زندگي و شرط برخورداري از هدايت الهي است. قرآن كريم، در بيش از سيصد آيه، همگان را به تفكر و آزادي انديشه دعوت فرموده;... كذَلك يبيّن اللّه لكم الأيـَت لعلّكم تتفكّرون; (بقره، 219) اين گونه، خداوند آيات ]خود را[ براي شما روشن ميگرداند; باشد كه در ]كار[ دنيا و آخرت بينديشيد و اساس دعوت حقپرستان را بر بصيرت و برهان ميداند.

افزون بر اين، قرآن كريم، براي انديشيدن، موضوع و منابعي را معرفي كرده كه عبارتند از: 1. آفاق; أفلم ينظروا إلي السّمآء فوقهم كيف بنينـَها و زيّنّـَها و ما لها مِن فروج # و الأرض مددنـَها و ألقينا فيها روَسي و أنبتنا فيها مِن كلّ زوج بهيج (ق، 6و7)

2. انفس; سنريهم ءايـَتنا في الأفاق و فيَّ أنفسهم حتّيَ يتبيّن لهم أنّه الحقّ... (فصلت، 53); 3. قرآن; و لقد صرّفنا في هـَذا القرءان ليذّكّروا(اسرأ، 41); 4. تاريخ گذشتگان; أفلم يهدلهم كم أهلكنا قبلهم مّن القرون يمشون في مسـَكنهم إنّ في ذَلك لأيـَت لّأولي النّهيَ (طه، 128)

قرآن كريم، آدمي را از گرفتار آمدن در دام موانع دروني و بروني آزادي انديشه به شرح ذيل بر حذر ميدارد: الف) تقليد كوركورانه از گذشتگان; ب) تعصبهاي غلط و جمود فكري به نام ارث مقدس پدران; و إذا قيل لهم اتّبعوا مآ أنزل اللّه قالوا بل نتّبع مآ ألفينا عليه ءابآءنآ أولو كان ءابَآؤهم لايعقلون شي ?‹ا و لا يهتدون (بقره، 170)

2. آزادي انتخاب دين

قرآن كريم، در راستاي تكريم انسان و احترام به اراده، انديشه و شعور او، با نهي و نفي هرگونه تحميل عقيده و اجبار در امر انتخاب دين، بر آزادي انسان در انتخاب و پذيرش دين و دعوت به آن به عنوان ابتداييترين حق انساني تأكيد فرموده است; لآ إكراه في الدّين قد تّبيّن الرّشد مِن الغيّ (بقره، 256)

البته چنانكه مؤلف الميزان نيز نوشتهاند، توحيد در اصل، روح و اساس همه نواميس اسلاميو زيربناي معارف، اخلاق و قوانين و مبناي تشريع دين است; بر اين اساس فقط آزادي دين در دايره اديان توحيدي (اسلام، يهوديت، مسيحيت و زرتشت) است و آزادي ديني، به معناي آزادي دعوت، تبليغ و نشر همه اديان نيست.(الميزان، علامه طباطبايي، ج 4، ص 117، انتشارات جامعه مدرسين.)

نكته مهم ديگر اين است كه پس از پذيرش دين حق (اسلام) كسي نميتواند از آن رويگردان شود و خداوند در آيه 217 سوره بقره كساني را كه بعد از اسلام كفر ورزيدهاند، تهديد به آتش ميكند: وَمَن يَرْتَدِدْ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَـََّئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَـَـلُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالاْ ?َخِرَةِ وَأُوْلَـََّئِكَ أَصْحَـَبُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَـَـلِدُونَ.

3. آزادي سياسي اجتماعي

الف) آزادي سياسي

قرآن با به رسميت شناختن حق دخالت مردم در نظام سياسي و برخورداري از حق انتخاب (فتح، 10) و با نهي از استبداد و استبعاد (آلعمران، 159) و لزوم دخالت مردم در تعيين و تمشيت امور خويش و شاورهم في الأمر (آلعمران، 159) آزادي سياسي آنان را تأمين كرده است.

از سوي ديگر، تحمل و مداراي پيامبر اكرم، حتي در برابر اعتراض نابهجاي منافقان; و منهم مّن يلمزك في الصّدقـَت (توبه، 58) نشانگر رفتار حاكم اسلامي با مردم و دادن آزادي به آنان است; افزون براين، حاكمان ديني موظف به تأمين فضاي سالم بحث و گفتگو و تحقيق در معارف ديني حتي براي غير مسلمانانند; و إن أحد مّن المشركين استجارك فأجره حتّيَ يسمع كلـَم اللّه ثمّ أبلغه مأمنه (توبه، 6)

ب) آزادي بيان

آزادي بيان به عنوان يك سنت الهي و توصيه اولياي او در قرآن كريم، در قالب وجوه مختلفي نشان داده شده.

1. برخورداري از هدايت را گوش دادن به بيانهاي مختلف و انتخاب نيكوترين آنها دانسته است; (زمر، 18)

2. امر به معروف و نهي از منكر را بر همه واجب كرده و راه را براي اظهارنظر و بيان حقايق در همه سطوح جامعه گشوده است.

3. در صورت درخواست مباهله از سوي آنان، پيامبر9 موظف است بدون هيچگونه تهديد و ارعابي با آنان به مباهله برخيزد. (آلعمران، 61)

4. آزادي وطن

آزادي در انتخاب وطن و سكونت در آن، حق طبيعي و از سوي قرآن مورد تأييد قرار گرفته است.

از آيات متعددي نظير (بقره، 84 و 85 و 191 و 227 و 246) و... ميتوان آزادي انسانها را در انتخاب مسكن و حرمت سلب آزادي مسكن ـ كه ميثاق الهي شمرده است ـ استفاده كرد.

حدود آزادي

آزادي موهبتي الهي است كه بر اساس حكمت بالغه خداوند به انسانها عطا و در تشريع احكام يك پيش فرض تلقي شده است; ولي بدون شك، آزادي تأمين كننده سعادت انسان، آزادي حيواني نيست و در همه جوامع و بر طبق همه اديان و مكاتب داراي حدودي است; زيرا آزادي مطلق با بندگي نسبت به خدا، توحيد و با حق فطري انسان، يعني اجتماعي بودن قابل جمع نيست. در ذيل، ديدگاه قرآن در مورد حدود آزادي در ابعاد مختلف ارائه ميشود.

الف) آزادي بيان

اين آزادي، محدود به امور ذيل است:

ـ عدم مخالفت با حكم خدا و پيامبرانش; (احزاب، 36)

ـ نياميختن حق و باطل و عدم كتمان حقايق ديني; (بقره، 42)

ـ عدم بدعتگذاري در دين و اظهار نظرهاي خلاف واقع; (نحل، 116)

ـ عدم غلوّ در دين و پرهيز از گفتار باطل; (نسأ، 171)

ـ عدم اشاعه زشتيها; (نور، 19)

ـ عدم تمسخر و عيبجويي از ديگران; (حجرات، 11) و...

ب) آزادي سياسي، اجتماعي

اين آزادي، محدود به امور ذيل است:

ـ عدم پذيرش ولايت و سلطه كافران و بيگانگان; (نسأ، 144)

ـ عدم برقراري ارتباط ويژه، به عنوان محرم اسرار خود با بيگانگان; (آلعمران، 118)

ـ عدم افشاي اخبار امنيتي; (نسأ، 83)

ـ حفظ ادب نسبت به رهبران الهي; (حجرات، 2)

ـ عدم ايجاد فساد در جامعه; و لاتعثوا في الأرض مفسدين; (بقره، 60) و در سرزمين سر به فساد بر مداريد.

ـ عدم ايجاد تفرقه و اختلاف; و اعتصموا بحبل اللّه جميعا و لاتفرّقوا (آلعمران، 103)

ـ عدم تجسس در امور ديگران; (حجرات، 12)

ـ عدم ورود به خانه ديگران بدون اذن; (نور، 27) و... .

آزادي جنسي

با عنايت به اين كه برقراري روابط جنسي در اسلام تنها در قالب ازدواج (دايم و موقت) به رسميت شناخته شده، اين آزادي محدود به امور ذيل است:

1. حفظ نگاه; به مردان با ايمان بگو ديده فرو نهند و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را ]از هر نامحرمي[ فرو بندند.

2. حفظ حريم عفاف; ولا يبدين زينتهنّ إلاّ لبعولتهنّ (نور، 31)

3. عدم برقراري ارتباط جنسي نامشروع; و لاتقربوا الفوَحش ما ظهر منها و ما بطن (انعام، 151)

4. عدم برقراري روابط جنسي با هم جنس; (نمل، 54 و 55) و... .

براي كسب آگاهي بيشتر ميتوانيد به كتاب فرهنگ قرآن، تحقيق مركز فرهنگ و معارف قرآن، واژه آزادي و نيز نرمافزار تبيان 3 (تفسير راهنماي آيت الله هاشمي رفسنجاني) و تبيان ـ نرمافزار كليد واژههاي قرآني ساخت همين مركز مراجعه فرماييد.

مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.