مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.

  کد مطلب:46196 شنبه 1 فروردين 1394 آمار بازدید:3

آيا جريان سلسلة علل و معلولات، ضرورت وسائط در خلقت را اثبات نمي‎كند؟
ممكن است اين توهم پيش بيايد كه اگر وجود وسائط در امر خلقت ضرورتي نداشت، رابطة «عليت» در سلسلة علل و معلولات، بيهوده بود. پاسخ اين توهم چنين است: رابطة علّيّت و جريان سلسلة علل و معلولات در كارگاه خلقت، تنها براي گسترش تدريجي عالم هستي است كه در امتداد زمان انجام مي‎گيرد، و امتداد زمان از آن، انتزاع مي‎گردد. حكمت عالية خداوندي براي برقرار كردن نظم و امكان‎پذير بودن شناخت واقعيات هستي در جريان تحقق، اصل عليت در روبناي كون و فساد را مقرر فرمود، نه اينكه خداوند سبحان از ايجاد هر يك از مخلوقات، به طور مستقل ناتوان بوده است. اين مسئله را مولوي با يك بيان واضح و مستدّل چنين گفته است:
تو ز طفلي چون سبب‎ها ديده‎اي
در سبب از جهل برچفسيده‎اي

با سببها از مسبّب غافلي
سوي اين روپوشها زان مايلي

چون سببها رفت بر سر مي‎زني
رَبَّناها رَبَّناها مي‎كني

ربّ همي گويد برو سوي سبب
چون ز صنعم ياد كردي اي عجب!

گويدش زين بس تو را بينم همه
ننگرم سوي سبب وان دمدمه

توضيح و استدلال بر قضية فوق چنين است:
سنگ بر آهن‎زني آتش جهد
هم به امر حق قدم بيرون نهد

آهن و سنگ ستم بر هم مزن
كاين دو مي‎زايند همچون مرد و زن

سنگ و آهن خود سبب آمد وليك
تو به بالاتر نگر اي مرد نيك

كاين سبب را آن سبب آورد پيش
بي‎سبب هرگز سبب كي شد ز خويش

اين سبب را آن سبب عامل كند
بازگاهي بي پر و عاطل كند

وان سببها كانبيا را رهبر است
وان سببها زين سببها برتر است

اين سبب را محرم آمد عقل ما
وان سببها راست محرم انبياء

اين سبب چه بود؟ بتازي گورسن
اندر اين‎چه اين رسن آمد به فن

گردش چرخ اين رسن را علتست
چرخ گردان را نديدن زلّتست

اين رسنهاي سببها در جهان
هان و هان زين چرخ سرگردان مدان

تا نماني صفر و سرگردان چو چرخ
تا نسوزي تو ز بي‎مغزي چو مرغ
ج
باد آتش مي‎شود از امر حق
هر دو سرمست آمدند از خمر حق

آب حلم و آتش خشم اي پسر
هم زحق بيني چو بگشايي نظر

مولوي
اين تحقيق بسيار عالي كه مولوي دربارة قانون عليت آورده است، هيچ قابل مقايسه با گفتار ساده‎لوحانة دويد هيوم دربارة همين قانون (عليت) نمي‎باشد كه بنا به نقل برتراند راسل وقتي كه از وي پرسيدند: پس چرا از هر چيزي، هر چيزي صادر نمي‎شود؟ پاسخ بدهد كه من نمي‎دانم!

ترجمه و تفسير نهج‎البلاغه ج 26
آية الله محمدتقي جعفري

مطالب این بخش جمع آوری شده از مراکز و مؤسسات مختلف پاسخگویی می باشد و بعضا ممکن است با دیدگاه و نظرات این مؤسسه (تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)) یکسان نباشد.
و طبیعتا مسئولیت پاسخ هایی ارائه شده با مراکز پاسخ دهنده می باشد.